استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از بوشهر، روز تشکلها و مشارکتهای اجتماعی، فرصتی برای تقدیر از سازمانهای مردمنهاد و در عین حال زمانی برای یک پرسش جدی است: آیا سمنهای کشور توانستهاند ظرفیتهای پراکنده خود را به یک قدرت اجتماعی همافزا تبدیل کنند؟
یکی از فلسفههای اصلی شکلگیری سازمانهای مردمنهاد، تجمیع ظرفیتها، انسجام مشارکتها و همکاری برای حل مسائل مشترک جامعه است؛ اما واقعیت میدان نشان میدهد که بسیاری از سمنها همچنان بهصورت جزیرهای فعالیت میکنند. در موضوعاتی مانند کودکان و نوجوانان، جوانان، زنان، سالمندان، آسیبهای اجتماعی، آموزش، نیکوکاری، محیطزیست و توسعه روستایی و شهری، گاه چندین تشکل با اهداف مشابه، بدون اطلاع و همکاری مؤثر با یکدیگر فعالیت میکنند.
پیامد این وضعیت، فقط کاهش اثربخشی نیست؛ موازیکاری، هدررفت منابع، توزیع نابرابر خدمات، از دست رفتن ظرفیت داوطلبان، تضعیف توان سازمانی و حتی تعطیلی برخی سمنها از نتایج آن است. رقابت برای جذب خیر، اعتبار، حامی و منابع نیز در مواردی جای همکاری و رفاقت اجتماعی را گرفته است.
البته مسئولیت این وضعیت تنها متوجه سمنها نیست. تعدد و پراکندگی مراجع مرتبط با صدور مجوز و نظارت، ضعف هماهنگی میان دستگاههای دولتی، نبود بانک اطلاعاتی جامع و بهروز، استفاده ناکافی دستگاههای اجرایی از ظرفیت سمنها و ضعف شبکهها و مجامع ملی و استانی نیز به این پراکندگی دامن زده است.
در سوی دیگر، خود سمنها نیز باید بپذیرند که مردمنهاد بودن، به معنای بینیازی از پاسخگویی، شفافیت و ارزیابی نیست. اگر از دولت همکاری میخواهند، خود نیز باید برای همکاری آماده باشند؛ اگر شفافیت مطالبه میکنند، باید در عملکرد و منابع خود شفاف باشند و اگر خواهان ارزیابی دستگاهها هستند، عملکرد خود را نیز با شاخصهای واقعی اثر اجتماعی بسنجند.
راه برونرفت، شبکهسازی واقعی و نه تشریفاتی است. ایجاد بانک جامع اطلاعات سمنها، سامانه ملی تعامل و همکاری، بانک داوطلبان و متخصصان، شبکههای تخصصی، اجرای پروژههای مشترک، تعریف نظام ارزیابی اثر اجتماعی و ایجاد سازوکار روشن برای مشارکت سمنها در برنامههای دستگاههای اجرایی، میتواند این مسیر را هموار کند.
فناوری و هوش مصنوعی نیز میتواند در شناسایی ظرفیتها، اتصال داوطلبان …
