بین الملل
به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، پیوندهای اقتصادی روسیه با کشورهای منطقه قفقاز جنوبی همچنان یکی از مهمترین و تاثیرگذارترین مؤلفههای منطقهای به شمار میرود، اگرچه ماهیت و ساختار این روابط در هر یک از این کشورها با دیگری تفاوتهای معناداری دارد. در حالی که جهتگیری به سمت بازار روسیه برای یک کشور نقش حیاتی در تجارت خارجی ایفا میکند، برای کشوری دیگر حجم حوالههای ارزی و درآمد حاصل از ورود گردشگران از اهمیت بالاتری برخوردار است.
از این رو، ارزیابی دقیق ابعاد تعاملات اقتصادی میان روسیه و کشورهای این حوزه تنها با تکیه بر یک شاخص واحد امکانپذیر نیست. بررسی همزمان سه شاخص کلیدی یعنی «تجارت خارجی» (نمایانگر حجم تبادلات کالایی)، «حوالههای ارزی و انتقال پول» (نشاندهنده عمق پیوندهای مالی و کارگری) و «صنعت گردشگری» (گرایش رفتوآمد شهروندان) تصویری جامع ارائه میدهد.
مقایسه این مؤلفهها مشخص میسازد که مواضع روسیه در چه بخشهایی همچنان مستحکم باقی مانده و الگوهای تعامل آن با سه کشور جمهوری آذربایجان، ارمنستان و گرجستان تا چه حد متفاوت است.
تجارت خارجی؛ روسیه شریک استراتژیک و غیرقابل جایگزین
فدراسیون روسیه در زمره اصلیترین شرکای تجارت خارجی هر سه کشور قفقاز جنوبی جای دارد. با این حال، میزان نفوذ و تاثیرگذاری مسکو بر تجارت هر یک از این جمهوریها متفاوت است؛ به طوری که در یک کشور بازار روسیه برای بخشهای خاصی از اقتصاد حیاتی است و در کشوری دیگر، نقش تسلطیافتهای بر کل مبادلات تجاری ایفا میکند.
در رابطه با جمهوری آذربایجان، روسیه در سال 2025 حدود 10 درصد از کل مبادلات تجاری 48.9 میلیارد دلاری این کشور را به خود اختصاص داد و پس از ایتالیا و ترکیه در جایگاه سوم جای گرفت. در بخش واردات، سهم روسیه به 15.3 درصد رسید که آن را در رتبه دومین تامینکننده بزرگ جمهوری آذربایجان پس از چین قرار داد. نقطه ثقل این روابط، در بخش صادرات غیرنفتی نهفته است؛ جایی که 32.4 درصد از کل صادرات غیرنفتی جمهوری آذربایجان روانه بازار روسیه شده است.
در حالی که بخش اعظم صادرات نفت و گاز باکو به بازارهای اروپایی هدایت میشود، بازار روسیه کماکان اصلیترین مقصد برای محصولات کشاورزی (بهویژه گوجهفرنگی …