تشدید تنش در روابط برزیل و آمریکا

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری دانشجو؛ لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا و دونالد ترامپ رئیسان جمهور برزیل و آمریکا در تماسی تلفنی درباره اوکراین، ایران و تعرفه‌های واشنگتن گفت‌وگو کردند.

دفتر ریاست جمهوری برزیل در بیانیه‌ای اعلام کرد که این تماس تلفنی یک ساعت و ۲۰ دقیقه به طول انجامید.

دا سیلوا در این تماس تلفنی تاکید کرد که منطق واشنگتن برای وضع تعرفه بر کالاهای برزیلی را «بی‌اساس» خواند و گفت که این تعرفه‌ها به دو کشور زیان می‌رسد.

بر اساس این بیانیه، ترامپ نیز بر لزوم حفظ روابط تجاری قوی دو کشور تاکید کرد و خواستار ملاقات طرفین در اسرع وقت شد.

همچنین دا سیلوا بار دیگر بر علاقه برزیل به همکاری با آمریکا برای مبارزه با جرایم سازمان‌یافته تاکید کرد اما گفت که باندهای تبهکار فعال در برزیل نباید با سازمان‌های تروریستی یکسان تلقی شوند.

بنا بر اعلام دفتر ریاست جمهوری برزیل، ترامپ تمایل خود را برای تقویت همکاری‌های دوجانبه ابراز کرد و گفت که مقام‌های ارشد آمریکایی را برای پیگیری توافقات حاصل شده در این منطقه مامور خواهد کرد.

طبق این گزارش، سران برزیل و آمریکا همچنین در مورد درگیری‌های بزرگ جهانی، به ویژه جنگ‌های اوکراین و خاورمیانه، تبادل نظر کردند.

به گفته ریاست جمهوری برزیل، دا سیلوا و ترامپ بر ضرورت یافتن یک راه حل مبتنی بر مذاکره برای درگیری روسیه و اوکراین توافق کردند. ترامپ همچنین نظرات خود را در مورد چشم‌اندازهای حل و فصل درگیری با ایران به اشتراک گذاشت.

بنا بر اعلام دولت برزیل، دا سیلوا همچنین پیشنهاد تشکیل جلسه فوق‌العاده شورای امنیت سازمان ملل برای یافتن راه‌حل‌های دیپلماتیک برای بحران‌های فعلی را مطرح کرد.

به گزارش مشرق، منابع مطلع روز جمعه به وقت محلی در مقر سازمان ملل گفتند: در دومین دور رای گیری غیرعلنی شورای امنیت درباره انتخاب دبیرکل جدید سازمان ملل، «رودریگز بیرکت» از «ربکا گرینسپن» معاون پیشین رئیس جمهوری کاستاریکا که در دور نخست پیشتاز بود، پیشی گرفته است.

در این رای گیری غیررسمی، رودریگز بیرکت ۸ رای، خانم گرینسپن ۷ رای و رافائل گروسی نیز ۷ رای بدست آوردند و به این ترتیب، شورای امنیت سازمان ملل نتوانست بر سر یک نامزد برای دبیرکلی سازمان ملل به اجماع برسد.

سایر نامزدهای دبیرکلی سازمان ملل، مکی سال ۶ رای، اولارا اوتوننو ۵ رای، خانم ماریا فرنانداس اسپینوسا گارس ۴ رای و خانم میشل باشله ۲ رای موافق، بدست آوردند. نامزد جدید دبیرکلی سازمان ملل نیز هیچ رای موافقی بدست نیاورد بلکه ۸ رای مخالف و هفت رای ممتنع کسب کرد!

شورای امنیت سازمان ملل متحد روز جمعه برای دومین بار رای‌گیری غیررسمی را برگزار کرد تا میزان حمایت از نامزدهای جانشینی آنتونیو گوترش، دبیرکل کنونی سازمان ملل را بررسی کند که در پایان سال جاری میلادی دومین دوره پنج‌ساله خود را به پایان خواهد رساند.

