فرهنگی
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، پیادهروی اربعین برای بسیاری از زائران، تنها یک سفر زیارتی نیست؛ تجربهای است که با خاطرات، احساسات و نگاه تازهای به زندگی همراه میشود. شماری از بازیگران سینما و تلویزیون که در سالهای اخیر توفیق حضور در این مسیر را داشتهاند، در ویژهبرنامه «منتهی» از حالوهوای این سفر، اتفاقات تأثیرگذار و آنچه اربعین به زندگیشان اضافه کرده است، سخن گفتند.
از روایت مهران رجبی درباره شکوه سیل جمعیت در مسیر کربلا و تأثیر زیارت امام حسین(ع) بر روح و زندگی انسان، تا خاطرات نیلوفر شهیدی از سفری که به گفته خودش نگاهش به زندگی را تغییر داد، این هنرمندان از تجربهای گفتند که برایشان فراتر از یک سفر معمولی بود.
در ادامه، روایت بازیگران از اینکه اربعین چه چیزی به زندگیشان افزود، پیش روی مخاطبان قرار میگیرد.
روایت یک سفر؛ از نخستین قدمهای اربعینی تا قصههایی که هنوز گفته نشدهاند
در روایتهای متفاوتی از پیادهروی اربعین، پای صحبت چهرههای فرهنگی و هنری نشستیم؛ روایتهایی که بیش از آنکه درباره یک سفر معمولی باشد، درباره تجربهای متفاوت از همدلی، خدمت، عشق و مواجهه انسان با یک اتفاق بزرگ جمعی است.
محیا اسناوندی، مجری، بازیگر و مستندساز، همراه با همسرش مجتبی کشاورز، تهیهکننده و برنامهساز تلویزیونی، از نخستین سفر مشترک زندگیشان گفتند؛ سفری که در مسیر پیادهروی اربعین رقم خورد و بعدها به یکی از ماندگارترین خاطرات زندگیشان تبدیل شد.
سفر مشترکی که آغاز یک فصل تازه شد
مجتبی کشاورز درباره نخستین حضورش در پیادهروی اربعین گفت: پیش از این هم به کربلا رفته بودم، اما سفر اربعین برایم تجربهای کاملاً متفاوت بود. من معمولاً در سفر دنبال آسایش و برنامهریزی دقیق هستم، اما اربعین شرایط دیگری دارد. در این مسیر، هر قدم خودش بخشی از مقصد است.
او با اشاره به سختیهای مسیر ادامه داد: قبل از حرکت وقتی شنیدم مسیر بیش از هزار عمود دارد، فکر کردم شاید وسط راه مجبور شویم وسیلهای پیدا کنیم، اما وقتی قدم به قدم جلو رفتیم، در پایان مسیر حس کردم ایکاش این راه تمام نمیشد.
کشاورز معتقد است مهمترین ویژگی این سفر، فضای انسانی آن است: در اربعین چیزی که بیشتر از هرچیز دیده میشود، یکدلی و محبت میان آدمهاست. همه برای خدمت آمدهاند و انساندوستی را به معنای واقعی میتوان دید.
«ساعت صفر»؛ مستندی که از دل یک اتفاق ساخته شد
محیا اسناوندی نیز درباره شکلگیری مستند «ساعت صفر» گفت که این اثر برای او یک تجربه غیرمنتظره بوده است. او یاد روحالله رجایی، روزنامهنگار فقید، را گرامی داشت و از نقش او در فراهم شدن زمینه ساخت این مستند گفت.
اسناوندی توضیح داد که فرصت تولید این مستند بسیار محدود بود و گروه از مرز آغاز به کار کرد. او چند روز در شرایط ساده در مسیر حضور داشت تا بتواند روایتهایی واقعی از زائران، موکبداران و فضای پیادهروی ثبت کند.
او درباره انتخاب نام «ساعت صفر» گفت: هر انسانی یک لحظه آغاز دارد؛ لحظهای که نگاهش به زندگی تغییر میکند. برای بسیاری از ما این نقطه شروع با عشق به امام حسین(ع) و اهلبیت شکل گرفته است.
روایت لحظه رسیدن به بینالحرمین
اسناوندی یکی از ماندگارترین لحظات سفرش را رسیدن به بینالحرمین دانست و گفت: وقتی به کربلا رسیدم نمیدانستم ابتدا باید به زیارت کدام حرم بروم. بهصورت اتفاقی ابتدا به سمت حرم حضرت عباس(ع) رفتم و بعد به زیارت امام حسین(ع) رسیدم. آن لحظه برای من یکی از خاصترین لحظات زندگیام بود.
