استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از یزد، از آنجا که در برخی محافل علمی، بهصورت مکتوب یا شفاهی، درباره میزان قطعیت انتساب کتاب دُرّة المعانی فی تفسیر سورة الإخلاص و السبع المثانی به علامه ملاعبدالله بهابادی پرسشها و ابهامهایی مطرح شده است، این نوشتار درصدد است برخی از قرائن و شواهد مؤید این انتساب را گردآوری و ارائه کند. بنابراین، مقصود از طرح این بحث، ایجاد تردید در اصل انتساب کتاب به علامه بهابادی نیست؛ بلکه هدف، بررسی و تقویت درجه اطمینان و قطعیت این انتساب بر اساس شواهد موجود است.
مطالب پیشرو بهصورت فشرده و اجمالی، و با رعایت اختصار، تقدیم خوانندگان و پژوهشگران میشود. بدیهی است بررسی جامعتر این موضوع، نیازمند مطالعه نسخههای خطی، مقابله متن، بررسی شیوه نگارش، تحلیل محتوایی و تطبیق آن با دیگر آثار مسلمالانتساب علامه بهابادی است.
1. سابقه تألیف در موضوع تفسیر قرآن کریم
در میان تألیفات ایشان، کتاب التجارة الرابحة فی تفسیر السورة والفاتحة از مهمترین آثار تفسیری ایشان است که مرحوم آقابزرگ طهرانی نیز به آن اشاره کرده است. همچنین وجود کتابی با عنوان حاشیه بر تفسیر بیضاوی از علامه بهابادی، از علاقه و تبحر ایشان در موضوع تفسیر قرآن کریم حکایت دارد.
2. تصریح مؤلف در ابتدای کتاب به اتمام رساله مشهور به التجارة الرابحة.
مؤلف در آغاز کتاب درة المعانی عبارتی آورده است که بهروشنی نشان میدهد پس از فراغت از تألیف کتاب التجارة الرابحة به نگارش اثر دیگری با نام درة المعانی پرداخته است. از آنجا که انتساب کتاب التجارة الرابحة به علامه بهابادی مسلم است، این تصریح میتواند مؤیدی بر صحت انتساب درة المعانی به ایشان نیز باشد.
عبارت ایشان در ابتدای کتاب درة المعانی: أما بعد فلما وفقنی الله لإتمام الرسالة المشهورة بالتجارة الرابحة فی تفسیر السورة والفاتحة [و] کانت مطولة مبسوطة مشتملة على علوم کثیرة، وکان من هو غایتها و بدولته و بحق تربیته و الطافه وصلت إلى نهایتها أعنی الذی جعلناها باسمه، وهی الحضرة السنیة المضیة من الأوجه الموسویة المحمدیة العلویة، المتطاولة رقاب الملوک والسلاطین دون ماطر سحابه و المفتخرة شفاه الأعالی والخواقین فی تلثیم عتبة بابه الخافض لأهل الفضل الجناح، و المربّی لهم …
