گروه اندیشه: فرزانه میرزایی دانشجوی دکتری روان شناسی و عضو انجمن روان شناسی اجتماعی ایران در یادداشتی کوتاه که در سایت این انجمن منتشر شده به ترومای جمعی و زخم های یک جامعه می پردازد. این یادداشت را در ادامه می خوانید:
****
وقتی صحبت از «تروما» میشود، اغلب ما یاد آسیبهای فردی و زخمهای درونی یک انسان میافتیم؛ اما در رویدادهایی مثل جنگ، خشونتهای سازمانیافته یا آوارگی، آسیب در مرزهای روح یک فرد باقی نمیماند.
گاهی سنگینی یک فاجعه آنقدر زیاد است که تمام پایههای امنیت، احساس تعلق، هویت و حتی درک مشترک یک جامعه از گذشته و آیندهاش را متزلزل میکند. روانشناسی اجتماعی روی این آسیب دست میگذارد و آن را «ترومای جمعی» مینامد.
به تعبیر هیرشبرگر (۲۰۱۸)، ترومای جمعی اتفاقی نیست که با گذر زمان در گذشته تمام شود؛ بلکه آهسته و پیوسته وارد «حافظه جمعی» یک گروه میشود. مردم دور هم جمع میشوند، روایت میسازند و تلاش میکنند برای این رنج مشترک معنایی پیدا کنند.
همین تلاش برای معنابخشی است که حادثه را به بخشی از هویت، داستانهای سینهبهسینه و نگاه آن جامعه به آینده تبدیل میکند.پژوهشهای اخیر …
