پنتاگون در اقدامی تازه، ۳۰ دانشگاه آمریکایی را موظف کرده تا دو هفته آینده همکاریهای علمی، پژوهشی و مالی خود با موسسات خارجی را مورد بررسی قرار دهند؛ اقدامی که در صورت پایان ندادن به روابط «مسئلهدار» میتواند به از دست رفتن صلاحیت این دانشگاهها برای دریافت بودجههای تحقیقاتی فدرال منجر شود. به گزارش اکوایران به نقل از ایسنا، گاردین گزارش داد، این دستور در شرایطی صادر شده که دولت دونالد ترامپ همکاریهای علمی میان دانشگاههای آمریکایی و موسسات خارجی، بهویژه چین را از منظر امنیت ملی با حساسیت بیشتری دنبال میکند.
بر اساس دستور پنتاگون، دانشگاههای مشمول این طرح باید همکاریهای خود با نهادهای خارجی مورد نگرانی دولت آمریکا را بررسی کنند، میزان دسترسی آنها به تحقیقات حساس یا مشمول محدودیتهای صادراتی را ارزیابی کرده و در صورت لزوم، روابطی را که تهدیدآمیز تشخیص داده میشوند، متوقف کنند.
در میان ۳۰ دانشگاه موردنظر، نام برخی از معتبرترین مراکز آموزش عالی آمریکا دیده میشود؛ از جمله هاروارد، موسسه فناوری ماساچوست (MIT)، جانز هاپکینز، جورجتاون، کرنل، دانشگاه کالیفرنیا در برکلی، دانشگاه کالیفرنیا در سندیگو، UCLA، دانشگاه دوک و دانشگاه نیویورک. وزارت جنگ آمریکا در اطلاعیه رسمی خود نام دانشگاهها را منتشر نکرد، اما یک مقام آمریکایی فهرست کامل آنها را در اختیار رسانهها قرار داده است.
پنتاگون دلیل اصلی این اقدام را حفاظت از تحقیقات علمی تامینشده با پول مالیاتدهندگان عنوان کرده است. مقامهای آمریکایی نگران انتقال غیرمجاز فناوری، سرقت مالکیت فکری و استفاده کشورهای رقیب از دستاوردهای پژوهشی آمریکا هستند.
این اقدام به فهرستی شامل ۱۳۰ دانشگاه و موسسه تحقیقاتی خارجی مرتبط است که پنتاگون پیشتر آن را بهروزرسانی کرده بود. بیشتر موسسات این فهرست در چین قرار دارند، اما نام چندین موسسه روسی و ایرانی نیز در آن دیده میشود. دولت آمریکا مدعی است فعالیت برخی از این مراکز میتواند خطر سوءاستفاده از تحقیقات و فناوریهایی را که با بودجه فدرال آمریکا توسعه یافتهاند، افزایش دهد.
این تصمیم بخشی از فشار گستردهتر دولت ترامپ بر دانشگاههای آمریکایی و روابط علمی آنها با چین محسوب میشود. در مقابل، پکن این رویکرد را سیاسیکردن همکاریهای علمی میداند. سخنگوی سفارت چین در واشنگتن نیز در واکنش به این سیاست، از آمریکا خواسته است «ذهنیت جنگ سرد» را کنار بگذارد و برای همکاریهای علمی و دانشگاهی دو کشور محیطی باز، عادلانه و بدون تبعیض ایجاد کند.
در نتیجه، ۳۰ دانشگاه اکنون تنها حدود دو هفته فرصت دارند تا روابط خارجی خود را بررسی کنند؛ تصمیمی که میتواند بر یکی از مهمترین منابع مالی پژوهش در دانشگاههای آمریکایی اثر بگذارد و تنش میان امنیت ملی، استقلال دانشگاهی و همکاری بینالمللی علمی را وارد مرحله تازهای کند.
