استانها
خبرگزاری تسنیم ـ سمیه فقیه| دریای خزر سالهاست درگیر زخمهایی است که بسیاری از آنها در نگاه نخست دیده نمیشوند؛ از پسروی و تغییرات سطح آب گرفته تا آلودگی رودخانههای منتهی به دریا، کاهش تنوع زیستی، فشار بر ذخایر آبزیان و تغییرات اقلیمی. اما در میان همه این نشانهها، گاهی یک لاشه بر شنهای ساحل میتواند بیش از دهها گزارش و آمار، زنگ خطر وضعیت این پهنه آبی را به صدا درآورد؛ لاشه فوک خزری، تنها پستاندار دریای خزر و یکی از مهمترین شاخصهای سلامت این اکوسیستم.
در سالهای اخیر مشاهده لاشه فوکهای خزری در سواحل جنوبی دریای خزر به موضوعی نگرانکننده تبدیل شده است؛ حیواناتی که زمانی بخشی از سیمای طبیعی خزر بودند و امروز هر بار به ساحل رسیدن یک لاشه، پرسشهای تازهای درباره وضعیت زیستگاه، منابع غذایی، آلودگیها و عوامل مؤثر بر سلامت این گونه در معرض خطر انقراض ایجاد میکند.
مازندران نیز از جمله مناطقی است که طی سالهای اخیر مواردی از تلفات فوک خزری در سواحل آن ثبت شده است. بر اساس آخرین آمار اعلامشده از سوی معاون محیط زیست طبیعی مازندران، تعداد لاشههای ثبتشده در سواحل استان به 18 قلاده رسیده است؛ آماری که اگرچه در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته کمتر است، اما هنوز نمیتوان از کاهش قطعی روند تلفات سخن گفت، چراکه دوره پایش سالانه به پایان نرسیده و تا پایان شهریورماه زمان باقی است.
پرسش مهمتر از تعداد لاشهها، علت مرگ این حیوانات است. آیا یک بیماری ویروسی در میان فوکهای خزری شیوع پیدا کرده است؟ آیا آلودگیهای دریایی و ورود پسابها و فاضلابها به خزر در این تلفات نقش دارند؟ آیا تغییرات اقلیمی و کاهش منابع غذایی، وضعیت این گونه را شکنندهتر کرده است؟ یا بخشی از لاشههایی که در سواحل مازندران پیدا میشوند، اساساً در آبهای ایران تلف نشدهاند و جریانهای دریایی آنها را از مناطق دیگر خزر به ساحل آورده است؟
پاسخ هیچکدام از این پرسشها هنوز قطعی نیست و بررسیهای انجامشده تاکنون نتوانسته یک عامل مشخص را بهعنوان علت قطعی تلفات معرفی کند. فرضیه بیماری ویروسی مطرح است، اما هنوز تأیید نهایی برای نسبت دادن همه تلفات به یک عامل ویروسی مشخص وجود ندارد. از سوی دیگر، آلودگیهای محیطی نیز بهعنوان یکی از احتمالات قابل بررسی مطرح هستند؛ احتمالی که …
