اقتصادی
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، صنعت خودرو، برخلاف آنچه در نگاه نخست به نظر میرسد، محصول یک کارخانه نیست؛ محصول یک شبکه گسترده و به هم پیوسته از تأمین کنندگان، قطعه سازان، لجستیک و مونتاژ است. در این ساختار، هیچ حلقه ای به تنهایی قادر به تولید خودرو نیست و توقف هر حلقه، کل زنجیره را با خود همراه میکند. از همین منظر است که زنجیره تامین را باید نه یک واحد پشتیبانی، بلکه اصلی ترین زیرساخت تعیین کننده ظرفیت تولید دانست.
این واقعیت زمانی بهتر درک میشود که بدانیم هر خودرویی که از خط تولید خارج میشود، حاصل هماهنگی صدها تأمین کننده است که هر یک بخشی از پازل را بر عهده دارد. وقتی یکی از این حلقه ها از کار بیفتد، به سادگی نمیتوان حلقه دیگری را جایگزین کرد؛ چراکه قطعات و مواد اولیه هر خودرو، مشخصات فنی و استانداردهای خاص خود را دارند. یک قطعه الکترونیکی یا یک گرید خاص از ورق فولادی، جایگزین سادهای ندارد و همین، وابستگی را به یک نقطه ضعف جدی تبدیل میکند.
برای درک عمق این وابستگی کافی است نگاهی به ساختار مواد اولیه یک خودرو بیندازیم. از ورق فولادی با گریدهای خاص که در بدنه سازی استفاده میشود، تا مواد پلیمری، رنگهای صنعتی و قطعات الکترونیکی حساس، بخش قابل توجهی از مواد اولیه از خارج از مرزها تأمین میشود. همین وابستگی، صنعت خودرو را به شدت نسبت به عوامل بیرونی حساس کرده است؛ عواملی که اغلب در اختیار و کنترل تولیدکننده نیستند. در واقع، در بسیاری از موارد، خودروساز یا قطعه ساز نه بر زمان خرید، نه بر زمان حمل و نه بر زمان ترخیص هیچ کنترل کاملی ندارد.
این حساسیت در عمل، خود را به شکل یک «مثلث بحران» نشان میدهد؛ سه عامل نرخ ارز، دشواری ثبت سفارش و پیچیدگی لجستیک، به هم گره خورده اند و یکدیگر را تقویت میکنند. گران شدن ارز، هزینه تأمین را بالا میبرد. دشواری ثبت سفارش، زمان انتظار را طولانی میکند. و پیچیدگی لجستیک، رسیدن کالا را به تأخیر میاندازد. هر یک از این سه به تنهایی قابل مدیریت است، اما وقتی همزمان رخ میدهند، برنامه ریزی دقیق تولید را عملاً غیرممکن میکنند.
هر یک از این عوامل، به تنهایی قادر به ایجاد اختلال جدی است. افزایش نرخ ارز، علاوه بر گران کردن مواد اولیه، روی قیمت تمامشده قطعات داخلی نیز اثر میگذارد؛ …
