استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از سمنان، گورخر ایرانی سالهاست تنها یک گونه جانوری در فهرست حیاتوحش کشور نیست؛ سرگذشت این علفخوار بومی، روایتی از فراز و فرود حفاظت از طبیعت ایران است؛ گونهای که بخش قابل توجهی از قلمرو تاریخی خود را از دست داد و در برخی زیستگاهها برای دههها ناپدید شد، اما حالا نشانههای بازگشت آن از دشتهای سمنان و دیگر زیستگاههای کشور به گوش میرسد.
تازهترین برآورد اعلامشده از سوی مدیرکل حفاظت محیط زیست سمنان نشان میدهد حدود 250 رأس گور ایرانی در پارک ملی توران و حدود 50 رأس نیز در پارک ملی کویر حضور دارند؛ آماری که از تثبیت نسبی این گونه در دو زیستگاه مهم استان حکایت دارد.
گور ایرانی از مرز نابودی تا مسیر احیای دوباره
اهمیت این اعداد زمانی روشنتر میشود که گذشته گور ایرانی در پارک ملی کویر را مرور کنیم؛ زیستگاهی که زمانی یکی از کانونهای حضور طبیعی این گونه بود اما در دهه 1360 گور ایرانی از آن حذف شد.
گزارشهای تاریخی نشان میدهد فشارهای انسانی، شکار و تخریب شرایط زیستگاهی، جمعیت این گونه را در این منطقه به مرز نابودی کشاند و در نهایت پارک ملی کویر برای سالها از حضور طبیعی گور ایرانی خالی ماند. همین سابقه سبب شده است بازگشت دوباره این گونه به کویر مرکزی، صرفاً افزایش یک عدد در جدول سرشماری حیاتوحش نباشد، بلکه بهعنوان نشانهای از بازسازی بخشی از یک اکوسیستم ازدسترفته مورد توجه قرار گیرد.
مسیر بازگشت گور ایرانی به پارک ملی کویر البته مسیری کوتاه و بدون هزینه نبوده است. برنامههای احیای این گونه از دهه 1380 دنبال شد و در ادامه انتقال گورهای ایرانی از زیستگاههای دیگر و مراکز تکثیر برای شکلگیری دوباره جمعیت در کویر مرکزی در دستور کار قرار گرفت؛ طرحی که در یکی از نخستین مراحل انتقال، با تلف شدن پنج رأس از 10 گور منتقلشده در سال 1397 با انتقاد و واکنش گسترده مواجه شد. با این حال، روند احیا متوقف نشد و طی سالهای بعد، جمعیت مستقر در پارک ملی کویر بهتدریج افزایش یافت.
امروز اما روایت پارک ملی کویر تنها روایت انتقال و معرفی مجدد نیست؛ نشانه مهمتر، زادآوری طبیعی گورهایی است که در این زیستگاه مستقر شدهاند. در خردادماه امسال، محیطزیست سمنان از مشاهده پنج کره تازهمتولدشده در یک گله …
