الهه جعفرزاده: در جنوب شرق ایران، جایی که امروز بادهای ۱۲۰ روزه سیستان بر دشتهای خشک میوزند، بقایای شهری آرمیده که هر بار باستانشناسان لایهای تازه از آن را کنار زدهاند، جهان را شگفتزده کرده است. شهری که نه اهرام مصر را داشت و نه شکوه تختجمشید را، اما یافتههایش بارها نگاه پژوهشگران را تغییر داده است؛ از زنی که هزاران سال پیش چشم مصنوعی بر صورت داشت تا جراحی جمجمه کودکی که پس از عمل، ماهها زنده ماند و جام سفالیای که برخی آن را قدیمیترین نمونه شناختهشده نمایش حرکت یا «انیمیشن» میدانند.
«شهر سوخته» سالهاست با عنوان «شهری که از زمان خود جلوتر بود» معرفی میشود؛ اما آیا این توصیف واقعاً بر پایه شواهد علمی است یا حاصل بزرگنمایی رسانهای؟ برای پاسخ باید به حدود پنج هزار سال پیش، در حاشیه دلتای رود هیرمند بازگردیم.
شهری در چهارراه تمدنها …
