استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، صدای شانه و دار قالی، سالها بخشی از زندگی مردم خراسان جنوبی بود؛ هنری که تنها یک محصول برای فروش نبود، بلکه تار و پودش با زندگی، فرهنگ و معیشت خانوادههای بسیاری در این استان گره خورده بود.
فرش دستباف خراسان جنوبی با پیشینهای طولانی، یکی از هنرهای شناختهشده این منطقه به شمار میرود. نامهایی همچون «مود» و «قهستان» سالها در بازار فرش ایران و خارج از کشور شناخته شده بود و دسترنج بافندگان خراسان جنوبی راهی بازارهای مختلف میشد.
اما امروز شرایط تغییر کرده است؛ صادرات فرش رونق گذشته را ندارد، هزینه مواد اولیه افزایش یافته، درآمد بافندگان با میزان زحمت آنان تناسب ندارد و بسیاری از جوانان نیز تمایلی به ورود به این حرفه ندارند.
در این میان، رکود تنها دامن بافندگی را نگرفته است. زنجیرهای از مشاغل وابسته به فرش دستباف نیز تحت تأثیر این وضعیت قرار گرفتهاند؛ از رنگرزی و فروش مواد اولیه گرفته تا رفوگری و مرمت فرشهای قدیمی.
سرای گلشنی؛ تصویری از روزهای خاموش بازار فرش
برای درک وضعیت امروز فرش بیرجند، کافی است سری به سرای گلشنی زد؛ جایی که روزگاری یکی از مراکز مهم تجارت فرش در شرق کشور بود. روایت فعالان قدیمی بازار از روزهایی حکایت دارد که دهها مغازه در این سرا فعال بودند و رفتوآمد خریداران و فروشندگان فرش، بخشی جداییناپذیر از فضای اقتصادی شهر بود.
امروز اما از آن رونق خبری نیست و تنها تعداد محدودی از مغازهها فعالیت دارند؛ مغازههایی که برخی صاحبانشان نه از سر سودآوری، بلکه به احترام سابقه خانوادگی و علاقه به این حرفه چراغشان را روشن نگه داشتهاند. این افول تنها در بازار فروش دیده نمیشود. کاهش تولید و صادرات، بهتدریج تعداد بافندگان را نیز کاهش داده و مسئله بیمه و امنیت شغلی همچنان یکی از دغدغههای فعالان این حوزه است.
وقتی هنر رفوگری هم مشتری کمتری دارد
در خیابان جمهوری بیرجند، در میان هیاهوی شهر، کارگاههایی وجود دارد که هنوز بوی نخ، رنگ و فرش دستباف در آنها جریان دارد. یکی از این کارگاهها متعلق به علی دلاکه، رفوگر فرش دستباف، است؛ مردی 38 ساله که حدود 27 سال از عمر خود را در این حرفه گذرانده است. …
