ویژه نامهها
به گزارش خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، عبدالصمد سعادتزاده و عبدالحمید حمیدی در مقالهای با محوریت مفهوم تمدن از منظر اسلامی، به بررسی مؤلفههای شکلگیری، پویایی و پیشرفت تمدن در آموزههای قرآن کریم، بهویژه در سورههای بقره، آلعمران و یوسف پرداختند. این پژوهش نشان داده است که قرآن کریم، افزون بر هدایت فردی، ظرفیتهای تمدنساز جامعه اسلامی را نیز ترسیم کرده است.
نویسندگان با تحلیل آیات این سه سوره، بر نقش عناصر بنیادینی همچون خردورزی، عقلگرایی، علم، عدالت اجتماعی، اخلاق، دین، حقوق متقابل مردم و حاکمیت و دفاع از مرزها و ارزشهای دینی در شکوفایی تمدن اسلامی تأکید کردهاند.
این پژوهش، تمدن اسلامی را برآمده از آموزههای وحیانی دانسته و با استناد به گزارههای قرآنی، نشان میدهد که تحقق جامعه پیشرفته و تمدنساز، در گرو پایبندی به ارزشهای اعتقادی، اخلاقی، اجتماعی و اقتصادی مورد تأکید قرآن کریم است.
واژه تمدن دارای تحولات گستردهای است و تعریف عینی تمدن با دنبال کردن سیر تاریخی واژه تمدن امری امکانناپذیر است؛ به هرحال برای شناخت و تعریف چیستی تمدن باید بنیادهای نظری این مفهوم مشخص شود. ویل دورانت در تعریف تمدن مینویسد: تمدن نه چیزی است که ذاتی انسان است نه چیزی است که نیستی در آن راه نداشته باشد، بلکه امری است که هر نسلی باید آن را کسب کند. مقاومت، پدیدهای انسانی، دینی و فراجنسیتی است «تمدن نوین اسلامی» بدون تفکر نوین حوزه علمیه قابل تحقق نیست
نقش دین در تمدن بشری
در بخشی از مقاله به بیانی از علامه طباطبایی در تفسیر المیزان اشاره میشود که ایشان بر این باور است از زمانی که دین در میان بشر پیدا شد وامتهای بسیاری خود را متدین به آن دانستند تأثیر دین در جوامع بشری تا عصر حاضر که همان عصر ترقی تمدن بشر است ادامه یافته به گونهای که تاریخ گواه بر این واقع است که تمدن عصر حاضر همه از آثار نبوت و دین است. توحید نیز به عنوان مهمترین اصل دین، و مفهومی اساسی در بنیان دین اسلام و دیگر ادیان توحیدی، امری است که بیشک توجه فراوان بدان در قرآن کریم دور از انتظار نیست. انبوه آیات قرآنی که مستقیم یا غیرمستقیم به موضوع یگانگی پروردگار اشاره دارند، بیانگر میزان ارزشمندی …
