دکتر محسن کمالیان (متولد ۲۱ مرداد ۱۳۴۳ – درگذشته ۲۷ مرداد ۱۴۰۵) بزرگترین «صدرپژوه» تاریخ معاصر بود. او دو هفته قبل از چهلوهشتمین سالروز ناپدید شدن امام موسی صدر در ۳۱ اوت ۱۹۷۸ – ۹ شهریور ۱۳۵۷ در لیبی – خود جان به جان آفرین تسلیم کرد و امسال اولین سالی است که شخصا نیست تا پیگیر این پرونده در سالروز واقعه باشد. دکتر کمالیان در کنار تخصص اصلیاش در مهندسی ژئوتکنیک زلزله بخش قابلتوجهی از عمر خود را به پیگیری پرونده امام موسی صدر و تبیین ابعاد شخصیت ایشان اختصاص داد.
دکتر کمالیان به عنوان یک پژوهشگر، به تحلیل عمیق ابعاد مختلف پرونده و ریشهیابی علل ربوده شدن امام موسی صدر پرداخت. او بر این باور بود که علت اصلی ناپدید سازی امام موسی صدر، حسادت معمر قذافی به نفوذ و محبوبیت امام صدر بوده است.همچنین، مخالفت امام با طرح «توطین» فلسطینیان در جنوب لبنان و تلاش برای حفظ هویت شیعیان را از دیگر دلایل مهم میدانست. کمالیان معتقد بود که در کنار نقش مستقیم لیبی، برخی کشورهای عربی دیگر نیز در این قضیه دست داشتهاند. او حتی پیش از ترور رفیق حریری در سال ۱۳۸۳، جمعبندی خود را از پشتصحنه این ربوده شدن نوشته بود. او منطقه جبلعامل در لبنان را یکی از مراکز اصلی تمدن شیعی میدانست و تلاشهای امام صدر برای حفظ آن را حیاتی میشمرد. کمالیان در مصاحبهها و گفتوگوهای خود، بارها نبود عزم جدی در ایران برای پیگیری این پرونده را مورد نقد قرار داد. او در سال ۱۳۸۳ صراحتاً اعلام کرد که پرونده امام موسی صدر در ایران «متولی پیگیری دلسوز» ندارد. وی تأکید کرد که در تمام این ۲۶ سال - تا سال ۸۳ -، پیگیری این پرونده «دچار کممحبتی مسئولین» شده است. او معتقد بود تا زمانی که اراده جدی وجود نداشته باشد، کمیتههای پیگیری به نتیجه نمیرسند. در سال ۱۳۹۴ (۳۷ سال پس از ربودهشدن)، از رسانهها خواست تا از مسئولان قضایی بپرسند چرا از پیگیری قضایی این پرونده در محاکم داخلی و بینالمللی سرباز میزنند. محسن کمالیان …
