خدا چگونه قبل از خلقت انسان به او آموزش قرآن داد؟

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، سوره قمر در واپسین آیات خود، پس از بیان سرگذشت اقوامی که در برابر حق ایستادند، به جمع‌بندی نهایی می‌رسد جمع‌بندی که هم از قدرت مطلق خداوند سخن می‌گوید و هم از فرجام قطعی ظلم و طغیان.

بلافاصله در آغاز سوره رحمن نیز فضای قرآن تغییر می‌کند و مخاطب را با جلوه‌ای از رحمت گسترده الهی روبه‌رو می‌سازد. رحمتی که از تعلیم قرآن آغاز می‌شود، به آفرینش انسان می‌رسد و سراسر عالم هستی را دربر می‌گیرد.

بنابر روایت فارس، علامه طباطبایی در تفسیر المیزان این پیوند را بسیار معنادار می‌داند؛ گویی قرآن ابتدا قدرت بی‌پایان خدا را یادآوری می‌کند و سپس نشان می‌دهد که این قدرت، در خدمت رحمت و هدایت بندگان قرار گرفته است.

پایان تاریخ با یک فرمان

آیات پایانی سوره قمر با این جمله آغاز می‌شود «وَما أَمْرُنا إِلّا واحِدَةٌ کَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ». خداوند تأکید می‌کند که تحقق اراده او به زمان و ابزار نیاز ندارد، فرمان الهی همانند یک چشم بر هم زدن تحقق می‌یابد.

مقصود از این تعبیر، سرعت زمانی صرف نیست، بلکه بیانگر آن است که هیچ مانعی در برابر اراده خدا وجود ندارد و میان اراده و تحقق آن فاصله‌ای نیست.

این آیه پاسخی به کسانی است که وقوع قیامت یا تحقق وعده‌های الهی را دور از ذهن می‌دانستند. از نگاه قرآن، همان قدرتی که جهان را آفرید، پایان آن را نیز تنها با یک فرمان رقم خواهد زد.

تاریخ، دفتر ثبت‌شده اعمال انسان‌ها است

پس از بیان قدرت الهی، قرآن می‌فرماید که «وَلَقَدْ أَهْلَکْنا أَشْیاعَکُمْ فَهَلْ مِنْ مُدَّکِرٍ» و سپس می‌افزاید «وَکُلُّ شَیْءٍ فَعَلُوهُ فِی الزُّبُرِ * وَکُلُّ صَغِیرٍ وَکَبِیرٍ مُسْتَطَرٌ».

المیزان ذیل این آیات تأکید می‌کند که هیچ عملی در عالم گم نمی‌شود. همه رفتارهای انسان، چه بزرگ و چه کوچک، در نظام دقیق الهی ثبت است. این ثبت تنها برای اطلاع خداوند نیست، بلکه مقدمه تحقق عدالت در قیامت است.

در دنیایی که گاهی ظالمان خود را از حسابرسی دور می‌بینند، این آیات یادآور می‌شود که هیچ ظلم، خیانت یا نیکی از قلم نمی‌افتد و پرونده انسان با دقتی فراتر از هر نظام ثبت و بایگانی دنیوی نگهداری می‌شود.

سرانجام پرهیزگاران، …