بین الملل
به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم و به نقل از سیانان، ژنرال «دن کین»، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، طی هفتههای اخیر در گفتوگوهای خصوصی با شماری از مشاوران ارشد دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بهصراحت اعلام کرده است که واشنگتن باید به دنبال یافتن «راه خروج» از جنگ با ایران باشد؛ چراکه گزینههای نظامی موجود برای تشدید درگیری ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد و اتکا به قدرت هوایی بهتنهایی نیز بعید است بتواند اهدافی را که ترامپ برای این جنگ تعیین کرده است، محقق کند.
سه منبع مطلع از این موضوع به سیانان گفتهاند که کین در محافل خصوصی نگرانی خود را درباره محدودیت گزینههای نظامی آمریکا مطرح کرده است. یکی از این منابع بهصراحت گفت: «کین به دنبال یک راه خروج است.»
کین تنها مقام دولت ترامپ نیست که معتقد است جنگ با ایران به یک نقطه عطف رسیده است. به گفته دو منبع، او نگرانیهای خود درباره گزینههای نظامی برای تشدید جنگ و ضرورت یافتن راهی برای خروج از درگیری را با شماری از مقامهای کلیدی کابینه ترامپ، از جمله جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، مارکو روبیو، وزیر خارجه، و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، در میان گذاشته است. رسانههای عبری: ترامپ مجبور به امضای توافق با ایران میشود هشدار نمایندگان جمهوریخواه به ترامپ درباره جنگ علیه ایران آتلانتیک: تابآوری ایران دولت ترامپ را غافلگیر کرد
رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا اخیراً با برخی از این مشاوران ارشد و همفکر ترامپ نیز بهصورت جداگانه گفتوگو کرده تا هماهنگی میان دستگاههای مختلف دولت افزایش یابد و این مقامها پیش از نشست با رئیسجمهور درک مشترکی از وضعیت داشته باشند. هدف این رایزنیها، به گفته منابع، روشن کردن محدودیتها، پیامدها و نقاط ضعف گزینههای نظامی موجود بوده است؛ حتی گزینههایی که مستلزم اعزام نیروهای زمینی آمریکا به ایران نیستند.
یکی از منابع در توضیح رایزنیهای کین با مقامهای ارشد امنیت ملی دولت ترامپ درباره جنگ ایران به سیانان گفت: «فکر میکنم این فقط شیوه او برای محافظت از ارتش است.»
ترامپ تاکنون بارها نشان داده است که تمایلی به اعزام نیروهای زمینی آمریکا به ایران ندارد و در عوض بر این باور بوده که بمباران هوایی میتواند تهران را وادار کند با توافقی مطابق شروط او موافقت کند. با این حال، به گفته چند منبع مطلع از مذاکرات اخیر، کین و برخی دیگر از مقامهای کابینه ترامپ در محافل خصوصی تحقق چنین نتیجهای را بعید میدانند و در عوض تلاش کردهاند گزینههای دیگری را طراحی کنند که همچنان در چارچوب محدودیتهایی باشد که خود رئیسجمهور تعیین کرده است.
اکنون که نزدیک به 6 ماه از آغاز جنگی میگذرد که در هفتههای نخست آن بارها ادعا شد توان نظامی ایران بهشدت منهدم شده است و همچنان هدف اعلامی ترامپ جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای عنوان میشود، این موضوع اهمیت زیادی دارد که ارشدترین فرمانده نظامی آمریکا در محافل خصوصی معتقد است راهکار نظامی ساده و آسانی برای پایان دادن به جنگی که ترامپ تصمیم به ورود به آن گرفته، وجود ندارد.
سخنگوی کین، جوزف هولستد، در پاسخ به درخواست سیانان برای اظهارنظر درباره این گزارش گفت: «ما درباره گفتوگوهای محرمانه رئیس ستاد مشترک با رئیسجمهور، وزیر دفاع یا دیگر مقامهای ارشد صحبت نمیکنیم و همچنین درباره توصیفهای ناشناس و جهتدار منابعی که در این گفتوگوها حضور نداشتهاند، اظهارنظر نمیکنیم.»
یک مقام کاخ سفید نیز از نقش کین در تیم امنیت ملی ترامپ تمجید کرد و به سیانان گفت: «ژنرال کین یک سرمایه فوقالعاده برای تیم امنیت ملی رئیسجمهور ترامپ است و موفقیت چشمگیر عملیاتهای "خشم حماسی"، "چکش نیمهشب" و "عزم مطلق" گویای همهچیز است.»
این مقام افزود: «ژنرال همواره اطلاعات دقیق و بیطرفانه و مجموعهای از گزینهها را در اختیار فرمانده کل قوا قرار میدهد و در نهایت این رئیسجمهور است که بر اساس آنچه به نظرش برای امنیت ملی آمریکا بهترین است، تصمیمگیری میکند.»