او همچنین از گرهای شخصی در زندگیاش گفت که پس از این سفر برطرف شد و افزود که این تجربه نگاهش به زندگی را تغییر داده است.
اربعین؛ رویدادی که نباید فقط رسانهای دیده شود
مجتبی کشاورز درباره تولید آثار هنری درباره اربعین تأکید کرد: برای روایت اربعین نباید فقط با قواعد معمول برنامهسازی جلو رفت. اربعین خودش مسیر را به برنامهساز نشان میدهد. هرجا اجازه دادهایم خودِ این اتفاق بزرگ روایت شود، نتیجه بهتر بوده است.
او افزود: هنوز هیچ دوربین و رسانهای نتوانسته تمام عظمت این مسیر را نشان دهد؛ چون بخش مهمی از آن تنها با حضور و تجربه مستقیم قابل درک است. از ماجرای ژست خبرساز بازیگران در مراسم اکبر عبدی تا صراحت مجید واشقانی
تجربه متفاوت آزاده آلایوب از پیادهروی اربعین
آزاده آلایوب، مجری شناختهشده برنامههای کودک که بسیاری او را با نام «خاله نرگس» میشناسند با اشاره به نخستین سفرش به کربلا بیان کرد: گاهی انسان در زندگی بین یک خواسته شخصی و یک انتخاب قلبی قرار میگیرد. من در مقطعی زیارت امام حسین(ع) را انتخاب کردم و بعدها دیدم این انتخاب چگونه مسیر زندگیام را تغییر داد.
آلایوب درباره حضورش در مسیر اربعین گفت: در این مسیر دیگر عنوان، شهرت و شناخته شدن اهمیتی ندارد. آدمها همه کنار هم قرار میگیرند و آنچه باقی میماند، محبت و خدمت است.
او فضای موکبها را یکی از تأثیرگذارترین بخشهای سفر دانست و گفت: آدمهایی را دیدم که با عشق خدمت میکردند و تمام هدفشان این بود که زائر دیگری راحتتر مسیر را طی کند.
نگاه یک کارگردان به روایت عاشورا و اربعین
محمدرضا ورزی، کارگردان آثار تاریخی و مذهبی، نیز در این برنامه درباره ظرفیتهای هنری واقعه عاشورا و پیادهروی اربعین صحبت کرد.
او معتقد است ساخت آثار ماندگار مذهبی بیش از هرچیز به باور و نگاه درونی هنرمند وابسته است و گفت: اثری که از دل برآید میتواند ارتباط واقعی با مخاطب برقرار کند.
ورزی درباره ساخت اثری درباره امام حسین(ع) بیان کرد که روایت کامل عاشورا بسیار گسترده است و نیازمند نگاهی عمیق و پژوهشمحور است.
او همچنین پیادهروی اربعین را یکی از بزرگترین گردهماییهای انسانی دانست و گفت: این اتفاق فراتر از یک رویداد منطقهای است و شکوه آن هر انسانی را تحت تأثیر قرار میدهد.
روایتی که همچنان ادامه دارد
مجموع روایتهای مطرحشده در «منتهی» نشان میدهد اربعین برای بسیاری از هنرمندان، نه فقط یک موضوع رسانهای، بلکه تجربهای شخصی و انسانی است؛ تجربهای که از دل آن میتوان داستانهای فراوانی برای سینما، تلویزیون و مستند استخراج کرد.
از مسیر پیادهروی تا لحظه رسیدن به حرم، از خدمت موکبداران تا روایت زائران، هر بخش از این سفر قصهای مستقل دارد؛ قصههایی که هنوز بسیاری از آنها روایت نشدهاند.
بغض مهران رجبی
مهران رجبی با یادآوری آن سفر، بارها دچار بغض میشود و میگوید هر کس توانایی حضور در پیادهروی اربعین را دارد، نباید این فرصت را از دست بدهد. به اعتقاد او، این حرکت تنها یک مراسم مذهبی نیست، بلکه جلوهای بینظیر از عشق، وحدت و احترام به اهلبیت(ع) است؛ صحنهای که در هیچ نقطه دیگری از جهان نمیتوان نمونهای برای آن یافت.
از نجف تا کربلا؛ سفری که جهانبینی مرا تغییر داد
نیلوفر شهیدی در ادامه گفتوگو، از لحظات آغازین پیادهروی اربعین و حالوهوایی گفت که به تدریج در طول مسیر بر او غلبه کرد.
