به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، پاسخ به سؤالِ یک پرسشگر از مرکز ملی پاسخگوئی به سوالات دینی ارائه شده است:
جمع میان گزارش تاریخی بنیاسد و قاعده کلامیِ تجهیز امام توسط امام، دراین است که بنیاسد تنها بازوی اجراییِ تدفین بودند وتحت هدایت اعجازآمیز امام سجاد(ع) عمل کردند.
پرسش:
حضور امام سجاد علیه السلام در دفن امام حسین علیه السلام مبتنی بر یک روایت است فقط؟ اگر روایات غسل امام توسط امام را کنار بگذاریم، آیا میتوان این روایت را بهتنهایی پذیرفت؟ آیا میتوان ادعا کرد روایات فقط غسل و کفن را میگوید نه دفن را؟ امام حسین علیه السلام فقط دفن لازم داشته و نیازی به حضور امام سجاد علیه السلام نبوده؟ بر فرض حضور امام، بنیاسد ایشان را شناختند یا نه؟
پاسخ:
گزارش مورخان
در مقاتل و منابع تاریخی آمده است که عمرسعد روز یازدهم محرم سال 61 هجری، کشتههای سپاه خود را دفن کرد و همراه با اسیران اهلبیت علیهم السّلام راهی کوفه شد. پس از رفتن آنها، قبیله بنیاسد که در همان نزدیکی سکونت داشتند، به کربلا آمدند و بر بدن سیدالشهدا علیه السّلام و یارانش نماز خواندند و آنان را دفن کردند و بعدها نیز بر قبایل عرب افتخار میکردند که «ما بر حسین نماز خواندیم و او و یارانش را به خاک سپردیم» (1).
انگارهای کلامی
در منابع حدیثی شیعه، روایات متعددی با این مضمون وارد شده است که تجهیز (امور مربوط به غسل و کفن و دفن) هر امامی بر عهدۀ امام بعدی است. در برخی از این روایات، فقط تعبیر «غسل» آمده است (2)؛ ولی در برخی روایات تعابیر عام به کار رفته است؛ از جمله در برخی روایات آمده است: «لا یلی الوصیَّ الا الوصیُّ: کفن و دفن نمیکند وصی را مگر وصی» (3). در حدیثی دیگر نیز تعبیر «إنّ الامامَ لا یلی أمرَه اذا مات إلّا امامٌ مثلُه: هرگاه امامی از دنیا برود، کسی متولی امور او نمیشود مگر امامی همانند خودش» (4) به کار رفته است. اینگونه تعابیر همۀ امور مربوط به اموات (غسل و کفن و دفن و نماز) را دربر میگیرد. بنابراین از مجموع روایات به دست میآید که این بحث اختصاصی به غسل ندارد و کفن و دفن را نیز دربر میگیرد؛ یعنی افزون بر غسل، کفن و دفن امام نیز بر عهدۀ امام بعدی است. علامۀ مجلسی در تتمه مبحث امامت بحار الانوار، به مباحث مربوط به وفات ائمه علیهم …
