به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، یکی از مسائل مهم و اثرگذار در تربیت، بهویژه در فضای خانواده، توجه به آسیبهای مقایسهکردن است؛ رفتاری که شاید در نگاه نخست ساده و حتی گاهی خیرخواهانه به نظر برسد، اما میتواند آثار عمیقی بر شخصیت، اعتمادبهنفس، آرامش روانی و مسیر رشد فرزندان و اعضای خانواده بر جای بگذارد.
بنابر روایت حوزه، در همین زمینه، حجتالاسلام سید علیرضا تراشیون با نگاهی دقیق و تربیتی، به یکی از خطاهای رایج اما پُرآسیب خانوادهها پرداختهاند؛ نکاتی که شنیدن و تأمل در آنها میتواند نگاه والدین را نسبت به رفتارهای روزمرهشان تغییر دهد. آنچه در ادامه میآید، بخشهایی از توصیههای ارزشمند ایشان در این موضوع است.
*قیاسِ باطل؛ نادیده گرفتن تفاوتهای ذاتی انسانها
مقایسهکردن، از اساس، مبنای درستی ندارد؛ زیرا انسانها با یکدیگر متفاوتاند. هر فردی تواناییها، ظرفیتها و ویژگیهای خاص خود را دارد؛ چه از نظر جسمی، چه فکری و حتی عاطفی و احساسی.
گاهی فردی میگوید: «من نمیتوانم محبت کنم.» وقتی دلیلش را میپرسیم، میگوید: «بلد نیستم.» در این حالت میتوان به او آموزش داد و کمکش کرد. اما گاهی فرد آموزش دیده، راه محبتکردن را هم میداند، اما واقعاً توان ابراز محبت با کلمات زیبا یا رفتارهای خاص را ندارد. یعنی مسئله فقط ندانستن نیست؛ گاهی ظرفیت، توان یا سبک شخصیتی فرد اجازه نمیدهد مانند دیگری رفتار کند.
بنابراین اگر من همسرم را با باجناقم مقایسه کنم، این قیاس از اساس باطل است. قرار نیست هر کاری که باجناق او انجام میدهد، همسر من هم دقیقاً همان را انجام دهد. انسانها شبیه هم نیستند و تواناییهایشان نیز یکسان نیست. ممکن است کاری برای یک نفر ساده و طبیعی باشد، اما برای فردی دیگر دشوار یا حتی خارج از توان او باشد.
پس مقایسه، بهویژه در روابط خانوادگی و عاطفی، نهتنها کمکی به رشد رابطه نمیکند، بلکه میتواند موجب دلخوری، احساس ناکافیبودن و فاصله عاطفی شود. معیار درست، شناخت ظرفیتهای هر فرد و کمک به رشد او در همان چارچوب تواناییهای خودش است، نه سنجیدن او با دیگران.
*آسیبهای روانی «ذهنِ مقایسهگر» برای خودِ فرد
مقایسهکردن، از نظر مبنایی، کار درستی نیست؛ زیرا انسانها با یکدیگر تفاوتهای اساسی دارند. تواناییهای …
