ویژه نامهها
حجتالاسلام دکتر سیدمهدی احمدی نیک، دانشیار دانشگاه علوم اسلامی رضوی، در گفتوگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم ، در ادامه سلسله تولیدات «تحول در میدان» این خبرگزاری، به تبیین نسبت دروس حوزه به خصوص دروس خارج با بنیانگذاری تمدن نوین اسلامی گفت: حوزه علمیه امروز دارای سرمایه عظیم و ذخایر بیبدیل همچون تراث عظیم و بسیار غنی قرآنی، حدیثی، فقهی و اصولی، متون فلسفی، کلامی و اخلاقی و...است؛ از این رو دارای روش اجتهادی عمیق و دقیق و آزموده شده در طی صدها سال است که توان تربیت ذهنهای استدلالی و نقاد، تجربه تاریخی طولانی و ممتد در مواجهه با مسائل اجتماعی و سیاسی، ظرفیت و توانمندی تولید نظریه از منابع وحیانی و عقلانی، نیروهای توانمند، جوان و پر دغدغه برای پیشبرد مسائل، اساتید فاضل و پر اطلاع و برخودار از توانمندی انتقال تراث را دارد و این ویژگیها در کمتر نهاد علمی دیگر وجود دارد.
جای خالی نظامسازی علمی، جهتدهی تمدنی و مسألهمحوری کاربردی
وی تصریح کرد: با وجود این ویژگیها و سرمایههای بسیار ارزشمند، بخش قابل توجهی از فعالیت علمی حوزههای علمیه در دهههای اخیر هنوز بر مدار مسائلی میچرخد که در این حد ضروری نبوده و اولویت ندارد. اهتمام خاص به شرح و تبیین متون گذشته، و تقریر اقوال بزرگان در حد زیاد، تمرکز بر مسائل سنتی و فردمحور، کمتوجهی به مسائل نوپدید تمدنی، ضعف در تبدیل معارف به مدل، نظام و برنامه عملیاتی و... موجب فاصله معنادار میان دروس خارج با میدان حکمرانی، اقتصاد، فرهنگ، رسانه و فناوری، نظام سلامت و درمان شده است. بنابراین مشکل، فقر منبع نیست؛ بلکه نبود نظامسازی علمی، جهتدهی تمدنی و مسألهمحوری کاربردی است که باعث شده هنوز تولید علم دینی تمدنی به معنای دقیق در حوزه محقق نشود.
غلبه فقه فردی بر فقه نظامساز!
استاد سطوح عالی حوزه علمیه، غلبه فقه فردی بر فقه نظامساز را نخستین مانع تولید علم دینی در حوزه دانست و اظهار کرد: یکی از ریشهایترین موانع تولید علم تمدنی در حوزه این است که فقه رایج، عمدتاً با منطق فرد مکلف سامان یافته است؛ اینکه نماز این فرد چگونه است؟ معاملهاش صحیح است یا باطل؟ تکلیفش در فلان موقعیت چیست؟ این قرارداد برای این مکلف جایز است یا نه؟ و... …
