استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، صبح که باد از سمت دشتهای خشک اطراف قم بلند میشود، تغییر چهره شهر چندان زمان نمیبرد؛ آسمان شفاف خیلی زود رنگ میبازد، افق در هالهای از گرد و غبار فرو میرود و شهروندانی که راهی محل کار، مراکز درمانی یا امور روزمره هستند، نخستین نشانههای یک بحران تکراری را تجربه میکنند؛ بحرانی که دیگر نمیتوان آن را صرفاً یک پدیده فصلی دانست.
گرد و غبار برای مردم قم به مسئلهای تکرارشونده تبدیل شده است؛ در روزهای آلوده، گروههای حساس توصیه میشوند از حضور غیرضروری در فضای باز خودداری کنند و شهروندان با بستن پنجرهها و کاهش فعالیت بیرونی تلاش میکنند اثرات آلودگی را کاهش دهند.
اما مسئله فقط آسمان خاکستری قم نیست؛ پشت هر موج گرد و غبار، داستانی از کاهش منابع آب، خشکشدن عرصههای طبیعی، فرسایش خاک، کاهش پوشش گیاهی و تغییر کاربری یا بهرهبرداری نادرست از سرزمین قرار دارد. در واقع، آنچه شهروند در مرکز قم به شکل ذرات معلق در هوا میبیند، بخشی از یک زنجیره طولانی از تحولات محیطزیستی در پهنههای اطراف شهر است.
استان قم با اقلیم خشک و نیمهخشک، ذاتاً در برابر بیابانزایی آسیبپذیر است؛ اما آنچه وضعیت را بحرانیتر کرده، ترکیب خشکسالیهای پیدرپی با فشار بر منابع آبی و تخریب پوشش گیاهی است. وقتی خاک رطوبت و پوشش کافی برای تثبیت خود نداشته باشد، باد عملاً به ابزاری برای انتقال ذرات خاک تبدیل میشود و کانونهای کوچک و بزرگ گرد و غبار شکل میگیرند.
مسئله زمانی جدیتر میشود که بدانیم بر اساس آمارهای مطرحشده از سوی مسئولان منابع طبیعی استان، حدود 300 هزار هکتار از مساحت قم مستعد تولید گرد و خاک است و حدود 105 هزار هکتار از عرصههای بیابانی استان به کانونهای تولید گرد و غبار تبدیل شدهاند؛ از این میان نیز حدود 30 تا 40 هزار هکتار در محدوده بحرانی قرار دارند.
.
105 هزار هکتار کانون گرد و غبار؛ عددی که باید جدی گرفته شود
این اعداد در نگاه نخست شاید صرفاً آماری اداری به نظر برسند، اما وقتی روی نقشه استان قرار میگیرند، ابعاد مسئله روشنتر میشود. دشت مسیله، حسینآباد میشمست، محدودههای پیرامون دریاچه نمک و برخی عرصههای بیابانی اطراف قم از جمله مناطقی هستند که در مطالعات و گزارشهای مختلف به عنوان کانونهای …