او روایت کرد: شب اول پس از ورود به نجف، به زیارت حرم حضرت علی(ع) رفتیم و سحرگاه، حدود ساعت چهار یا پنج صبح، پیادهروی را آغاز کردیم. مسیر نجف تا کربلا نزدیک به دو روز و نیم طول کشید و در همان ساعات نخست، همه چیز برایم تازه و شگفتانگیز بود.
شهیدی افزود: در طول مسیر، موکبها، زائران و مردمی را میدیدم که با عشق از زائران پذیرایی میکردند. نکتهای که بیش از همه توجهم را جلب کرد، حضور افرادی از ادیان و ملیتهای مختلف بود؛ مسیحیان، هندوها، پیروان آیین سیک و حتی کسانی که اعتقادات مذهبی نداشتند، در کنار مسلمانان در این مسیر حضور داشتند. آنجا فهمیدم محبت امام حسین(ع) مرزهای دین، زبان و ملیت را درنوردیده است.
«دیگر هیچچیز نمیدیدم؛ فقط خودم بودم»
او درباره تغییر حال روحیاش در میانه مسیر گفت: روز اول بیشتر در حال تماشا کردن بودم، اما از روز دوم به بعد اتفاق عجیبی برایم افتاد. احساس میکردم دیگر هیچکس و هیچچیز را نمیبینم؛ فقط خودم هستم، کولهپشتیام و مسیری که پیش رو دارم.
شهیدی ادامه داد: آنجا بود که با خودم گفتم ای کاش روزی که از این دنیا میروم، کولهبار اعمالم هم به همین سبکی باشد. این حس هنوز هم هر بار به یاد آن سفر میافتم، در ذهنم زنده میشود.
تل زینبیه؛ جایی که بیش از همه مرا منقلب کرد
این بازیگر درباره مکانهایی که بیشترین تأثیر را بر او گذاشت، گفت: بینالحرمین، حرم امام حسین(ع) و حرم حضرت عباس(ع) هر کدام حال و هوای خاص خودشان را داشتند، اما برای من تل زینبیه چیز دیگری بود.
او افزود: وقتی بالای تل زینبیه ایستادم، مدام با خودم فکر میکردم چگونه ممکن است بانویی تمام آن مصیبتها را ببیند و همچنان استوار بماند. هرچه بیشتر به صبر حضرت زینب(س) فکر میکردم، بیشتر عظمت آن واقعه را درک میکردم.
پاسخ به اتهام «نمایشی بودن» سفر اربعین
نیلوفر شهیدی در واکنش به افرادی که حضور هنرمندان در پیادهروی اربعین را نمایشی میدانند، گفت: هیچکس نمیتواند درون قلب انسانها را ببیند. اینکه از روی ظاهر درباره اعتقاد یا نیت دیگران قضاوت کنیم، کار درستی نیست.
او افزود: ممکن است بعضیها بعد از دیدن این گفتوگو بگویند که من تظاهر میکنم، اما حقیقت این است که عشق من به امام حسین(ع) کاملاً شخصی است و ربطی به قضاوت دیگران ندارد.
«کربلا زندگی مرا عوض کرد»
این بازیگر درباره تأثیر این سفر بر زندگی خود گفت: شاید معجزه در همان لحظه رخ ندهد، اما این سفر آرامآرام زندگی انسان را تغییر میدهد. برای من هم همین اتفاق افتاد.
او ادامه داد: پیش از این سفر بارها شنیده بودم افرادی که یک بار به کربلا میروند، هر سال دلشان برای آنجا تنگ میشود. آن زمان دلیلش را نمیفهمیدم، اما بعد از بازگشت، خودم همان حس را تجربه کردم.
اگر قرار باشد فیلمی درباره اربعین ساخته شود...
او درباره ضعف سینما و تلویزیون در پرداختن به موضوع اربعین گفت: پیادهروی اربعین آنقدر گسترده و پر از روایتهای انسانی است که نمیتوان آن را فقط از یک زاویه روایت کرد. هر موکب، هر زائر و هر قدم در این مسیر، قصهای متفاوت دارد.
شهیدی ادامه داد: اگر روزی قرار باشد فیلمی درباره اربعین ساخته شود، دوست دارم از زاویه نگاه مردم عادی و موکبداران باشد؛ کسانی که هزاران زائر را میبینند و هر روز شاهد دهها روایت متفاوت هستند.
اربعین چه چیزی به زندگی من اضافه کرد؟
او در پاسخ به این پرسش که پیادهروی اربعین چه تغییری در او ایجاد کرده است، گفت: مهمترین چیزی که این سفر به من هدیه داد، یک جهانبینی تازه بود؛ نگاهی متفاوت به زندگی، انسانها و آرامشی که پیش از آن تجربه نکرده بودم.
انتهای پیام/
