استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از زاهدان, سیستانوبلوچستان سالهاست در نقطهای راهبردی از جغرافیای ایران، همزمان با فرصتهای بزرگ اقتصادی و ژئوپلیتیکی، با تهدیدهایی از جنس ناامنی نیز مواجه است؛ استانی که گستره مرزی آن با افغانستان و پاکستان، دسترسی به آبهای آزاد و قرار گرفتن در مسیرهای مهم تجاری، از آن منطقهای با اهمیت ویژه ساخته، اما همین موقعیت در مقاطعی زمینه فعالیت گروههای مسلح و شبکههای سازمانیافته شرارت را نیز فراهم کرده است.
در روزهایی که اخبار مربوط به گروگانگیری و تلاش برای ایجاد ناامنی بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته، مسئله مهمتر از خود حادثه، شناخت نگاه مردم بومی به ریشههای این ناامنی است؛ مردمی که خود را نخستین قربانیان اقدامات خشونتآمیز میدانند و تاکید دارند میان مردم استان و جریانهایی که امنیت را هدف قرار میدهند، نباید خلطی صورت گیرد.
.
گفتوگوی خبرنگار تسنیم با شماری از شهروندان سیستان و بلوچستان نشان میدهد مطالبه اصلی مردم، فارغ از قومیت، مذهب و محل زندگی، روشن است و به عبارتی امنیت، آرامش، فرصت کار و زندگی و جلوگیری از تبدیل اختلافات اجتماعی به ابزار ناامنی است.
مردم استان قربانیان اصلی ناامنی
یک بانوی جوان سیستانوبلوچستانی در گفتوگو با خبرنگار تسنیم با تأکید بر اینکه مردم استان خواهان آرامش هستند، اظهار داشت: مردم سیستان و بلوچستان چه سیستانی و چه بلوچ، امنیت میخواهند و اقداماتی مانند گروگانگیری و ایجاد ناامنی را به شدت محکوم میکنند.
وی معتقد است تلاشها برای برهم زدن امنیت منطقه، ارتباطی با خواست و اراده مردم محلی ندارد و افزود: کسانی که به دنبال ناامنی هستند، نماینده مردم این استان نیستند و نباید رفتار آنها به حساب مردم نوشته شود.
این شهروند با اشاره به آنچه دخالت عوامل خارجی در تحرکات ناامنکننده میداند، گفت: مردم اینجا سالها کنار هم با وحدت زندگی کردهاند و اعتقاد این مردم است که اما هیچکس از ناامنی سود نمیبرد.
امنیت مطالبه مشترک بلوچها و سیستانیها
یک جوان بلوچ نیز در گفتوگو با خبرنگار تسنیم تأکید کرد: عاملان ناامنی را نباید با مردم بومی استان یکی دانست. مردم بلوچ با گروگانگیری، خشونت و ایجاد ترس مخالف هستند. کسانی که برای ایجاد اختلاف تلاش میکنند، به دنبال منافع خودشان هستند و رفتار آنها ارتباطی با زندگی و خواست مردم منطقه ندارد.
این جوان با اشاره به ضرورت هوشیاری عمومی افزود: نباید اجازه دهیم اقدامات هدایت شده از پشت مرزها موجب ایجاد بدبینی میان مردم شود. مردم استان باید کنار هم بمانند و اجازه ندهند دشمن از اختلافات سوءاستفاده کند.
تاکید مردم بر وحدت؛ «ما همه یکی هستیم»
یک شهروند میانسال سیستانی نیز در گفتوگو با خبرنگار تسنیم، ریشه ناامنی را خارج از اراده مردم استان دانست و اظهار داشت: ناامنی کار مردم اینجا نیست. مردم دنبال زندگی و کار هستند و از اینکه خانوادههایشان در آرامش باشند، استقبال میکنند.
وی افزود: ما سالهاست در کنار هم زندگی کردهایم؛ شیعه و سنی در این استان کنار یکدیگر هستند. اگر کسی بخواهد با ایجاد ناامنی میان مردم اختلاف بیندازد، باید همه در مقابل این مسئله هوشیار باشیم.
