نیلوفر مولایی: سالها از فیلتر شدن پلتفرمهایی چون تلگرام، اینستاگرام و ... میگذرد، اما هنوز زمان دقیقی برای برداشته شدن محدودیت این اپلیکیشنها اعلام نشده است. هرچند که مسعود پزشکیان، رئیس دولت چهاردهم، در ایام رقابتهای انتخاباتی صریحاً بر رفع فیلترینگ وعده داد و گردن خود را برای آن گرو گذاشت، اما در روزهای آغازین سال سوم ریاست جمهوریاش، نهتنها هنوز به این وعده عمل نشده که حتی اینترنت کشور طی یک سال گذشته، ۳ بار به مدت طولانی قطع شد.
در این میان، هنوز صدای اعتراضات مردم و بعضاً برخی مسئولان به فیلترینگ، سرعت پایین اینترنت، از کار افتادن برنامههای مسیریاب و GPS، هزینه سنگین فیلترشکنها و... را میتوان از گوشه و کنار شنید. اتفاقی که کسبوکار میلیونها نفر را در سال گذشته در کشور به خطر انداخت، اما میلیاردها پول را روانه جیبهای مافیاهای فیلترشکن کرد. افرادی که بنابر گفتههای محمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی رئیسجمهوری، مشخص نیست چه کسانی هستند و چگونه پولها به جیب آنان میرود؛ «فروش فیلترشکن بین ۷ تا ۱۲ هزار میلیارد تومان عواید دارد که نمیدانیم به جیب چه کسانی میرود، اما میدانیم به جیب وزارت ارتباطات یا اپراتورها نمیرود.» فیلترینگ ۲ پلتفرم برداشته شد اما...
پزشکیان که با طرح وعده ایستادگی در برابر فیلترینگ، موفق شد تا بخشی از آرای خاموش را در دور دوم انتخابات ریاستجمهوری ۱۴۰۳ جذب کند، از همان روزهای نخست ریاستجمهوریاش تا به امروز برای عمل به وعده خود تحت فشار افکار عمومی بوده و هست. در این میان، بررسی مواضع مسعود پزشکیان از همان روزهای ابتدایی که به عنوان کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری برای فتح پاستور پا به میدان رقابتها گذاشت، نشان میدهد که او از منتقدان سرسخت فیلترینگ است؛ تا جایی که آن را به نوعی زندگی در قفس تشبیه کرده بود.
چنانچه در مناظرهای با سعید جلیلی به صراحت گفته بود: «همه دنیا در مواقع خاص محدودیت دارند اما فیلترینگ در کشور ما باعث دکان باز شدن برای برخی شده است و فیلترشکن امکان محدودیت را ندارد. ما باید کاری کنیم مردم در فضای مجازی راحت کار کنند و نمیتوانید بگویید ما می خواهیم در یک قفس زندگی کنیم و ارتباطی با دنیا نداشته باشیم. بازار فیلترشکن ها یک اشتباه است که باید جمع شود. صاحبان شرکت ها با پلتفرمهای بزرگ صحبت کنند و این مسئله مسئولیت پذیری را حل کنند.»
او که در ماههای نخستین کاریاش توانست با اجماع در شورای عالی فضای مجازی، مسدودیتهای دو اپلیکیشن واتسآپ و گوگل پلی را بردارد، در ادامه موفق به برداشته شدن فیلترینگ گامبهگام اپهای دیگری چون تلگرام، اینستاگرام و یوتیوب و ... نشد. همچنین، وضعیت اینترنت در سال گذشته به دلیل حملات اسرائیل و آمریکا به کشور و حوادث دیماه، بهشدت تغییر کرده و کاهش شدید سرعت آن باعث نارضایتی مردم شده است. مسیر پزشکیان برای رفع فیلترینگ
قطعی طولانیمدت اینترنت در کشور و مخالفتهای فراوان مردم با اینترنت پرو و روایت اعضای دولت چهاردهم از آسیبهایی که وضعیت اینترنت و فیلترینگ به کسبوکارها وارد کرده است، مسعود پزشکیان را به ستوه آورده است. آنچنان که او با دستور تشکیل ستاد راهبری و ساماندهی فضای مجازی، محمدرضا عارف، معاون اول خود را مأمور حلوفصل بازگشایی اینترنت کرد تا همه مردم به اینترنت دسترسی داشته باشند.