هشت نامزد دبیرکلی سازمان ملل برای تصدی این سمت در حالی رقابت می‌کنند که این نهاد بین المللی با شکاف‌های عمیقی در درون خود مواجه است. حتی اگر یکی از نامزدها ۹ رای لازم را در شورای امنیت ۱۵ عضوی به دست آورد ــ شورایی که دبیرکل آینده سازمان ملل را انتخاب و سپس نام او را برای تایید به مجمع عمومی ارائه می‌کند ــ آن نامزد باید از وتو شدن نیز در امان بماند.

خانم ایوون ای باکی، دیپلمات و سیاستمدار ۷۵ ساله اکوادوری، به‌عنوان هشتمین نامزد دبیرکلس سازمان ملل سفیر کشورش در واشنگتن فعالیت کرده که روابط نزدیکی با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، برقرار کرده است.

او که از سوی کشور تونگا برای این سمت نامزد شده، ارتباطات گسترده‌ای در منطقه خلیج فارس دارد و پیش‌تر سفیر اکوادور در قطر بوده است. باکی که از والدینی لبنانی متولد شده، در میانجیگری برای برقراری گفت‌وگو میان اکوادور و پرو پس از جنگ کوتاه مرزی دو کشور در سال ۱۹۹۵ نقش مهمی داشت. او در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «من ویرانی‌های جنگ را از نزدیک تجربه کرده‌ام. آماده‌ام برای احیای وعده بنیادین منشور سازمان ملل، یعنی نجات نسل‌های آینده از بلای جنگ، کمک کنم.» هر کسی که در ژانویه ۲۰۲۷ سکان هدایت سازمان ملل را به دست بگیرد، باید این سازمان را از میان آشفتگی‌های ژئوپلیتیکی و بحران مالی عبور دهد؛ آن هم در شرایطی که حتی دیپلمات‌ها و مقام‌های سازمان ملل مستقر در نیویورک نیز آشکارا درباره میزان ارتباط و اهمیت این سازمان در امور جهانی تردید دارند. اما هنگامی که سازمان ملل رهبر جدیدی انتخاب می‌کند، پرسش درباره نقش این سازمان در جنگ و صلح ناگزیر دوباره به مرکز توجه بازخواهد گشت.

ملاحظات و فشارهای دیگری نیز در محاسبات کشورهای عضو نقش خواهند داشت. یکی از آنها تلاش چند دهه‌ای برای آن است که سازمان ملل نخستین زن را به مقام دبیرکل منصوب کند. عامل دیگر، اصرار کشورهای آمریکای لاتین است که دبیرکل بعدی سازمان ملل از این منطقه باشد؛ موضوعی که با یک عرف غیرالزام‌آور و البته نه‌چندان منظم و دقیقا رعایت‌شده همخوانی دارد؛ عرفی که بر اساس آن، این سمت باید میان مناطق مختلف جهان به‌صورت دوره‌ای جابه‌جا شود.

آخرین دبیرکل پیشین سازمان ملل که از آمریکای لاتین بود، خاویر پرز د کوئیار بود که از سال ۱۹۸۲ تا ۱۹۹۱ در این سمت خدمت کرد. اینکه این عوامل در جریان رقابت انتخاباتی چگونه بر نتیجه اثر خواهند گذاشت، هنوز مشخص نیست.

برخی دیپلمات‌ها هشدار می‌دهند که ممکن است نامزدهای زن به‌طور ناعادلانه در قالب کلیشه‌هایی قرار گیرند که آنها را کمتر از رقبای مرد ، خود را مناسب مدیریت مسائل صلح و امنیت می‌دانند. همچنین این تصور وجود دارد که ایالات متحده، موضع خود را درباره آنچه آن را مبارزه با «ایدئولوژی جنسیتی» و «ایدئولوژی تبعیض‌آمیز برابری» می‌نامد، در تعارض با تلاش‌ها برای پیشبرد انتخاب یک زن به‌عنوان دبیرکل سازمان ملل خواهد دید.