این شهروند تأکید کرد: بزرگترین زیان ناامنی متوجه مردم استان است؛ کسانی که نه در تصمیم گروههای مسلح نقشی دارند و نه از خشونت سودی میبرند.
گروگانگیری ضربه مستقیم به زندگی مردم
یکی از پیامدهای جدی ناامنی، ایجاد احساس بیاعتمادی و نگرانی در جامعه است. وقتی یک حادثه گروگانگیری یا اقدام مسلحانه رخ میدهد، آثار آن محدود به قربانیان مستقیم حادثه باقی نمیماند و میتواند فضای عمومی جامعه، فعالیت اقتصادی و حتی رفتوآمد مردم را تحت تاثیر قرار دهد.
یک مغازهدار سیستانوبلوچستانی به خبرنگار تسنیم گفت: وقتی امنیت نباشد، اول از همه کسبوکار آسیب میبیند. مردم کمتر رفتوآمد میکنند، سرمایهگذار عقب میکشد و کسی که میخواهد کارخانه یا واحد اقتصادی راه بیندازد، ریسک نمیکند.
وی ادامه داد: اگر امنیت پایدار باشد، سرمایهگذاری هم میآید. این استان ظرفیت زیادی دارد؛ از مرز گرفته تا دریا و تجارت اما همه این ظرفیتها به امنیت نیاز دارند.
امنیت پیششرط توسعه اقتصادی سیستان و بلوچستان
سیستانوبلوچستان یکی از برخوردارترین مناطق کشور از نظر ظرفیتهای بالقوه اقتصادی است؛ بندر چابهار، سواحل مکران، بازارچهها و مرزهای رسمی، ظرفیتهای معدنی، کشاورزی، گردشگری و موقعیت ترانزیتی استان، مجموعهای از فرصتهایی هستند که میتوانند موتور محرک اقتصاد جنوب شرق کشور باشند؛ اما فعال شدن این ظرفیتها نیازمند ثبات و امنیت است.
سرمایهگذار پیش از هر چیز به دنبال اطمینان از امنیت سرمایه، نیروی انسانی، مسیرهای حملونقل و استمرار فعالیت اقتصادی است. از همین رو هر اقدامی که امنیت عمومی را خدشهدار کند، عملاً به همان اندازه که به امنیت آسیب میزند، به اقتصاد و اشتغال نیز ضربه وارد میکند.
در مقابل، امنیت پایدار میتواند زمینهساز ورود سرمایه، توسعه زیرساختها، رونق تجارت مرزی و ایجاد فرصتهای شغلی برای جوانان استان باشد.
مردم با ناامنی مخالفاند؛ مسئله را به حساب قومیت نگذارید
یکی از نکات مهمی که در گفتوگو با شهروندان استان بارها تکرار میشود، مخالفت آنها با نسبت دادن اقدامات گروههای مسلح به یک قوم یا مذهب خاص است.
یک جوان بلوچ در اینباره میگوید: اگر فردی فرضا با لباس بلوچی دست به گروگانگیری یا اقدام مسلحانه میزند، نباید آن را نماینده مردم بلوچ دانست. مردم بلوچ هم مثل همه مردم ایران خانواده، کار، زندگی و آینده میخواهند.
به اعتقاد او، یکی از اهداف جریانهای برهمزننده امنیت میتواند ایجاد شکاف میان مردم باشد؛ بنابراین جامعه نباید اجازه دهد یک حادثه امنیتی به عاملی برای ایجاد بدبینی قومی یا مذهبی تبدیل شود.
مرز فرصت توسعه یا بستر سوءاستفاده؟
گستردگی مرزهای سیستانوبلوچستان با کشورهای افغانستان و پاکستان از یک سو ظرفیت بزرگی برای تجارت و ترانزیت ایجاد کرده و از سوی دیگر، ضرورت مدیریت هوشمندانه مرزها را افزایش داده است.
مردم منطقه معتقدند هرچه فعالیتهای رسمی اقتصادی در مرزها افزایش یابد، زمینه برای اشتغال و درآمد پایدار مرزنشینان بیشتر خواهد شد و در نتیجه، وابستگی به فعالیتهای غیررسمی کاهش پیدا میکند.