اخیرا نیز، عارف از دستور و خواست جدید رئیسجمهوری در خصوص فیلترینگ خبر داد. او گفت: «رئیسجمهور تصمیم گرفتهاند که پرونده فیلترینگ بسته شود، ولی به دلیل وجود نهادها و شوراهای قانونی، این روند کمی زمان میبرد. اما بهتدریج مسئله فیلترینگ حل خواهد شد. البته ارتقای کیفیت اینترنت نیز برای دولت اهمیت دارد.» بررسی اظهارات معاون اول رئیسجمهوری، گویای این نکته است که دولت برای حلوفصل این کلاف سردرگم، راهی سخت و دشوار را در پیشروی خود دارد و بهراحتی نمیتواند به این پرونده پایان دهد. اما آنچه که در میان روایتها و گفتههای عارف در خصوص پایان فیلترینگ مستتر باقی مانده، این است که رئیسجمهوری چگونه میخواهد، این پرونده پرپیچوخم را حل کند؟
در ظاهر، اینطور به نظر میرسد که پزشکیان کلاف سردرگم اینترنت را بار دیگر به شورای عالی فضای مجازی برده و با تلاش برای اجماعسازی، شاید بتواند رأی موافق آنان را برای سرانجام بخشیدن به وعده انتخاباتیاش به دست آورد. اما باید این نکته را در نظر گرفت که اعضای حقیقی و برخی از اعضای حقوقی این شورا از مخالفان جدی رفع فیلترینگ بوده و رئیسجمهوری بهراحتی نمیتواند آرای موافق آنان را به دست آورد. عدم تشکیل جلسات شورای عالی فضای مجازی در یک سال گذشته نیز گواه همین ادعا است. از سوی دیگر، برخی از این اعضا، وضعیت جنگی و نداشتن پایگاه از سوی شرکتهای تلگرام و اینستاگرام در ایران را بهانهای برای عدم رفع فیلترینگ قرار میدهند تا سدی در مقابل تصمیمات رئیسجمهوری شوند.
همچنین، در طی دو سال گذشته، مسعود پزشکیان همواره تلاش میکرد با اظهاراتی چون تأکید بر وفاق میان مسئولان و عدم دعوا بر سر تصمیمات مهم کشور، بتواند با آنان همکاری کند. اما عدم همکاری آنان با دولت احتمالاً رئیس دولت چهاردهم را مجبور ساخته تا برخلاف گفتمان وفاق ملی، خودش متولی صدور دستور فیلترینگ یا رفع محدودیتها در ستاد راهبری و ساماندهی فضای مجازی باشد. از همین رو، میتوان اندک امیدی به رفع محدودیتهای اپلیکیشنها در ستاد راهبری و ساماندهی فضای مجازی داشت. از سوی دیگر، از آنجایی که پلتفرمی مانند تلگرام با حکم قضایی فیلتر شده است، باید دید رئیسجمهوری میتواند با موافقت و همراهی رئیس قوه قضائیه راهحلی برای رفع فیلتر آن پیدا کند یا خیر. پزشکیان برای پایان فیلترینگ اراده سیاسی دارد، اما مسیر اجرایی آن هنوز با موانع نهادی و حقوقی جدی روبهروست.
* در جدول زیر مواضع و وعدههای مسعود پزشکیان درباره رفع فیلترینگ را میخوانید؛
ردیف
تاریخ
اظهارات مسعود پزشکیان درباره اینترنت، فضای مجازی، فیلترینگ و ... در ایام انتخابات
۱
۱۴۰۳/۰۳/۲۴
* {با اشاره به حوزه صنعت دیجیتال}: ما در حال فراری دادن مغزها از کشور هستیم، ظرفیت رشد اقتصاد دیجیتال در کشور قابل توجه است و میتواند در شرایط تحریم راهگشا باشد؛ سهم هسته اقتصاد دیجیتال از جی دی پی ۴.۵ درصد است اما در اروپا این رقم تا ۶ است و سهم پوسته این حوزه در اروپا ۱۰ درصد و ما ۲ درصد هستیم؛ پیشران این فاصله ۸ درصد استارتاپها است اما ما چه کار کردیم؟ فیلتر کردیم و بستر را برای مهاجرت نیروها و مغزهای داخلی فراهم کردیم و از سوی دیگر شرایط را برای سرمایهگذاری فراهم نکردیم. در کل به جای تسهیل، آزار دادیم و اگر این کار نمیکردیم و اجازه میدادیم که رشد پیدا کنند ما در اینجا نبودیم.