وزارت خارجه آمریکا و سازمان سیا نیز از اظهارنظر درباره این گزارش خودداری کردند.
قدرت هوایی محدودیتهای خود را دارد
جنگ ایران اکنون به مرحلهای رسیده است که بسیاری از مقامهای ارشد امنیت ملی دولت ترامپ، با تکیه بر دکترین نظامی، ارزیابیهای جامعه اطلاعاتی آمریکا و حتی ملاحظات بدیهی، به این نتیجه رسیدهاند که همانطور که کین در جلسه استماع عمومی اواخر ماه گذشته به قانونگذاران گفته بود، «قدرت هوایی محدودیتهای خود را دارد.»
به همین دلیل، کین و شماری دیگر از مقامهای دولت ترامپ در اواخر ماه ژوئیه نسبت به طرحی برای انجام حملات جدید و شدیدتر علیه ایران محتاط بودند. نگرانی اصلی آنها پیامدهای احتمالی تشدید جنگ بود؛ این در حالی بود که ترامپ در ابتدا آماده به نظر میرسید عملیاتی را که خودش آن را «عظیم» توصیف کرده بود، تأیید کند.
یکی از منابع که حاضر نشد جزئیات عملیاتی این طرح را فاش کند، گفت: «تنها کسانی که از این عملیات حمایت میکردند، بخشهایی از سنتکام بودند.» به گفته این منبع، اسرائیل نیز بهطور کلی از انجام عملیاتی برای تشدید درگیری حمایت میکرد.
با این حال، ترامپ در نهایت پس از گفتوگو با متحدان آمریکا در خاورمیانه از اجرای این طرح عقبنشینی کرد. یک مقام ارشد دولت آمریکا به سیانان گفت متحدان منطقهای به ترامپ هشدار داده بودند که از حملات تلافیجویانه ایران، بهویژه حمله به زیرساختهای انرژی آنها، هراس دارند.
این مقام افزود که ترامپ هنوز این حملات برنامهریزیشده را برای اجرای احتمالی در آینده بهطور کامل از روی میز کنار نگذاشته است.
در کنار نگرانی متحدان منطقهای، کاهش ذخایر مهمات آمریکا نیز یکی از عوامل مؤثر در این تصمیم بوده است. سیانان پیشتر گزارش داده بود که چندین منبع، نگرانی درباره کاهش ذخایر تسلیحات را مطرح کردهاند؛ نگرانیای که تنها از سوی کین بیان نشده، بلکه مقامهای کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز آن را به مقامهای دولت آمریکا منتقل کردهاند.
این مقامها هشدار دادهاند که کمبود سامانههای پیشرفته پدافند هوایی آمریکا میتواند توان کشورهای منطقه را برای مقابله با حملات احتمالی تلافیجویانه ایران، در صورت تصمیم ترامپ برای تشدید جنگ، کاهش دهد.
ترامپ بارها تهدید کرده است که زیرساختهای انرژی ایران را هدف قرار خواهد داد، اما منابع میگویند چنین اقدامی بعید است تهران را وادار به تسلیم کند؛ موضوعی که خود کین نیز بهصورت علنی به آن اشاره کرده است. در مقابل، حمله به زیرساختهای انرژی ایران تقریباً بهطور قطع میتواند حملات تلافیجویانه علیه زیرساختهای انرژی کشورهای حاشیه خلیج فارس را به دنبال داشته باشد.
چند منبع همچنین گفتهاند چنین حملاتی احتمالاً موجب فاصله گرفتن بیشتر مردم ایران از آمریکا خواهد شد، نه اینکه آنها را به سمت مقصر دانستن حکومت سوق دهد.
ترامپ همچنین گزینه بمباران پلها را بررسی کرده است، اما به گفته یک منبع دیگر، این اقدام نیز بعید است نتیجه مطلوبی داشته باشد. این منبع گفت: «واقعاً چیز زیادی برای هدف قرار دادن باقی نمانده است، چون وضعیت درباره سایتهای پهپادی و موشکی شبیه بازی موش و گربه شده است. بمباران نیروگاهها از نظر افکار عمومی اهمیت بسیار بیشتری خواهد داشت.»
کین در برخورد با ترامپ محتاطانه عمل میکند
با وجود اینکه کین نگرانیهای خود را درباره گزینههای نظامی مطرح کرده است، همزمان مراقب بوده رابطه خود با ترامپ را حفظ کند و هنگام ارائه مستقیم گزینههای نظامی به رئیسجمهور، درباره پیامدهای منفی احتمالی آنها با احتیاط صحبت کند.
