در طول پنج سال گذشته، افغانستان از کشوری که عمدتاً مهاجرت به خارج از کشور را تجربه میکرد، به کشوری تبدیل شده است که یکی از بزرگترین دورههای بازگشت اجباری در جهان را تجربه میکند. به گزارش اکوایران به نقل از اطلاعات آنلاین براساس گزارشی از موسسه ایتالیایی مطالعات سیاسی بینالمللی، با اینکه افغانستان همچنان قادر به جذب تعداد زیادی از مهاجران نیست، حدود ۶.۳ میلیون نفر را پذیرفته که تحت فشار مجبور به ترک کشورهای همسایه، پاکستان و ایران، شدهاند. با این حال، برای بیشتر این افراد، بازگشت به افغانستان به معنای پایان آوارگی نیست، بلکه آغاز دوری تازه از عدم قطعیت در کشوری است که در حال حاضر از فروپاشی اقتصادی، وابستگی بشردوستانه و محدودیتهای شدید در مشارکت زنان در زندگی عمومی رنج میبرد.
مهاجرت افغانها به پاکستان و ایران در طول چهار دهه گذشته در چند موج بزرگ رخ داده است. اولین مهاجرت گسترده پس از حمله شوروی به افغانستان در سال ۱۹۷۹ رخ داد، زمانی که میلیونها افغان از درگیری گریختند و عمدتاً به پاکستان و ایران پناه بردند. اگرچه بسیاری پس از خروج شوروی و تأسیس جمهوری اسلامی پس از ۲۰۰۱ بازگشتند، اما دههها ناامنی مداوم، مشکلات اقتصادی و خشکسالی مکرر به این معنی بود که جمعیت زیادی از پناهندگان در هر دو کشور همسایه باقی ماندند. پس از بازگشت طالبان به قدرت در اوت ۲۰۲۱، موج جدیدی از افغانها به دلیل ترس از آزار و اذیت، فروپاشی اقتصادی و بحران انسانی به پاکستان و ایران رفتند.
با این حال، در اواخر ۲۰۲۳، هر دو کشور همسایه سیاستهای مهاجرتی محدودکننده را در پیش گرفتند. پاکستان در اکتبر ۲۰۲۳ طرح بازگشت اتباع خارجی غیرقانونی را اعلام کرد و به اتباع خارجی بدون مدرک - عمدتاً افغانها - دستور داد کشور را ترک کنند یا با اخراج مواجه شوند. گرچه این سیاست به عنوان اقدامی برای مقابله با مهاجرت نامنظم ارائه شد، اما به سرعت به یک کارزار گسترده از دستگیریها، ارعاب و اخراج اجباری تبدیل شد. اقداماتی هم در ایران اجرا شد، جایی که اخراجها در طول سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ شدت گرفت. از سال ۲۰۲۳، حدود ۳.۹ میلیون افغان از ایران و ۲.۴ میلیون نفر از پاکستان بازگشتند.
همانطور که شبکه تحلیلگران افغانستان …
