گروه اندیشه: دکتر محمود سریع القلم پژوهشگر عرصه ی اقتصاد سیاسی بین الملل و عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی در مقاله ای که در سایت خود منتشر کرده، به روایت سیاست بقا در روسیه در رمان ایوان تورگیه نف پرداخته است. از نظر سریع القلم ایوان تورگینف، نویسندهی برجستهی سدهی نوزدهم روسیه، با بهکارگیری زبان استعاره و خلق چهرههای داستانی، گسست عمیق میان ذهن آزادیخواه و ساختار استبدادی جامعهی خویش را تصویر کرده است. او روانشناس جامعهای بود که تحت سیطرهی نظام ارباب-رعیتی و سانسور حکومتی، قدرت برنامهریزی، خلاقیت و خودبنیادی را از دست داده و به موجودی بیخاصیت و «اضافی» تبدیل شده بود. تورگیهنف نشان میدهد که چگونه نبود آزادی، غلبهی خودکامگی و ناتوانی در اجماعسازی، افقِ زمانی جامعه را کوتاه کرده و مردم را از «ساختن فردا» به «مدیریت بقا» هبوط میدهد؛ تجربهای که اثبات میکند گسست از عقلانیت توسعه و محصور ماندن در توهمات نژادی، سرانجامی جز فرسایش سرمایهی انسانی و فروپاشی بینش جمعی نخواهد داشت. این مقاله را در ادامه می خوانید:
****
در جوامعی که برای هر سوال فقط یک جواب وجود دارد، پناهگاه کسانی که می خواهند فکر کنند، نوشته های استعاره ای است. ایوان تُورگیه نِف (Ivan Turgenev ۱۸۱۸-۱۸۸۳ / ۱۱۹۷-۱۲۶۲ ) یکی از این افراد است. او یک رمان نویس روسی است که سال تولد و مرگش هم زمان با کارل مارکس است. این نویسندۀ غمگین و مأیوس روسی، معاصرِ مشاهیرِ ادبی روسیه مانند تولستوی، گانچاراف، گوگول، و داستایوفسکی بود. هرچند او به اندازۀ تولستوی و داستایوفسکی روان انسان را نشکافت ولی در استفاده از واژه ها، ابهام گویی، استعاره نویسی برای تشریحِ وضعیتِ قرن نوزدهم و بیستمِ جامعۀ روسی، متن های به یاد ماندنی به جای گذاشت. او به فلسفۀ زندگی غرب و اروپا و آزادی عمل ناشی از آن، از طریق مشاهدۀ مستقیم و مقایسه های دائمی آن با جامعه روسی اعتقاد پیدا کرد. ایوان تُورگیهنِف
در داستان ها و نمایش نامه ها، تورگیه نف کاراکتر را به سادگی تعریف می کرد و در دوگانگی هایی که خلق می کرد، ذهنِ اروپایی و ذهنِ روسی را به تصویر می کشید. اما او بیشتر توصیف می کرد تا تجزیه و تحلیل. بیشتر به بیان وضعیتِ موجود می پرداخت تا آنکه راه حل ارائه دهد. تورگیه …
