به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، توکل به خدا، یکی از مهمترین سرمایه های معنوی انسان مومن است. مومنان واقعی هیچ گاه بر قدرت خود تکیه نکرده و همواره با توکل به خدا و استعانت از او اقدام می کنند. در واقع طبق آموزه های اسلام، مومن نباید به عمل و اراده خود اکتفاء کند و باید همراه با توکل به خدا در مسیر عبودیت و بندگی حرکت کند.
بنابر روایت الشیعه، در ادامه به بررسی مفهوم توکل به خدا و ضرورت و چرایی آن و همچنین آثار و موانع آن می پردازیم.
مفهوم شناسی توکل به خدا
توکل از ماده «وَکَلَ» به معنای واگذار کردن یا واگذاشتن کار خویش به دیگری است و «توکیل» به صورت خاص به معنای اعتماد کردن یا سپردن کارها به خداست.[1] توکل در صورتی که با حرف «لام» به کار رود همانند «تَوَکَّلْتُ لفلان» به معنای «تَوَلَّیْتُ لفلان» (ولایت و سرپرستی او را به عهده گرفتم) است، و چنانچه با «علی» استعمال شود، مانند «تَوَکَّلْتُ علیه» به معنای اظهار عجز و اعتماد به غیر است.[2] بنابراین «وکل» به اعتماد بر غیر دلالت دارد و کلمه «توکل» به معنای اظهار ناتوانی در کاری و اعتماد کردن به دیگری است.[3]
استاد محمدتقی مصباح یزدی در بیان مفهوم توکل با توجه به بیانات اهل بیت (ع) می گوید: «توکل، امری قلبی است؛ یعنی انسان باید با دل خویش باور کند که کارها به دست خداست و اگر کار خویش را به خدا واگذارد، خداوند او را کفایت می کند.»[4]
ضرورت و چرایی توکل به خدا
آیات فراوانی در قرآن، انسان را به توکل به خدا و اعتماد به او تشویق می کند. در ادامه با بررسی برخی از این آیات، ضروت و چرایی توکل به خدا را بیان می کنیم.
۱. سلطه خداوند بر جهان هستی
در بسیاری از آیات، خداوند ابتدا به برشمردن مخلوقات، نعمت ها و پدیده هایی که در عالم موجود است، می پردازد و سپس بحث توکل بر خویش را عنوان می فرماید و یا بعد از امر به توکل، به آن ها اشاره می نماید. این سیر آیات، گویای این مقصود و مفهوم است که خداوند، فاطر و خالق همه چیز است و بر کل هستی تسلط مطلق دارد. بنابراین بهترین تکیه گاه مومن، خداوند است.
به عنوان نمونه خداوند می فرماید: «فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِیَ اللَّهُ لَا إِلٰهَ إِلَّا هُوَ عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَ هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِیمِ؛[5] اگر آنها از حق روی …