از نگاه آنان، توسعه بازارچهها، تقویت گذرگاههای رسمی، افزایش تجارت قانونی و ایجاد زیرساختهای اقتصادی در نقاط مرزی، تنها موضوعی اقتصادی نیست؛ بلکه میتواند بخشی از راهبرد تقویت امنیت پایدار نیز باشد.
مبارزه با ناامنی باید همزمان با توسعه دنبال شود
امنیت پایدار صرفاً با اقدامات انتظامی و امنیتی به دست نمیآید؛ هرچند مقابله با گروههای مسلح و تامین امنیت مردم، وظیفهای اساسی و غیرقابل اغماض است، اما در کنار آن باید زمینههای اقتصادی و اجتماعی توسعه نیز تقویت شود.
استانی که جوان آن شغل داشته باشد، مرزنشین آن از تجارت رسمی درآمد کسب کند، روستاهای آن از زیرساخت برخوردار باشند و سرمایهگذار آن امنیت سرمایه خود را تضمین شده ببیند، ظرفیت بسیار بیشتری برای مقابله با جریانهای ناامنکننده خواهد داشت.
به همین دلیل، توسعه اقتصادی سیستان و بلوچستان را میتوان یکی از پایههای امنیت پایدار در این استان دانست.
مردم نخستین سد مقابل پروژه اختلافافکنی
گفتوگو با مردم سیستانوبلوچستان نشان میدهد جامعه محلی نگران آینده، معیشت، اشتغال و امنیت خانوادههای خود است. یک شهروند سیستانی میگوید: مردم استان دشمن یکدیگر نیستند. ما کنار هم زندگی میکنیم و مشکل اصلیمان بیکاری، گرانی و نبود امکانات کافی است. کسی که امنیت را از ما بگیرد، به همه مردم ضربه زده است. استان روند توسعه شتابان را آغاز کرده و دشمنان تلاش دارند این روند کند شود.
این نگاه، سرمایه اجتماعی مهمی برای استان است؛ سرمایهای که باید تقویت شود و اجازه ندهد حوادث امنیتی یا روایتهای اختلافافکنانه، پیوندهای اجتماعی مردم را تضعیف کند.
امنیت پایدار حلقه اتصال وحدت و توسعه
سیستانوبلوچستان برای عبور از مشکلات خود بیش از هر چیز به امنیت پایدار نیاز دارد؛ امنیتی که در آن مردم بتوانند بدون نگرانی از گروگانگیری و خشونت، زندگی کنند، سرمایهگذار بتواند با اطمینان سرمایه خود را وارد استان کند و جوانان بتوانند آینده خود را در زادگاهشان بسازند.
روایت مردم از تحولات امنیتی اخیر نیز یک پیام روشن دارد و آن هم اینکه عاملان اقدامات خشونتآمیز را نمیتوان نماینده جامعه سیستان و بلوچستان دانست و این اقدامات از آنسوی مرزها و با هدف کند شدن روند توسعه استان هدایت میشود.
مردم سیستانی و بلوچ، شیعه و سنی، در یک نقطه اشتراک دارند؛ میخواهند استانشان امن باشد و ظرفیتهای بزرگ آن در مسیر توسعه قرار گیرد.
اکنون مسئولیت دستگاههای متولی، علاوه بر برخورد قاطع و قانونی با عوامل ناامنکننده، فراهم کردن زمینههای توسعه اقتصادی، تقویت زیرساختهای مرزی، افزایش اشتغال و تحکیم سرمایه اجتماعی است؛ چرا که امنیت زمانی ماندگار میشود که مردم، خود را صاحب امنیت بدانند و نتیجه آن را در سفره، شغل، سرمایهگذاری و آینده فرزندانشان ببینند.
در این میان، آنچه میتواند پروژههای اختلافافکنانه را ناکام بگذارد، نه صرفاً دیوارهای بلندتر، بلکه وحدت مردم، توسعه اقتصادی، حضور مؤثر دولت و حاکمیت قانون است؛ چهار عاملی که میتواند سیستان و بلوچستان را از جغرافیای تهدید به یکی از مهمترین کانونهای فرصت و توسعه در منطقه تبدیل کند.
انتهای پیام/
