به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از روابط عمومی موزه، حسین گنجی در آغاز نشست، با اشاره به پیوند موضوع این جلسه با بحث پیشین، گفت پرسش این بار از چیستی معاصریت به سازوکارهایی منتقل شده است که هنر معاصر درون آنها تولید و دیده میشود. او تأکید کرد که منظور از «نهاد» صرفاً موزه یا گالری نیست و دانشگاه، دوسالانه، بازار هنر، رسانه، کیوریتور، مجموعهدار و سازوکارهای نقد و نمایش نیز میتوانند در میدان هنر نقشی نهادی داشته باشند. پرسش محوری گنجی این بود که آیا اثر هنری ابتدا مستقل شکل میگیرد و نهاد بعداً آن را کشف و معرفی میکند، یا خودِ آنچه «هنر معاصر» نامیده میشود از ابتدا در شبکهای از انتخابها، مناسبات و نظامهای ارزشگذاری پدید میآید.
او صورت مسئله را با این پرسش گشود: «آیا هنر معاصر بدون نهاد هم میتواند هنر معاصر باشد؟» پرسشی که در ادامه، بحث را از تعریف سازمانی نهاد به مسئله عاملیت آن در ساختهشدن ارزش و جایگاه هنری کشاند.
سهراب مهدوی بحث خود را از خودِ مفهوم «نهاد» آغاز کرد و گفت حتی برای او نیز همیشه روشن نبوده است که مرز نهاد دقیقاً کجاست. او با بازخوانی تجربه شخصی خود از مواجهه با ساختارهای سیاسی، دانشگاهی و فرهنگی، نشان داد که نگاه «ضدنهادی» چگونه میتواند در گذر زمان پیچیده شود؛ زیرا هر ساختارشکنی در نهایت ممکن است به تولید ساختاری تازه بینجامد.
مهدوی بر این نکته تأکید کرد که امروز نمیتوان نهاد را صرفاً به سازمان حکومتی فروکاست؛ گالری، رسانه و ساختارهای خصوصی نیز میتوانند کارکرد نهادی پیدا کنند.
همایون سیریزی از زاویهای دیگر وارد بحث شد و مسئله را به سازوکارهای دیدهشدن و مشروعیتیافتن هنر پیوند زد. او با مقایسه استقبال گسترده از نمایش آثار پیکاسو با میزان توجه به نمایشگاه هنر فلسطین در موزه هنرهای معاصر تهران، این پرسش را مطرح کرد که چه چیزی تعیین میکند یک هنرمند، یک نمایشگاه یا یک تجربه هنری در مرکز توجه قرار گیرد و دیگری در حاشیه بماند. از نظر او، دیدهشدن صرفاً محصول تصمیم مخاطب یا فعالیت منتقد نیست و ارادههای نهادی، کیوریتوریال و بینالمللی در تعیین آنچه در قلمرو «هنر معاصر» به رسمیت شناخته میشود، نقش دارند.
سیریزی در ادامه، خوانشی انتقادی از تاریخ هنر معاصر و نسبت …
