روزنامه نیویورکتایمز در گزارشی تحلیلی با بررسی ابعاد جنگ روانی و رسانهای میان ایران، آمریکا و اسرائیل، از مسیر شگفتانگیز انتشار یک خبر کاملاً جعلی درباره برنامه هستهای ایران پرده برداشته است. این گزارش نشان میدهد چگونه یک جمله ساختگی انتسابی به سردار احمد وحیدی که توسط یک حساب کاربری ناشناس در هند منتشر شده بود، طی چند ساعت به رسانههای اسرائیلی، سخنرانی بنیامین نتانیاهو و صفحات رسمی مقامات ارشد آمریکایی راه یافت. به گزارش اکوایران به نقل از خبرآنلاین، نبرد میان ایالات متحده و ایران مدتهاست که دیگر به آسمانها یا آبهای تنگه هرمز محدود نمیشود. در حالی که ضربات موشکی و پهپادی تیتر اصلی اخبار را به خود اختصاص دادهاند، نبردی خاموشتر در شبکههای اجتماعی و از طریق میمها و اخبار جعلی در جریان است؛ جریانی از ادعاها و تکذیبیههای متقابل که خودِ جنگ و حتّی مذاکرات به گل نشسته آتشبس را در لحظه شکل میدهد.
یک ماجرای تازه به خوبی ابعاد این نبرد جنگ روانی را روشن میسازد. یک ادعای جنجالی و تأییدنشده درباره برنامه هستهای ایران از یک بخش ناشناخته اینترنت آغاز شد و ظرف چند ساعت به صفحه اول رسانههای اسرائیل و آمریکا رسید، در سخنرانی بنیامین نتانیاهو مطرح شد و توسط مایک والتز، سفیر دولت ترامپ در سازمان ملل به اشتراک گذاشته شد. آغاز شایعه از یک حساب هندی
صبح روز ۵ اوت، یک حساب کاربری ناشناس در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) مستقر در هند با ۱۷۵ هزار دنبالکننده، ادعایی بمبخبری منتشر کرد. این حساب ادعا کرد سردار احمد وحیدی، از فرماندهان سپاه پاسداران، اعلام کرده ایران تا زمانی که آمریکا و اسرائیل تسلیحات هستهای دارند، دست از تلاش برای دستیابی به این سلاح برنخواهد داشت.
این پست همراه با تصاویری از این فرمانده و یک تصویر هوش مصنوعی از قارچ اتمی منتشر شد. با وجود اینکه هیچ مدرکی درباره بیان چنین جملهای وجود نداشت و هیچ اثری از ساخت سلاح هستهای توسط ایران در دست نبود، این خبر به سرعت در فضای مجازی پخش شد.
تنها دو ساعت بعد، یک حساب هندی دیگر با ۸۲ هزار دنبالکننده ترجمه هندی آن را به اشتراک گذاشت. سپس یک حساب اسرائیلی به نام «موساد کامنتری» که همنام آژانس اطلاعاتی اسرائیل است اما ارتباط تأییدشدهای با آن ندارد، ادعا را فراتر برد و مدعی شد ایران به جای مذاکره حسننیت، در حال تلف کردن وقت است. نفوذ شایعه به شبکه ۱۴ و سخنرانی نتانیاهو
تنها نیم ساعت بعد، شبکه ۱۴ تلویزیون اسرائیل این نقلقول را به زبان انگلیسی پخش کرد و آن را «اولین اعتراف علنی ایران به ساخت بمب اتم» نامید. یائیر نتانیاهو، فرزند نخستوزیر اسرائیل، ظرف چند دقیقه این پستها را بازنشر داد.
کمتر از سه ساعت بعد، این نقلقول ساختگی مستقیماً وارد سخنرانی بنیامین نتانیاهو در کوه هرتزل (آرامگاه ملی اسرائیل در اورشلیم) شد و او از آن به عنوان «اثبات نیات ایران» یاد کرد. بازنشر توسط مقامات آمریکایی و حذف بیصدا
دومینو شایعه به واشنگتن نیز رسید. مایک والتز، سفیر دولت ترامپ در سازمان ملل، این ادعا را به اشتراک گذاشت و نوشت: «ایران بالاخره به آنچه سالها بدیهی بود اعتراف کرد». سناتور ریک اسکات از فلوریدا نیز آن را بازنشر کرد و شبکه فاکسنیوز به پوشش آن پرداخت.
با این حال، پس از مطرح شدن تردیدهای جدی درباره صحت این خبر، پست مایک والتز بدون هیچگونه توضیحی به آرامی از شبکه ایکس حذف شد. واکنش وزارت امور خارجه ایران
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در پاسخ به خبرنگاران این پست ویروسی را «نمونهای از سیل دروغها علیه جمهوری اسلامی» خواند و آن را کاملاً رد کرد.
وی اسرائیل را به پشتپرده چنین جریانسازیهایی متهم کرد و یادآور شد که ادعاهای مشابه بیش از دو دهه است که برای توجیه اقدامات نظامی علیه ایران مورد استفاده قرار میگیرند. ابزاری برای جنگ روانی و دیپلماسی
برنامه هستهای ایران سه دهه است که تحت نظارتهای بینالمللی قرار دارد، اگرچه تهران همواره تأکید کرده که اهداف آن کاملاً صلحآمیز و غیرنظامی است. با این حال، این برنامه یکی از دلایلی است که دونالد ترامپ برای توجیه کمپین خود علیه ایران به آن استناد میکند.
این رویداد نشان داد که چگونه یک نقلقول کاملاً ساختگی از یک حساب ناشناس میتواند ظرف چند ساعت از مرزها و زبانها عبور کند و پیش از آنکه کسی صحت آن را ارزیابی کند، بر سخنان سیاسی در بالاترین سطوح قدرت تأثیر بگذارد.
