ویژه نامهها
دکتر مجتبی رستمیکیا، استاد حوزه و دانشگاه، در گفتوگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، با اشاره به بعثت مردم، دستگاههای ادراکسازی سخت و نرم و نظامسازی به عنوان میدان عملی لا إله إلا الله گفت: در معناشناسی (حوزه خلق معنا از میان واژهها و نهادینهکردن معنا) سه تعبیر ساختن (نظامسازی)، بازسازی و ساختشکنی(مثل انقلاب اسلامی) وجود دارد که معتقدم از این میان، بازسازی، تغییر را فهم میکند؛ قاطبه روشنفکران دینی نیز بازسازی میکنند؛ با این حال در کشور ما اغلب از بین این سه، به نظامها و سیستمهای ساختگرایی علاقه دارند. بیشترین مکتبی که در حوزه نظامسازی کار میکند، مکتب ساختگرایی است که اختلاف بنیادین و جدی هم پیدا نمیکنند و بیدردسر میتوانند پیش بروند.
وی با بیان اینکه برای ساخت یا بازسازی معنا مکاتب مختلفی وجود دارد، افزود: معناشناسی ساختگرا در فضای تفسیر قرآن هم ایجاد و به تفاسیر قرآن به قرآن منتهی شده است؛ برای نمونه شهید سیدمحمدباقر صدر یا شهید مطهری به استخراج نظامات قرآن کریم علاقمند بودند و آثاری چون نظام حقوق زن در اسلام یا نظام اقتصادی اسلام را ارائه دادند.
نویسنده و پژوهشگر در توضیح اینکه معنا چگونه خلق میشود و نظام ایجاد میکند، تصریح کرد: در حوزه معناشناسی شناختی، دو مفهوم استعارههای مفهومی و طرحوارههای تصویری خیلی کاربرد دارد و استعارههای مفهومی بر مبنای طرحوارههای تصویری میگیرد؛ «لااله الاالله» به عنوان طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن کریم، طرحوارههای مفهومی زیادی با خود به همراه دارد؛ وقتی کودکی دنیا میآید روز اول نمیشود به او لااله الاالله آموخت ولی به مرور با تجاربی که در زندگی روزمره پیدا میکند، میتواند برای خود از هستی و نیستی (نفی و اثبات) طرحواره ایجاد کند که بعدا به استعاره مفهومی تبدیل شود.
معناشناسی شناختی؛ بهترین مکانیزم برای شناخت چیستی بعثت مردم
رستمیکیا خاطرنشان کرد: معناسازی همان معناپردازی است که در آن مفهوم را پردازش کرده و از طریق طرحوارهها و استعارهها به یک معنا تبدیل میکنیم؛ از هنرهای رهبر شهید، تبحر در تبدیل مفاهیم به معنا از طریق استعارههای مفهومی (مانند پیچ، قله، جبهه، جریان، راه و ..) بود که همسو با استعارههای قرآنی نیز هستند.
وی معناشناسی شناختی …
