به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در قلب ایالت بادن-وورتمبرگ آلمان و در میان باغهای چشمنواز کاخ تاریخی شفِتسینگن، بنایی قرار دارد که بیش از ۲۰۰ سال است شگفتی و کنجکاوی بازدیدکنندگان را برمیانگیزد؛ بنایی که با وجود گنبد باشکوه، منارههای بلند و تزئینات عربی، در نگاه نخست یک مسجد کامل به نظر میرسد، اما داستانی متفاوت و کمنظیر را در دل خود جای داده است.
بنابر روایت شبستان، «مسجد شفِتسینگن» یا «مسجد باغ» برخلاف مساجد متعارف، از ابتدا برای اقامه نماز ساخته نشد، بلکه حاصل اندیشههای هنری و فلسفی عصر روشنگری اروپا در قرن هجدهم بود؛ دورانی که نگرش اروپاییان نسبت به جهان و فرهنگهای دیگر، بهویژه جهان اسلام، دستخوش تحول شده بود.
شهری که به نمایشگاهی از تمدنها تبدیل شد
شهر شفِتسینگن میان دو شهر هایدلبرگ و مانهایم در جنوب غربی آلمان قرار دارد و از قرن هجدهم بهواسطه کاخ تابستانی باشکوه خود شهرت یافته است؛ کاخی که شاهزادگان منطقه پالاتینات آن را محل اقامت و استراحت خود قرار داده بودند.
این مجموعه تنها یک اقامتگاه سلطنتی نبود، بلکه پروژهای فرهنگی محسوب میشد که طراحان آن میکوشیدند تصویری کوچک از تمدنهای جهان را در قالب باغها و بناهای مختلف به نمایش بگذارند.
از همین رو، باغهای کاخ با معابد، بناهای الهامگرفته از تمدنهای گوناگون و آثار مصنوعی تزئین شد تا بازدیدکنندگان در حین گردش، سفری فکری و هنری را نیز تجربه کنند.
در میان این مجموعه، مسجد شفِتسینگن بیش از هر بنای دیگری توجهها را به خود جلب میکرد؛ نه فقط بهدلیل ظاهر شرقی آن، بلکه بهسبب پیامی که در روزگار بازشناسی شرق و جهان اسلام برای اروپا با خود داشت.
نمادی از اندیشههای عصر روشنگری
ایده ساخت این مسجد به کارل تئودور، شاهزاده و حاکم منطقه پالاتینات و یکی از مهمترین حامیان هنر و فرهنگ در دوران خود بازمیگردد.
در نیمه دوم قرن هجدهم، اروپا شیفته شناخت شرق، بهویژه امپراتوری عثمانی، شده بود. در همان دوران، سبک معماری موسوم به «سبک ترکی» یا «شرقگرایی معماری» رواج یافت و بسیاری از کاخهای اروپایی از عناصر معماری اسلامی، هندی و چینی برای تزئین باغها و ساختمانهای خود الهام گرفتند.
با این حال، پروژه شفِتسینگن تنها یک تقلید تزئینی نبود. …
