گروه اندیشه: گفتوگوی نیما بهاروندی با کاوه حسین زاده در سرویس دین و اندیشه ایبنا به بررسی ابعاد تحلیلی و اهمیت روششناختی کتاب «اندیشه سیاسی جان لاک: شرحی تاریخی از بحث دو رساله درباره حکومت» نوشته جان دان میپردازد؛ اثری شاخص از مکتب کمبریج که به تازگی با ترجمه کاوه حسینزاده راد روانه بازار نشر شده است. حسینزاده راد در این گفتوگو با اشاره به غفلت جریان غالب فکری در ایران از ریشههای تاریخی لیبرالیسم، ضرورت بازخوانی اندیشمندان کلاسیک را تبیین میکند.
به باور مترجم، اهمیت ویژه کار جان دان در ساختارشکنی از اسطوره «لاک سکولار» نهفته است. دان در مواجهه با خوانشهای انتزاعی و سکولار مفسرانی چون جان رالز یا سی.بی. مکفرسون، با اتخاذ رویکردی تاریخی و زمینهگرا اثبات میکند که مفاهیم بنیادی اندیشه لاک—از جمله حقوق طبیعی، قرارداد اجتماعی و حدود قدرت سیاسی—نه بر پایه عقلانیت محض غیردینی، بلکه در پیوندی ناگسستنی با الهیات پروتستانی و سنت پیوریتنی قرن هفدهم شکل گرفتهاند. در این خوانش، مدارای دینی و برابری نه ابزارهایی صرفاً سیاسی، بلکه تکالیفی مبتنی بر ایمان و اراده الهی هستند.
این مصاحبه همچنین به مقایسه دیدگاه دان با جرمی والدرون میپردازد؛ متفکری که برخلاف تاکید مطلق دان بر متأله بودن لاک، به همزیستی سازنده میان عقلانیت فلسفی و ایمان باور دارد. در بخش دیگری از گفت وگو، مترجم با بازگشت به مناقشه فکری سیدجواد طباطبایی و داود فیرحی، نشان میدهد چگونه بازخوانی الهیاتی لاک میتواند بستری مقایسهای برای متفکران جوامع در حال گذار فراهم سازد تا نسبت میان دین، سنت و تجدد را دوباره سنجش کنند. در نهایت، دان تذکر میدهد که گرچه نمیتوان لاک را بدون توجه به ظرف زمانیاش به جامعه امروز تعمیم داد، اما فهم زمینهمند او مانع از سادهسازی، تحریف و مصادره بهمطلوب ایدههای جهانشمول در بسترهای متفاوت مدنی و سیاسی خواهد شد.
مترجم این کتاب «کاوه حسینزاده راد»، پیشتر ترجمه آثاری مانند«خدا، لاک و برابری»، «الهیات لیبرالیسم» و انقلاب سلطنتطلبانه را از او شاهد بودیم. کتاب حاضر اثری بسیار مهم در حوزه اندیشه سیاسی و اولین کتابی است که از جان دان، از چهرههای برجسته تاریخنگاری اندیشه در قرن بیستم، به فارسی ترجمه شده است . در این گفتوگو مترجم اثر …
