به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، آیتالله میرزا محمدحسین نائینی، مشهور به «میرزای نائینی»، از برجستهترین فقها، مراجع تقلید و اصولیان نامدار شیعه در سدههای سیزدهم و چهاردهم هجری قمری است. وی در سال ۱۲۴۰ خورشیدی (۱۲۷۶ یا ۱۲۷۷ هجری قمری) در شهر نایین و در خاندانی بااصالت و اهل علم به دنیا آمد. پدرش، شیخالاسلام میرزا عبدالرحیم، از بزرگان خاندان منوچهری بود که سلسلهوار در اصفهان منصب شیخالاسلامی داشتند و خانه آنان همواره پناهگاه مستمندان و ملجأ نیازمندان محسوب میشد. میرزا محمدحسین تحصیلات ابتدایی و مقدماتی علوم دینی را در زادگاه خود و در محضر پدر گذراند و با درک زمینههای اولیه دانش اسلامی، آماده پیمودن مدارج عالی در حوزههای علمیه بزرگ آن عصر گردید.
بنابر روایت مهر، میرزای نائینی در سال ۱۲۹۳ هجری قمری، در ۱۷ سالگی، جهت ادامه تحصیل راهی حوزه علمیه اصفهان شد. اصفهان در آن روزگار یکی از مراکز مهم علمی و حوزوی بود و نائینی طی سالهای حضور در این شهر، دروس سطح، خارج فقه، اصول، فلسفه و حکمت را از اساتید برجستهای همچون ابوالمعالی کلباسی، شیخ محمدباقر ایوانکی و حکیم متأله جهانگیرخان قشقایی فراگرفت. این دوران نقشی تعیینکننده در پایهریزی بنیههای جامع علمی او در علوم عقلی و نقلی ایفا کرد.
پس از بهرهمندی از مکتب علمی اصفهان، نائینی در سال ۱۳۰۳ هجری قمری راهی عتبات عالیات در عراق شد. او نخست به سامرا رفت؛ شهری که به برکت حضور مرجع بزرگ شیعه، آیتالله میرزا محمدحسن شیرازی (میرزای شیرازی بزرگ)، به یکی از پویاترین حوزههای علمی بدل شده بود. میرزای نائینی در سامرا نزد اساتید بزرگی چون سید محمد طباطبایی فشارکی و سید اسماعیل صدر شاگردی کرد و سپس وارد حلقه درس خاص میرزای شیرازی گردید. او به مدت نه سال از محضر میرزای شیرازی کسب فیض کرد و به دلیل هوش و فضیلت والایش، به یکی از یاران نزدیک و محرمان اسرار او تبدیل شد. در همین دوران بود که با ابعاد علمی و اجتماعی نهضت تحریم تنباکو به رهبری میرزای شیرازی نیز آشنا گردید.
نائینی علاوه بر سامرا، با سفر به نجف اشرف از درس اخلاق و عرفان آخوند ملا حسینقلی همدانی بهره برد. پس از درگذشت میرزای شیرازی، او به همراه استادش سید اسماعیل صدر به کربلا رفت و دو سال در جوار حرم امام حسین (ع) به تحصیل …