به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، چرا در روایات، اینهمه بر تفکر و تدبر تأکید شده است؟ پاسخ روشن است: عبادتی که عقل و آگاهی را به همراه نداشته باشد، ممکن است انسان را از هدف اصلی دور کند.
بنابر روایت شبستان، نشانه خردمند این است که هرگاه خواست سخن بگوید تدبر می کند؛ اگر مفید بود سخن می گوید و سود می برد و اگر زیانبار بود خاموش می شود و در امان و سلامت می ماند.
قرآن کریم و احادیث، انسان ها را به فکر فراخوانده اند. در قرآن، اندیشیدن از اوصاف خردمندان به شمار آمده است. (1)
رسول خدا (ص) می فرماید: ای ابن مسعود! هرگاه خواستی کاری کنی از روی دانش و خرد باشد و از کار بدون تدبر و دانش بپرهیز، چراکه خدای جلیل می فرماید: (در سوگندهای خود) مانند آن زن نباشید که بافته اش را پس از آنکه محکم می کرد از هم می گسست و رشته رشته می کرد.(2)
همچنین می فرماید: دو رکعت نماز سبک با تدبر از نماز در تمام شب بهتر است (3)؛ و باز می فرماید: نشانه خردمند این است که هرگاه خواست سخن بگوید تدبر می کند؛ اگر مفید بود سخن می گوید و سود می برد و اگر زیانبار بود خاموش می شود و در امان و سلامت می ماند(4).
به فرموده امام صادق(ع): فردی نزد رسول خدا (ص) آمد و عرض کرد: ای رسول خدا! توصیه و سفارشی به من کن. آن حضرت سه بار از او پرسید: اگر سفارشی کنم انجام می دهی؟ آن شخص در هر سه بار پاسخ داد: آری، ای رسول خدا! حضرت رسول (ص) فرمود: به تو سفارش می کنم که هرگاه خواستی کاری انجام دهی درباره سرانجام آن تدبر کن؛ اگر مایه رشد و هدایت بود انجام بده و اگر مایه گمراهی بود از آن بپرهیز(5).
امیرمومنان (ع) فرمود: آگاه باشید! عبادتی که در آن تفکر نباشد سودی ندارد، نیز می فرماید: آگاه باشید اگر در قرائت قرآن تدبیر نباشد سودی ندارد (6)؛ همچنین آن حضرت در وصیت به محمد بن حنیفه می فرماید: هر کس در کارها بدون توجه به فرجام آن وارد شود خود را در معرض رخدادهای بسیار زشت و ناپسند قرار می دهد و تدبیر پیش از عمل تو را از پشیمانی ایمنی می بخشد(7).
ابن کوّاء از امیرمومنان (ع) درباره ویژگی های اسلام پرسید. آن حضرت فرمود: خدای متعالی اسلام را تشریع کرد و آن را پوششی برای عاقبت اندیشان و (سبب) فهم تیزبینان قرار داد (8)؛ نیز فرمود: برترین عبادت اندیشیدن مداوم درباره خدا و قدرت اوست (9).
امام رضا (ع) می فرماید: عبادت به فراوانی نماز و روزه نیست. عبادت، تفکر در کار خدای جلیل است(10).
پی نوشت ها:
1- آل عمران، 190-191
2-مکارم الاخلاق، ص 458
3-مکارم الاخلاق، ص 300
4-تحف العقول ص 28-29
5-الکافی، ج 8، ص 150
6-الکافی، ج یک، ص 36
7-همان
8- وسائل الشیعه، ج 15، ص 281-282
10-الکافی، ج 2، ص 49
برگرفته از کتاب مفاتیح الحیات کد مطلب 2260322
