به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین این سایت در معرفی این کتاب با ذکر بخشی از مقدمه اش آورده است: «این متن، حکایت مشعلداران تمدن اسلامی را بازگو میکند؛ آن خورشیدصفتانی که با فروغ وجود خویش، بر گوشهوکنار جهان و امت روشنی افشاندند و سایههای جهل را پس زدند. در میان آنان کسانی چون ابنسینا، خواجه نصیرالدین طوسی، ابوریحان بیرونی، امام محمد غزالی، فردوسی، ناصرخسرو، سعدی، مولوی و حافظ حضور داشتند—تا آنگاه که هجوم ترکان و مغولان، و غلبه اشاعره، ظاهریان، زاهدان و فقیهان، خسوفی بر خورشید دانش افکند.
درخت تناور عزت و قدرت درهمشکست؛ قامت سرور و مهتری خمید؛ اخلاق، فلسفه و اندیشه زیر سقف نفسبُران شد و پیر کهنسال تمدن اسلامی در گورستان تاریخ به خاک سپرده شد. ساکنان و حکمرانانش پراکنده شدند—برخی به کنج عزلت پناه بردند و برخی دیگر، درویش روح و محتاج نان، راهی روستاها شدند.
چراغ روشنگری که تمدن یونانی و غربی برافروخت، ما را به تاریکی و انحطاط خویش آگاهتر ساخت. و هنگامی که کوشیدیم از آن چاه زوال بیرون آییم، هم به حبل تقلید چنگ زدیم و هم به حبل اجتهاد. ناقوسداران اصلاح، همان فقیهان نوگرایی هستند که به وامگیری صرف خرسند نشدند؛ آنان در گنجینه شریعت، طریقت و حقیقت نبوی، جامه برای پوشاندن عریانی و دارویی برای درمان دردهای مسلمانان یافتند.
این طبیبانِ محبوب—کاروانسالاران، بیدارگران، پیشگامان و طوافکنندگان بر گرد کعبهٔ نوگرایی دینی—اگرچه اندکاند، اما بیرون از شمارند. بوستان اندیشه و عملشان سرشار از عطر و نغمه است و میراث مبارکشان لبریز از شفا و درمان. نام چند تن از این سوارانِ والامقام و راهگشایان که در این مجموعه یاد شدهاند، ستونهایی را نشان میدهد که گنبد اصلاح بر آنها استوار است—اگرچه زیر آن سایهبان فرهنگ، صدها نام استوار دیگر در کمال وقار و آرامش نشستهاند.
از آن جملهاند: سید جمالالدین اسدآبادی (افغانی)، محمد اقبال، فضلالرحمان، ابوالاعلا مودودی، نصر حامد ابوزید، محمد عابد الجابری، محمد ارکون، محمود محمد طاهه، محمد عبده، علی عبدالرازق، سید قطب، فیض کاشانی، محمدحسین نائینی، علی شریعتی، مهدی بازرگان و مرتضی مطهری—احیاگران و مصلحانِ هویت و جوهر اسلام، که دستاوردهای نظری و عملیشان در اینجا بازخوانی شده است.
فراتر از این شخصیتها، این روایت به انقلاب مشروطه و انقلاب اسلامی، و نیز به جنبشهای بابیگری و بهائیت—با رویکردی همزمان منتقدانه میپرازد تا روایتی راستین از آنچه پیش و پس از «انقلاب بهمن» در دیگ جوشان و رود خروشان تاریخ معاصر ایران گذشته است، ارائه دهد.
نظریههایی چون قبض و بسط تئوریک شریعت، صراطهای مستقیم، بسط تجربه نبوی و رویاهای رسولانه—که فرزندان فکری همین قلم هستند—در سراسر این صفحات حضور دارند؛ بیآنکه نامی از آنها برده شود، در تار و پود این نثر تنیده شدهاند.»
216216 کد مطلب 2255682