دیپلمات ها می گویند: ترجیحات دولت دونالد ترامپ نیز قطعا بر موضع‌گیری سایر کشورهای عضو و همچنین نامزدها، پیش از ورود آنها به این مسیر دشوار انتخاباتی تاثیر خواهد گذاشت. اما جدا از این مسائل، آنچه اهمیت اساسی خواهد داشت، توانایی اثبات‌شده هر نامزد برای انجام این وظیفه است.هر نامزد باید با مجموعه‌ای از ایده‌ها و طرح‌های مشخص وارد رقابت شود که هدف آنها تقویت اعتبار سازمان ملل در زمینه صلح و امنیت بین‌المللی باشد. این موضوع باید بخش محوری راهبرد او برای کمک به سازمان ملل در عبور از این دوره فشار شدید ژئوپلیتیکی باشد.

تهدید ترامپ علیه عمان، در شرایطی مطرح شده که مسقط عملاً یکی از مهم‌ترین کانال‌های میانجیگری میان تهران و واشنگتن بوده و مذاکرات بر سر وضعیت تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز نیز از مسیر ایران و عمان دنبال شده است.

با پایان مهلت مقرر شده تفاهم تهران و واشنگتن، بدون دستیابی به توافق نهایی، فشار ترامپ بر میانجی‌ها افزایش یافته و به‌جای آنکه اختلافات فقط میان ایران و آمریکا باقی بماند، اکنون به درون اردوگاه متحدان واشنگتن نیز سرایت کرده است.

این وضعیت نشان می‌دهد مسائل و اختلاف نظرها تا تضاد منافع میان واشنگتن و کشورهای منطقه کشیده شده است. به هرحال، برای عمان، اولویت اصلی جلوگیری از گسترش جنگ و باز نگه داشتن مسیرهای تجاری در خلیج فارس است، درحالی‌که دولت ترامپ خواهان توافقی است که از منظر آمریکا، کنترل و نفوذ ایران بر تنگه هرمز را محدود کند. حتی گزارش‌های اخیر از پیشرفت مذاکرات ایران و عمان نشان می‌دهد دو طرف به سازوکاری برای بازگشت تدریجی کشتیرانی نزدیک شده بودند، زیرا این موضوع با خواسته واشنگتن برای اعمال حداکثر فشار بر تهران اصطکاک پیدا کرده است.

به همین دلیل نیز تهدید یک متحد قدیمی مانند عمان را می‌توان نشانه‌ای از آن دانست که واشنگتن برای تحمیل راه‌حل موردنظر خود، حتی حاضر است بر شرکای منطقه‌ای‌اش نیز فشار مستقیم وارد کند.

از سویی، عامل مهم دیگر نزدیک شدن انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکاست. با باقی‌ماندن حدود ۷۵ روز تا انتخابات نوامبر، طولانی‌شدن جنگ و تداوم اختلال در تردد نفتکش‌ها از هرمز برای دولت ترامپ می‌تواند به یک مسئله سیاسی داخلی تبدیل شود. به‌ویژه آنکه جنگ اکنون به آستانه شش‌ماهگی رسیده و واشنگتن در حال انتقال بخش مهمی از فشار از حوزه نظامی به جنگ اقتصادی علیه ایران است.

در چنین شرایطی، ترامپ برای نشان دادن دستاورد پیش از انتخابات به یک نتیجه ملموس نیاز دارد، اما هرچه فشار را بیشتر می‌کند، اختلاف میان آمریکا و میانجی‌ها و متحدان منطقه‌ای نیز بیشتر نمایان می‌شود.

بنابراین، شکاف کنونی می‌تواند به نقطه‌ضعف راهبرد آمریکا تبدیل شود. واشنگتن برای پایان دادن به جنگ به همکاری عمان، قطر، پاکستان و کشورهای منطقه نیاز دارد، اما فشار فزاینده بر همین شرکا ممکن است فضای دیپلماتیک لازم برای رسیدن به توافق را محدودتر کند.