صدایی که گوش انسان نمی‌شنود؛ قرآن درباره ذکر پنهانِ سنگ‌ها و درختان چه می‌گوید؟

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، سوره تغابن از جمله سوره‌هایی است که نگاه انسان را از زندگی روزمره فراتر می‌برد و او را متوجه حقیقتی بزرگ‌تر درباره جهان و سرنوشت خود می‌کند. دنیا در این سوره محل آزمایش و انتخاب انسان است، اما نتیجه واقعی این انتخاب‌ها در روزی آشکار خواهد شد که فرصت بازگشت و جبران دیگر وجود ندارد.

بنابر روایت فارس، آیات نخست سوره تغابن ابتدا بر حاکمیت مطلق خداوند بر هستی تأکید می‌کنند، سپس به آفرینش انسان و احاطه کامل علم الهی بر زندگی او می‌پردازند و در ادامه، از «یوم التغابن»؛ یعنی روزی سخن می‌گویند که سود و زیان حقیقی انسان‌ها آشکار خواهد شد.

 جهانی که تمام اجزای آن خدا را تسبیح می‌کنند

سوره تغابن با این آیه آغاز می‌شود:

«یُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ»

یعنی هرچه در آسمان‌ها و زمین است، خداوند را تسبیح می‌کند.

علامه طباطبایی در المیزان درباره این تسبیح توضیح می‌دهد که نباید آن را تنها به ذکر و گفتار زبانی محدود کرد. موجودات عالم با اصل وجود، ویژگی‌ها، نظم و ساختار خود، بر کمال خداوند و پاک بودن ذات او از هرگونه نقص گواهی می‌دهند.

بر این اساس، تسبیح فقط مخصوص موجودی نیست که زبان داشته باشد و بتواند الفاظی را بر زبان بیاورد؛ بلکه هر موجودی به اندازه حقیقت وجود خود، نشانه‌ای از کمال و قدرت خالق خویش است. تعبیر «یُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ» نیز بیانگر آن است که سراسر عالم در برابر خداوند در حال خضوع و تسبیح است.

بنابراین، حتی سنگ، ریگ بیابان، درخت و دیگر موجودات نیز به زبان متناسب با وجود خود، نشانه‌ای از صفات و کمالات الهی هستند. از دیدگاه المیزان، برای درک این تسبیح باید به حقیقت هستی موجودات توجه کرد؛ چراکه خود عالم با وجودش شهادت می‌دهد که آفریدگاری حکیم، توانا و منزّه از هر نقص دارد.

انسان‌ها چگونه از یکدیگر متفاوت می‌شوند؟

پس از بیان تسبیح همه موجودات، آیه دوم سوره تغابن به انسان می‌پردازد:

«هُوَ الَّذِی خَلَقَکُمْ فَمِنْکُمْ کَافِرٌ وَمِنْکُمْ مُؤْمِنٌ»

خدا همان کسی است که شما را آفرید؛ با این حال، برخی از شما کافر و برخی مؤمن هستند.

تمام انسان‌ها آفریده خداوند هستند و تفاوت آنها در اصل …