به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، نشست بررسی «توازن دیپلماسی و میدان در بزنگاههای تاریخ معاصر ایران» در خبرآنلاین، به میدان رویارویی دو دیدگاه کاملاً متفاوت درباره کارنامه ایران در جنگ جهانی اول تبدیل شد؛ جایی که علی بیگدلی، استاد تاریخ و کارشناس بینالملل، اعلام بیطرفی ایران را «اشتباهی راهبردی» خواند که کشور را به قربانگاه کشاند و در مقابل، شروین وکیلی، جامعهشناس و تاریخنگار، این تصمیم را با توجه به ارتش نحیف وقت و بازی هوشمندانه دیپلماتیک میان دو دولت تهران و کرمانشاه، «عقلانیترین گزینه ممکن» در ظرف مقدورات آن زمان دانست.
بیگدلی در این نشست اعلام بیطرفی ایران در جنگ جهانی اول را یک اشتباه راهبردی خواند و گفت دنیا در شرایطی نبود که بیطرفی ما را بپذیرد. او برای نمونه به جنگ جهانی دوم اشاره کرد و گفت وقتی رضاشاه در نامه بلندبالایی از روزولت، رئیسجمهور وقت آمریکا، خواست که به خاک ایران تجاوز نکنند، روزولت در پاسخی کوتاه نوشت: «آقای شاه ایران، وقتی خانهای آتش میگیرد، آتشنشانی برای خاموش کردن آن از صاحبخانه اجازه نمیگیرد.» بیگدلی تأکید کرد در شرایطی که آتش جنگ تمام دنیا را فرا گرفته است، اعلام بیطرفی به معنای قربانی شدن است. او اشتباه بزرگ ایران در جنگ جهانی اول را نیز همین دانست و گفت یا باید جانب آلمان و عثمانی را میگرفتیم یا به حمایت از انگلستان میپرداختیم، اما به دلیل خصومت و نفرتی که نسبت به روسیه و انگلیس داشتیم، بیطرفی را انتخاب کردیم. بیگدلی افزود اگر او در آن دوران خودش نخستوزیر یا شاه بود، حتماً از آلمانها حمایت میکرد. او اشاره کرد که صدراعظمِ وقت، مستوفیالممالک تحصیلکرده آلمان بود و مهاجرتِ شخصیتهای برجستهای همچون مدرس و گروههایی با تفکرات سوسیالیستی مانند سلیمان میرزا اسکندری به کرمانشاه، در همین راستا بود؛ هرچند آنها در نهایت رها و «لتوپار» شدند.
شروین وکیلی: اعلام بیطرفی ایران در جنگ جهانی اول تصمیمی درست و عقلانی بود
شروین وکیلی، نویسنده و پژوهشگر تاریخ، با تأکید بر لزوم بررسی نقاط افتراق دیدگاهها، به نقد تحلیل دکتر بیگدلی پرداخت و گفت برخلاف نظر ایشان، معتقد است اعلام بیطرفی ایران در جنگ جهانی اول تصمیمی درست و عقلانی بوده است.
وی با اشاره به ساختار نظامی ایران در آن دوره توضیح داد که ایران …
