سیاسی
به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری تسنیم، طی هفته گذشته اخباری درباره نتایج جدید رتبهبندی تایمز و جایگاه دانشگاههای ایران در این رتبهبندی که قرار است طی ماههای دیگر منتشر شود، مطرح و وضعیت حضور دانشگاههای ایران در نظامهای ارزیابی جهانی، بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است.
از یکسو، طبق اسناد منتشر شده، نام دانشگاههای ایرانی بهطور کامل از رتبهبندی «اثرات پایداری آموزش عالی» (Impact Rankings 2026) حذف شده و از سوی دیگر، مؤسسه تایمز اعلام کرده است که تعداد دانشگاههای ایرانی حاضر در رتبهبندی جهانی دانشگاههای 2027 نسبت به سال گذشته کاهش خواهد یافت.
این دو اتفاق اگر چه در دو شاخه یک نظام رتبهبندی رخ داد اما این پرسش را مطرح کرد که دانشگاههای ایران تا چه اندازه میتوانند در شرایط تحریم، حضور مستمر خود را در نظامهای رتبهبندی بینالمللی حفظ کنند؟
حذفی که علت آن اعلام شد
رتبهبندی «اثرات پایداری آموزش عالی» از سال 2019 توسط مؤسسه تایمز برگزار میشود و دانشگاهها را بر اساس میزان تحقق اهداف 17گانه توسعه پایدار سازمان ملل متحد ارزیابی میکند. ایران از نخستین دوره برگزاری این رتبهبندی در آن حضور داشت و دانشگاههای کشور در برخی شاخصها، از جمله «سلامت و رفاه»، «صنعت، نوآوری و زیرساخت» و «آموزش باکیفیت»، موفق به کسب رتبههای قابل توجهی شده بودند.
در رتبهبندی سال 2025، 34 دانشگاه ایرانی در میان بیش از 2 هزار و 500 دانشگاه حاضر بودند، اما در فهرست سال 2026 نام هیچ دانشگاهی از ایران دیده نمیشود.
پس از انتشار این نتایج، علت حذف ایران محل پرسش رسانهها شد. مؤسسه تایمز در پاسخ به روزنامه «فرهیختگان» اعلام کرد: «رتبهبندی اثرات پایداری آموزش عالی تنها برای اعضای شبکه تأثیرگذاری پایداری تایمز آموزش عالی (Times Higher Education Sustainability Impact Network) در دسترس است و در حال حاضر، به دلیل تحریمهای بینالمللی، امکان دریافت هزینه عضویت از دانشگاههای ایران را نداریم.»
این پاسخ نشان میدهد که حذف دانشگاههای ایرانی، دستکم از نگاه مؤسسه تایمز، به محدودیتهای ناشی از تحریمها و امکانپذیر نبودن عضویت دانشگاههای ایران در این شبکه بازمیگردد. موضوعی که نشان میدهد برخی نظامهای رتبهبندی بینالمللی، علاوه …
