بین الملل
به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، افزایش تجمع نیرو و تجهیزات مزدوران سعودی در مناطق مختلف یمن طی روزهای گذشته، نشانهای از تلاش برای فراهم کردن مقدمات آغاز عملیاتهای زمینی بر ضد انصارالله است. تحرکاتی که در چند محور صورت گرفته، در شرایطی دنبال میشود که نیروهای صنعا نه تنها از آمادگی طرف مقابل غافلگیر نشدهاند، بلکه با مجموعهای از حملات موشکی و پهپادی، تلاش کردهاند پیش از آغاز هرگونه عملیات زمینی، فشار را بر نیروهای وابسته به سعودی افزایش دهند.
عملیاتهای اخیر نیروهای مسلح یمن از نظر جغرافیایی نیز قابل توجه است. این حملات تنها به یک جبهه محدود نمانده و اهدافی را در بخشهای مختلف یمن شامل شده است. در شرق، به ویژه شهر مأرب، شاهد افزایش حملات بودهایم؛ در ساحل غربی نیز بندر مخاء و مناطق مرتبط با آن هدف قرار گرفتهاند و در جنوب، تجمعات نیروهای وابسته به سعودی در استان لحج مورد حمله قرار گرفته است. این پراکندگی نشان میدهد که واکنش انصارالله به تحرکات نیروهای وابسته به سعودی، محدود به یک محور مشخص نیست و همزمان چند نقطه از استقرار این نیروها را تحت فشار قرار داده است.
نکته مهم در این میان، میزان موفقیت این حملات است. تفوق امنیتی انصارالله در شرایط فعلی موجب شده است نیروهای صنعا از توانایی بالایی برای شناسایی تجمعات نیرو و تجهیزات نیروهای وابسته به سعودی برخوردار باشند و همین مسئله ضریب موفقیت حملات موشکی و پهپادی را افزایش داده است. در واقع، تجمع نیروهایی که قرار است در عملیات زمینی مورد استفاده قرار گیرند، زمانی میتواند به یک مزیت تبدیل شود که امکان حفظ و پشتیبانی از آنها وجود داشته باشد. در شرایط فعلی اما بخش مهمی از این تجمعات پیش از آنکه به عملیات زمینی تبدیل شود، در معرض حملات نیروهای صنعا قرار گرفته است.
از این منظر، افزایش حجم نیرو و تجهیزات نیروهای وابسته به سعودی هنوز نتوانسته است موازنه میدانی را به سود آنها تغییر دهد. برعکس، واکنش سریع نیروهای صنعا باعث شده است تحرکات نظامی طرف مقابل به عاملی برای افزایش فشار انصارالله در چندین محور تبدیل شود. این مسئله به ویژه در شرایطی اهمیت پیدا میکند که عملیات زمینی احتمالی نیازمند تمرکز نیرو و تجهیزات در نقاط مشخص است؛ موضوعی که با توجه به وضعیت امنیتی موجود، هزینه و ریسک بیشتری برای نیروهای وابسته به سعودی ایجاد میکند.
اما مهمتر از حملات مستقیم موشکی و پهپادی، معادلهای است که انصارالله در برابر صنعت نفت سعودی ایجاد کرده است. این معادله تاکنون موجب شده عربستان سعودی حملات هوایی خود علیه مواضع نیروهای صنعا در یمن را از سر نگیرد. در نتیجه، نیروهای وابسته به سعودی در شرایطی در حال افزایش آمادگی برای عملیات زمینی هستند که تاکنون از پشتیبانی مجدد حملات هوایی عربستان برخوردار نشدهاند.
این موضوع در محاسبه وضعیت فعلی اهمیت زیادی دارد. در صورتی که عربستان سعودی حملات هوایی خود را از سر میگرفت، عملیات زمینی نیروهای وابسته به این کشور میتوانست از پشتیبانی مستقیم هوایی برخوردار شود. اما ادامه وضعیت موجود به این معناست که نیروهای زمینی سعودی و مزدوران آن، دستکم در شرایط فعلی، باید در برابر فشارهای نیروهای صنعا بدون بازگشت این پشتیبانی هوایی وارد مرحله احتمالی عملیات شوند. به همین دلیل، افزایش تجمعات نیرو و تجهیزات به تنهایی نمیتواند به عنوان نشانه تغییر موازنه میدانی ارزیابی شود.
