
سُبْحَانَ الَّذِی أَسْرَی بِعَبْدِهِ لَیْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَی الْمَسْجِدِ الْأَقْصَی الَّذِی بَارَکْنَا حَوْلَهُ لِنُرِیَ مِنْ آیَاتِنَا إِنَّهُ هُو السَّمِیعُ الْبَصِیرُ
هاکان فیدان در نفی هدف گیری ضد ایرانی پیمان مکه ودر بیان امکان ورود ایران به پیمان می گوید ما دوسال است که روی این پیمان کار کرده ایم : ایرانی ها با این موضوع بیگانه نیستند .
به بیان وزیر خارجه ترکیه ، بن سلمان به او توضیح داده که عربستان در گفتگو با ترامپ خواهان توقف فوری جنگ شده وخاطرنشان کرده است که " مداخله نظامی علیه ایران به هیچ عنوان نمی تواند راه حل باشد وباید از طریق گفتگو وتفاهم این مسئله را حل کرد"
فیدان همچنین در صورت بندی اصلی مسئله می گوید اختلاف ایران وعربستان خاستگاه این پیمان نیست .برعکس؛" عربستان سعودی مسئله ای با ایران ندارد،این یک موضوع برخاسته از اختلاف عربستان سعودی وایران نیست،دریک نقطه از مسئله امریکا واسرائیل بود که مشکل بدانجا رسید"
اگر چنین است واگر مشکل اصلی منطقه وبلکه جهان همچنانکه فیدان پیشتر نیز به درستی وبه وضوح تصریح کرده بود،نه ایران که اسرائیل است،در آن صورت باید پیمان مکه به یک چارچوب وسیع تر،به آن چیزی تحویل شود که رهبرشهید امت از مدتها قبل ذیل ضرورتِ "تشکیل امت" ودرهمین چارچوب، تشکیل پیمان ارتش های مسلمان، مطرح کرده بود.
به این اعتبار ،مکه را نباید از پیوستار الهی " من المسجد الحرام الی المسجد الاقصی " جدا کرد و چه زیبا وبه جا خواهد بود اگر باشندگان این جغرافیای مسلمان درجهت اجرایی سازی آرمان امت، به مبارکی سوره اسراء پیمانی به همین نام منعقد کنند.
فیدان به ظرافتی خاص می گوید ایران آنگاه که به ضرورت مشارکت در سیاست های مثبت منطقه برسد وبه آن حوزه جمعی(منطقه ای) داخل شود،آنگاه "به نقش آنان (در پیمان مکه ) نیز نیازهست".عراقچی اما با ظرافت ودر همان حال قاطعیتی بیشتر همسایگان را به خود اتکایی و"به برادری واقعی " فرامی خواند.همان شب "سی .ان.ان تورک" تلویزیون همسوی حاکمیت هر سه بند تئویت عراقچی را در معرض مباحثه کارشناسان مدعو نهاد:
استاد ذکریا :امریکا نه سوسیولوژی (جامعه شناسی ) ایران را توانست قرائت کند ونه جغرافیای …













