مبلغ – سرویس زن مسلمان: وقتی فردی به حضور پیامبر اکرم میرسد و درباره نیکی کردن سؤال میپرسد، انتظار دارد پاسخی کلی دریافت کند. شاید او در ذهن خود فهرستی از خویشاوندان، نیازمندان جامعه یا حتی همسایگان را مرور میکرد. اما پیامبر با یک پاسخ دقیق و تکرارشونده، نظام اولویتهای اخلاقی او را به هم میریزد. سه بار تکرار نام مادر و سپس اشاره به پدر، یک ساختارشکنی بزرگ در ذهن پرسشگر ایجاد میکند. این صحنه کوتاه که در متون روایی ما ثبت شده است، امروز بیش از هر زمان دیگری نیاز به بازخوانی دارد. در روزگاری که ما غرق در شبکههای اجتماعی هستیم و برای دیگران در دنیای مجازی وقت میگذاریم، این روایت همچون یک هشدار عمل میکند تا دوباره به مرکز ثقل خانه بازگردیم.
موضوع اصلی در این حدیث، تنها یک توصیه اخلاقی ساده نیست، بلکه نوعی مدیریت عاطفی و ساختاری برای جامعه است. وقتی پیامبر اسلام بر نیکی به مادر تأکید میکند، در واقع در حال تبیین یک قانون هستیشناختی است. مادر در نظام تربیتی اسلام، نه فقط یک فرد در میان اعضای خانواده، بلکه جایگاهی بنیادین در سلامت روانی و عاطفی خانواده دارد. امروز روانشناسان از اهمیت پیوند اولیه مادر و کودک سخن میگویند و آن را یکی از عوامل مهم در شکلگیری شخصیت انسان در آینده میدانند. پیامبر با این تأکید سهگانه، در حقیقت به ما میفرماید که اگر میخواهید جامعهای سالم، با نشاط و دارای سلامت روان داشته باشید، باید روی محور اصلی آن یعنی مادر سرمایهگذاری عاطفی کنید.
تصور کنید در خانوادهای امروزی که استرسهای معیشتی، فشارهای درسی فرزندان و تنشهای کاری والدین بر آن سایه افکنده است، این توصیه چقدر میتواند راهگشا باشد. اغلب ما درگیر رقابتهای کاری هستیم، یا درگیر تولید محتوا برای مخاطبان ناشناس در فضای مجازی. ما یاد گرفتهایم که برای همکارانمان، برای دوستانمان و برای دنبالکنندگان صفحاتمان زمان بگذاریم. اما مادر، که همیشه در دسترس است، به شکلی ناخودآگاه به حاشیه میرود. ما فکر میکنیم چون او هست، پس همیشه خواهد بود. این تصور غلط، ریشه بسیاری از تنهاییهای سالمندان در جوامع مدرن است. پیامبر با تکرار سهباره نام مادر، این اطمینان را به ما میدهد که هر چقدر هم به او خدمت کنید، باز هم کم است و هر چقدر هم وقت بگذارید، باز هم نیاز به توجه …