مجموع این شرایط، موقعیت متفاوتی را برای انصارالله ایجاد کرده است. نیروهای صنعا از یک سو توانستهاند تحرکات نیروهای وابسته به سعودی را در چندین محور با حملات موشکی و پهپادی پاسخ دهند و از سوی دیگر، با ایجاد فشار بر صنعت نفت سعودی، مانع از بازگشت حملات هوایی عربستان شدهاند. در نتیجه، در شرایط فعلی ابتکار عمل همچنان در اختیار نیروهای صنعا قرار دارد و نیروهای مقابل هنوز نتوانستهاند با افزایش تجمعات خود این وضعیت را تغییر دهند.
بر همین اساس، احتمال اینکه آغاز عملیاتهای زمینی به جای ایجاد یک روند پیشروی برای نیروهای وابسته به سعودی، با واکنش سریع و پیشروی نیروهای انصارالله در محورهای مختلف همراه شود، افزایش یافته است. این احتمال زمانی جدیتر میشود که وضعیت موجود در مأرب را نیز در نظر بگیریم. مأرب یکی از مهمترین محورهای حضور نیروهای وابسته به سعودی است و افزایش فشار نیروهای صنعا در این منطقه، نگرانی درباره احتمال سقوط شهر را هم افزایش داده است.
این نگرانی اکنون صرفا در سطح محاسبات نظامی باقی نمانده و به تحرکات سیاسی و واسطهگری منطقهای نیز کشیده شده است. گفته می شود نیروهای حزب اصلاح که در شهر مأرب مستقر هستند، از بیم سقوط این شهر به دست نیروهای صنعا، تلاش کردهاند از واسطههای منطقهای برای جلوگیری از چنین وضعیتی استفاده کنند. در همین چارچوب، گفته می شود حزب اصلاح از جنبش حماس خواسته است میان این حزب و نیروهای انصارالله واسطهگری کند.
اهمیت این درخواست در شرایط فعلی، بیش از آنکه به نتیجه احتمالی این واسطهگری مربوط باشد، در تصویری است که از وضعیت میدان ارائه میکند. زمانی که یک طرف درگیری، همزمان با افزایش تحرکات نظامی، برای جلوگیری از احتمال سقوط یکی از مهمترین مواضع خود به دنبال واسطه میرود، نشان میدهد که نگرانی از تغییر سریع وضعیت میدانی جدی شده است. در مورد مأرب نیز این مسئله در شرایطی رخ میدهد که نیروهای صنعا حملات خود را در این محور افزایش داده و همزمان فشار خود را در سایر مناطق نیز ادامه دادهاند.
در مجموع، شرایط فعلی یمن را نمیتوان صرفا بر اساس حجم نیرو و تجهیزاتی که در جبهههای مختلف مستقر شدهاند ارزیابی کرد. اگرچه نیروهای وابسته به سعودی در حال افزایش آمادگی خود برای آغاز عملیات زمینی هستند، اما در طرف مقابل، انصارالله از تفوق امنیتی برخوردار است، توانسته است تجمعات نیروهای مقابل را در مناطق مختلف هدف قرار دهد و با عملیاتهای موشکی و پهپادی فشار قابل توجهی بر آنها وارد کند. در کنار این مسئله، معادله ایجادشده در برابر صنعت نفت سعودی نیز تاکنون مانع از بازگشت حملات هوایی عربستان شده است. پنجره خروج سعودی؛ دیپلماسی برای خرید زمان در پرونده یمن معادله جدید صنعا برای ریاض؛ افزایش هزینه جنگ مقابل برتری هوایی عربستان
بنابراین، برآیند تحولات فعلی بیش از آنکه از تغییر موازنه به سود نیروهای وابسته به سعودی حکایت داشته باشد، بیانگر تداوم برتری انصارالله در عرصه نظامی و امنیتی است. افزایش نگرانی نیروهای حزب اصلاح در مأرب و تلاش برای استفاده از واسطههای منطقهای نیز یکی از مهمترین نشانههای همین وضعیت است. در شرایط فعلی، دست برتر مطلق میدانی در اختیار نیروهای صنعا قرار دارد و به همین دلیل، آغاز عملیات زمینی نیروهای وابسته به سعودی میتواند به جای آنکه مقدمه پیشروی آنها باشد، زمینه را برای واکنش سریع انصارالله و پیشروی این نیروها در محورهای مختلف فراهم کند.
نویسنده: احمد حاجی صادقیان، کارشناس مسائل یمن
انتهای پیام/