افراد مطلع از موضوع میگویند کین از زمان تصدی ریاست ستاد مشترک ارتش آمریکا تلاش زیادی کرده است تا دسترسی مستقیمی به ترامپ داشته باشد و بتواند نظر رئیسجمهور را بشنود و بر تصمیمهای او تأثیر بگذارد. او حتی در مقطعی تلاش کرده بود دفتری در کاخ سفید در اختیار داشته باشد تا بتواند جلسات توجیهی بیشتری با رئیسجمهور برگزار کند و هنگام حضور در کاخ سفید، محل کاری با سطح بالای امنیتی داشته باشد.
به گفته دو منبع مطلع از یک نشست اخیر در کاخ سفید، کین در جلسهای با حضور ترامپ و دیگر مقامهای ارشد در اواخر ماه گذشته، با اشاره به پیامدهای احتمالی تشدید جنگ، از جمله نگرانی درباره کاهش شدید ذخایر مهمات آمریکا، در حال «انجام وظیفه خود» بوده است.
اما کین در همان جلسه در عین حال به رئیسجمهور اعلام کرد اگر ترامپ تصمیم بگیرد چنین عملیاتی را اجرا کند، ارتش آمریکا «قطعاً میتواند آنها را بهشدت درهم بکوبد.»
یکی از منابع مطلع از این نشست به سیانان گفت که پیام کین به رئیسجمهور این بوده است که ارتش آمریکا توان وارد کردن خسارت بسیار سنگین به ایران را دارد، حتی اگر خود کین درباره پیامدهای چنین اقدامی هشدار داده باشد.
با این حال، کین در گفتوگوهای خصوصی صریحتر درباره محدودیتهای قدرت هوایی صحبت کرده و بار دیگر دیدگاه خود را مطرح کرده است که در مرحله کنونی جنگ، بمباران بهتنهایی بعید است بتواند اهداف اعلامشده ترامپ را محقق کند.
برخی افراد معتقدند کین در برخورد مستقیم با ترامپ به اندازه کافی قاطع نبوده است. یکی از منابع مطلع از تعاملات کین با رئیسجمهور، اوایل امسال در مقایسه میان گفتوگوهای کین در کاخ سفید و مذاکرات خصوصی او با فرماندهان نظامی درباره احتمال آغاز جنگ گفته بود: «او قطعاً ملاحظهکارانه عمل میکند.»
با این حال، به نظر میرسد کین در هفتههای اخیر درباره پیامدهای ثانویه و حتی ثالث احتمالی تشدید درگیری از سوی آمریکا صریحتر شده است. سیانان پیشتر گزارش داده بود که او دستکم در دو نشست اخیر با ترامپ که در آنها گزینههای تشدید جنگ بررسی میشد، بهطور مشخص درباره کاهش ذخایر مهمات آمریکا هشدار داده است.
در عین حال، کین در همان نشستها بار دیگر تأکید کرده است که اگر ترامپ در نهایت تصمیم بگیرد عملیاتی را برای تشدید جنگ اجرا کند، ارتش آمریکا میتواند خسارت بسیار سنگینی به ایران وارد کند.
این وضعیت بخشی از موازنه ظریف و دشوار کین است؛ او از یک سو در محافل خصوصی میگوید میخواهد اعتماد به جایگاه خود بهعنوان ارشدترین فرمانده نظامی کشور و همچنین اعتماد عمومی به ارتش آمریکا را بازسازی کند، در حالی که ترامپ طی دوران ریاستجمهوری خود هر دو نهاد را تا حد زیادی سیاسی کرده است.
هشدارهای پیش از جنگ درباره کاهش ذخایر تسلیحات
پیش از آغاز جنگ نیز کین و دیگر فرماندهان نظامی به ترامپ هشدار داده بودند که یک عملیات نظامی طولانیمدت میتواند ذخایر تسلیحات آمریکا را تحت فشار قرار دهد؛ بهویژه تسلیحاتی که برای حمایت از اسرائیل و اوکراین مورد استفاده قرار میگیرند.
اما اکنون، به گفته یک منبع که پیشتر با سیانان صحبت کرده بود، فرماندهان ارشد ارتش آمریکا معتقدند ذخایر مهمات این کشور به سطحی «بهطرز خطرناکی پایین» رسیده است.
ترامپ نیز بهطور فزایندهای از این وضعیت ناراضی شده است؛ چراکه به نظر میرسد کاهش ذخایر تسلیحاتی آمریکا توانایی او برای نمایش قدرت و اعمال فشار معتبر در مذاکرات با ایران را تضعیف میکند.
سیانان گزارش داده است که کین در دستکم دو نشست اخیر با ترامپ که گزینههای احتمالی برای تشدید جنگ در آنها بررسی میشد، نگرانی خود را درباره کاهش ذخایر مهمات آمریکا مطرح کرده است.