۲
۱۴۰۳/۰۳/۲۵
از لوازم قدرت علمی ایران، عقب نماندن از توسعه «هوش مصنوعی» و تاثیرات آن در ساحتهای زندگی مردم و حکمرانی است. در صورت اعتماد شما، پیشنهاد سنجیده و کارشناسانه دکتر شریفی و همکاران متخصصش را در دستور دولت قرار خواهم داد و از آنها در پیشبرد پیشنهاد بهره خواهم برد.
۳
۱۴۰۳/۰۳/۳۰
اجازه نخواهیم داد حقوق مردم، کشاورزان، صنعتگران، جوانان، بانوان، مذاهب و... از بین برود، امروز فیلترینگ راهحل رفع مشکلات نیست، ما باید صدای مظلومان باشیم و برای تغییر تلاش کنیم.
۴
۱۴۰۳/۰۳/۳۰ * مشکل ما ساختار است و مشکل ما عدم تسلط بر حرکت های اجتماعی است در جامعه ای که همه داده ها را با اینترنت چک میکنند چطور می شود زمین خورد و کسی نفهمد و چطور می شود قاچاق بیاورند و کسی نفهمد چراکه ما تسلط عملی و کارشناسی را روی سیستم نگذاشته ایم و افراد کاردان را بیرون می اندازیم تا آنهای دیگر به راحتی بتواند بخورند و ببرند.
* اگر براساس عمل و شایسته سالاری مدیریت کنیم اگر بخواهیم تخلف هم کنیم نمی توانیم به راحتی تخلف کنیم. در این مملکت پول گم می شود پول گم شدنی نیست و این ناتوانی ما در رصد کردن اتفاقی است که ما باید انجام دهیم. در کشورهای دنیا اگر به حساب یک نفر پول اضافه بیاید بازخواست می شود که این پول از کجا آمده است اما در کشور ما یک باره اعلام می کنند به طور مثال ۶۰ هزار میلیارد گم شده این سوءمدیریت ما است و باید بپذیریم ما مقصر هستیم.
۵
۱۴۰۳/۰۴/۰۲ * در مورد فضای مجازی و اینترنت درست است که ما باید زیرساخت داشته باشیم اما تا زمان رسیدن به آنجا باید فکر کرد برای کسی که نانش از طریق اینترنت بدیت میآورداما قطع شده چه اقدامی انجام دادیم.
* میگویند پهنای باند را اتوبان کردیم، خوب هر پنج متر هم یک سرعتگیر و مانع گذاشتید، این که نشد توسعه زیر ساخت.
* بحث هوش مصنوعی عقب نمانیم، باید با دنیا ارتباطات اینترنتی داشته باشیم. بیشتر نخبگان از مملکت خارج می شود زیرا بستر برای آنان فراهم نیست.
* می گویند تقصیر ما است، اما ما روی کار نیستیم، فقط گناه را به گردن هم می اندازیم. واقعیت این است که بستر را برای کسانی که کار می کنند، آماده نکردیم و اگر آماده کرده باشیم، آنقدر مانع ایجاد کردیم که همه مردم وضعیت کسب و کارشان با این تصمیماتی که گرفتند خوب شد یا بد؟ بد شد.
* مردم خودشان قضاوت کنند، اوضاع دسترسیها و کسب و کار شما در نتیجه سیاستهایی که آقایان میگویند بهتر شد یا بدتر؟
* مردم قضاوت کنند! بروید نظرسنجی کنید، ببینید مردم چه میگویند! هدف من این است که موانعی که بر سر راه زندگی مردم ایجاد شده برطرف شود.
* خیلی روشن است، فیلترینگ را ما راه انداختیم، کلی از شغلها را از دست دادیم، خیلی از کسانی که از این طریق امرار و معاش می کنند زندگیشان بهم ریخته است.
* از این طرف یک عده کاسب شدند و فیلترشکن می فروشند، اینکه چه کسانی فیلترشکن می فروشند و چرا پیگیری نمی شود، محل بحث است.
* یک واقعیت وجود دارد، مشکل جای دیگر نیست همه ما مخالف فیلترینگ هستیم، موافق برخورد کرامت گونه با زنان در جامعه هستیم اما اینکه چه کسی حجاببان ها را در مترو می گذارد، مشخص نیست. کلی هم هزینه می کنند و با بچه های مردم به علل مختلف برخورد می کنند. اما وقتی اینجا می نشینند از حقوق زنان دفاع می کنند.
