استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، عبدالوهاب فراتی در مقاله «منطق ملاعبدالله بهابادی و امکان بومیسازی متدولوژی علوم سیاسی» به یکی از بنیادیترین مسائل علوم سیاسی در ایران میپردازد: بحران روششناختی. متن نوشتار فراتی به این شرح است:
1) معرفی اجمالی مقاله و مسئله اصلی آن
نویسنده بر این باور است که علوم سیاسی در ایران طی دهههای اخیر، بیش از حد تحت تأثیر الگوهای روششناختی وارداتی قرار گرفته و در نتیجه، در فهم و تبیین بسیاری از پدیدههای خاص جامعه ایرانی با محدودیت روبهرو شده است.
محور اصلی مقاله این است که:
روشهای رایج غربی، هرچند در جای خود واجد اهمیتاند، اما در مواجهه با واقعیتهای سیاسیِ برآمده از بستر دینی، ارزشی، هویتی و تاریخی جامعه ایرانی، کفایت کامل ندارند و از اینرو، باید به میراث عقلانی تمدن اسلامی برای بازاندیشی در روششناسی علوم سیاسی رجوع کرد.
در این میان، دکتر فراتی از منطق ملاعبدالله بهابادی، بهویژه کتاب «الحاشیه علی تهذیب المنطق»، بهعنوان متنی برخوردار از ظرفیت روششناختی یاد میکند و میکوشد نشان دهد که این متن صرفاً یک اثر آموزشی در منطق صوری نیست، بلکه میتواند مبنای استخراج یک ماتریس روششناختی بومی برای تحلیل سیاسی باشد.
2) مسئله محوری: بحران روششناسی در علوم سیاسی ایران
نویسنده نقطه آغاز بحث خود را این گزاره قرار میدهد که بحران موجود در علوم سیاسی ایران، صرفاً یک مشکل فنی یا آموزشی نیست، بلکه بحرانی ریشهدار در سطح مبانی معرفتی و هستیشناختی است. به تعبیر دیگر، مسئله فقط این نیست که ما از چه روشهایی استفاده میکنیم، بلکه این است که آن روشها بر چه تصویری از انسان، جامعه، حقیقت، عقلانیت و واقعیت استوارند.
از نظر مقاله، علوم سیاسی در ایران در برابر یک دوگانه ناتمام قرار گرفته است:
روشهای اثباتگرا و تجربهمحور، که به سبب الگوبرداری از علوم طبیعی، حوزه شناخت معتبر را به امور مشاهدهپذیر و آزمونپذیر محدود میکنند؛
روشهای تفسیری و هرمنوتیکی، که اگرچه در نقد اثباتگرایی موفقاند، اما گاه به نسبیگرایی معرفتی میانجامند و قدرت داوری میان تفسیرهای رقیب را تضعیف میکنند.
در ادامه، مقاله به نظریههایی مانند انتخاب عقلانی و رئالیسم انتقادی نیز اشاره …