در مقابل، به نظر میرسد ترامپ بیش از خود کاهش ذخایر از علنی شدن آثار جنگ بر مهمات آمریکا خشمگین است. او هفته گذشته در جریان نشست کابینه در کمپ دیوید، نارضایتی خود از انتشار گزارشهایی درباره تأثیر جنگ بر ذخایر تسلیحاتی آمریکا را ابراز کرد.
کمبود مهمات همچنین یکی از دلایلی است که پنتاگون و فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اخیراً بازنگری در راهبرد نظامی آمریکا را آغاز کردهاند.
برای نمونه، یکی از مقامهای ارشد نظامی در سنتکام اخیراً با ارسال یک ایمیل برای جمعآوری ایدهها از نیروها، خواستار ارائه راههای تازه، خلاقانه و غیرمتعارف برای اعمال فشار و مجازات ایران شده است. منابع پیشتر این موضوع را به سیانان گفته بودند.
منابع میگویند درخواست ایدههای تازه لزوماً اقدام بدی نیست، بهویژه با توجه به وضعیت کنونی جنگ، اما اینکه چنین ایدههایی 6 ماه پس از آغاز جنگ درخواست میشوند، بهطور ضمنی نشان میدهد که اوضاع مطابق انتظار پیش نرفته است.
یکی از منابع مطلع از مذاکرات مربوط به برنامهریزی نظامی گفت: «وقتی در میانه جنگ به دنبال این گزینهها میگردید، نه پیش از آغاز آن، وضعیت دشواری است.»
کین بهعنوان رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا مسئول تهیه گزینههای نظامی برای حمله به ایران است. با این حال، حتی در نشستهای پیش از جنگ در پنتاگون با حضور مقامهای ارشد، او درباره پیامدهای منفی احتمالی آغاز یک عملیات بزرگ نظامی هشدار داده بود.
به گفته منابع مطلع از مشاورههای او، کین حتی پیش از آغاز جنگ درباره ابعاد، پیچیدگی و احتمال تلفات نیروهای آمریکایی در چنین عملیاتی ابراز نگرانی کرده بود.
با این حال، ترامپ در یکی از پیامهای خود پیش از جنگ، بهطور مشخص نام کین را مطرح کرده و مدعی شده بود که مشاور ارشد نظامی او معتقد است جنگی که اکنون ماههاست ادامه دارد، «بهراحتی قابل پیروزی» خواهد بود.
افزایش انتقادها از عملکرد کین
اکنون که جنگ به ششماهگی خود نزدیک میشود، انتقادهای محتاطانه از نحوه عملکرد کین در جایگاه رئیس ستاد مشترک دوباره مطرح شده است. همزمان، پرسشهایی درباره تجربه نسبتاً محدود او در مدیریت یک جنگ طولانیمدت شکل گرفته است.
یکی از منابع مطلع از نحوه مدیریت بحران کنونی از سوی کین، چه از نظر راهبردی و چه در مدیریت رابطهاش با ترامپ، گفت: «او در این موضوع در سطح لازم نیست.»
با این حال، کین در این زمینه تنها نیست. بسیاری از مقامهای دولت آمریکا و همچنین تحلیلگران خارج از دولت بر این باورند که شکست قطعی ایران تنها از طریق یک عملیات نظامی گسترده که شامل اعزام نیروهای زمینی باشد، امکانپذیر است؛ اقدامی که میتواند به قیمت جان هزاران نیروی آمریکایی تمام شود.
پنتاگون همه سناریوهای احتمالی را بررسی میکند و بنابراین چنین طرحهایی وجود دارند، اما در شرایط کنونی هیچکس در دولت آمریکا خواستار چنین اقدام افراطی و پرهزینهای نیست.
در نتیجه، کین و دیگر مقامهای ارشد همچنان تلاش میکنند ترامپ را متوجه این مسئله کنند که اقدامات نظامی کمدامنهتر برای تشدید جنگ نیز میتواند نتیجه معکوس داشته باشد.
در همین چارچوب، تمرکز اصلی اکنون بر یافتن «راه خروجی» از جنگ است؛ راهی که دستکم یک پیروزی «نمادین» در اختیار ترامپ قرار دهد تا بتواند آن را برای افکار عمومی آمریکا بهعنوان دستاوردی از جنگ معرفی کند، بدون آنکه این اقدام مانعی در برابر یک گشایش دیپلماتیک احتمالی ایجاد کند.
به نوشته سیانان، یکی از نخستین گامها در این مسیر میتواند دستیابی به توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز باشد؛ توافقی که به ترامپ امکان دهد در عین کاستن از سطح درگیری، دستکم یک دستاورد قابل ارائه در داخل آمریکا داشته باشد.
انتهای پیام/