* اعتقادم بر این است که باید فضای مجازی را آزاد کنیم، توئیتر محل آموزش است. خیلی سرمایه و تکنولوژی را می توان در آنجا یاد گرفت. می توان ارتباطات را افزایش کرد.
* من اگر به ریاست جمهوری برسم، قطع به یقین با محدودیت هایی که گذاشتند، باعث عصبانیت مردم شدند و کسب و کارها را تخریب کردند، با قاطعیت جلوی آن می ایستم.
* اگر لازم باشد در بحران خاصی مداخله شود، مداخله می شود. اما الان چه لزومی دارد اینترنت را فیلتر کنیم و عدهای فیلترشکن بفروشند
* با این فیلترشکن ها خیلی راحت تر به فضای مستهجن دست پیدا کنند تا دولت کنترل کند.
* دولت می تواند خودش این فضا را کنترل کند ولی اجازه استفاده مردم را بدهند.
۶
۱۴۰۳/۰۴/۰۲
ما آمده ایم در مقابل حامیان فیلترینگ و کاسبان تحریم و کسانی که راه آزادی را مسدود کردند قرار بگیریم و با استفاده از نخبگان تمام قدرت خود را بکار بگیریم.، ما نیازمند عقلانیت هستیم. ما نگرانیم افرادی با اندیشه متحجرانه هستیم.
۷
۱۴۰۳/۰۴/۰۳
*{ با اشاره به اظهارات علیرضا زاکانی}: عزیزی در مناظره گفت: «ما نمیگذاریم تو رئیس جمهور شوی» و جواب من این است: «آنها خدا نیستند که بتوانند جلوی قدرت مردم را بگیرند.»تمامیت خواهی آنان را تمام خواهیم کرد، بساط فیلترینگ برچیده خواهد شد.
۸
۱۴۰۳/۰۴/۱۰
تضمین میدهم که تمام دولت در برابر گشتهای اجباری، فیلتر کردن و فیلترشکن بازی و فشارهای بیرونی در همه جلسات و تمام قد بایستد.
۹
۱۴۰۳/۰۴/۱۰
این عزیزانی که با خط بدون فیلتر، توییت زده اند؛ برای اینترنت مردم، «طرح صیانت» تجویز می کنند. سفره خوب برای خودشان است و سفره خالی برای مردم. آقای جلیلی، من که برنامهای برای افزایش قیمت بنزین ارائه ندادهام اما از شما میخواهم بگویید آیا قیمت بنزین پس از اجرای طرح «وان» در دولت شما کمتر از ۶۰ هزار تومان است؟
۱۰
۱۴۰۳/۰۴/۱۱ * در تمام دنیا در مواقع خاص محدودیت را دارند، اما الان که هیچ مسئله ای نیست باز هم فیلترینگ بزاریم و یک عده دکان باز کنند و فیلترشکن بفروشند. این محدودیت و کنترل نیست که به هر سایتی که دلشان خواست می روند.
* نمی توان بگوییم در قفس هستیم و با دنیا ارتباط نداریم. باید اجازه بدهیم صاحبان این شرکت ها مذاکره کنند و قرارداد ببندند. این سرویس را ندهید.
* یک عده از مردم مفت پول می گیرند.
* چقدر بلا بر سر مردم آمد، کسب و کار آنان مختل شد و از زندگی ساقط کردند.
* آمریکا هم می گوید از فلان فضای مجازی [تیک تاک] استفاده نکنید.
چرا جلوی کسانی که فیلترشکن می فروشند، نمی ایستند. حتی در زمان فیلترشکن هم نمی توان موقعیت را پیدا کرد. یک دوره اعتصابات و اعتراضات بود، فضای مجازی را فیلتر کردیم اما الان که اعتراضات نیست.
* باید کاری کنیم که مردم در این فضا راحت زندگی کرده و درآمد کسب کنند.
*{ در پاسخ به سوالی درباره فضای مجازی کنترل شده}: مثل همه دنیا، کجای دنیا مانند ما عمل می کنند. ما که قرار نیست چیزی از خودمان اختراع کنیم؟
* روز به روز پشتوانه اجتماعیمان را به خاطر برخورد با دختران و فیلترینگ و گرانی داریم از دست میدهیم.
۱۱
۱۴۰۳/۰۴/۱۳
در برابر تحریم، فیلترینگ و انحصار در اقتصاد دیجیتال میایستم؛ با این سه درخواست بخش خصوصی همدل و همراه هستم و به مردم گزارش شفاف خواهم داد.
۲۹۲۱۵ کد مطلب 2262019
