صنعت نساجی فقط تولید پارچه و پوشاک نیست؛ زنجیرهای بزرگ است که از تولید الیاف شروع میشود و ریسندگی، بافندگی، رنگرزی، تکمیل، تولید پوشاک، پارچه مبلی، پرده و حتی بخشهایی از صنایع دیگر را دربرمیگیرد. بخش مهمی از مواد اولیه این صنعت، بهویژه مواد مصنوعی، از پتروشیمی تأمین میشود. چیزی حدود ۶۰ درصد مواد اولیه نساجی از پلیاستر است و بر اساس آمار حدود ۱۷ تا ۲۰ درصد مواد پلیمری کشور در این صنعت مصرف میشود.
صنعت نساجی فقط تولید پارچه و پوشاک نیست؛ زنجیرهای بزرگ است که از تولید الیاف شروع میشود و ریسندگی، بافندگی، رنگرزی، تکمیل، تولید پوشاک، پارچه مبلی، پرده و حتی بخشهایی از صنایع دیگر را دربرمیگیرد. بخش مهمی از مواد اولیه این صنعت، بهویژه مواد مصنوعی، از پتروشیمی تأمین میشود. چیزی حدود ۶۰ درصد مواد اولیه نساجی از پلیاستر است و بر اساس آمار حدود ۱۷ تا ۲۰ درصد مواد پلیمری کشور در این صنعت مصرف میشود. آسیبهایی که در جریان جنگ تحمیلی به زنجیره پتروشیمی وارد شد، بهطور مستقیم صنعت نساجی را تحت تأثیر قرار داد. این صنعت سالانه حدود ۳۵۰ هزار تن چیپس پلیاستر از پتروشیمی تندگویان دریافت میکرد و نزدیک به ۱۰۰ هزار تن دیگر نیز از طریق واردات جبران میشد. اما کاهش تولید داخلی و اختلال در مسیرهای وارداتی، باعث شد بسیاری از واحدهای نساجی برای تأمین مواد اولیه با مشکل روبهرو شوند.
این مشکل در کنار چالشهای قدیمی مانند رکود اقتصادی، قطعی برق و محدودیتهای تولید، فشار بیشتری به کارخانهها وارد کرده است. برخی واحدها که وابستگی زیادی به یک تأمینکننده داشتند و امکان واردات مستقیم مواد اولیه را نداشتند، آسیب بیشتری دیدند.
از سوی دیگر، ایجاد رویه های وارداتی نیز به یکی از دغدغههای اصلی این صنعت تبدیل شده است. افزایش واردات از مسیرهایی مانند کولبری و ملوانی، به دلیل تفاوت شرایط با تولیدکنندگان داخلی، رقابت نابرابری در بازار ایجاد کرده است. فعالان این صنعت معتقدند شفاف شدن مسیر واردات میتواند علاوه بر حمایت از تولید، درآمدهای گمرکی دولت را نیز افزایش دهد.
در بخش صادرات هم موضوع بازگشت ارز، فشار بیشتری بر تولیدکنندگان وارد کرده است؛ بهخصوص در شرایطی که کشورهایی مانند ترکیه با حمایتهای صادراتی، حضور قدرتمندی در بازارهای جهانی دارند.
آنچه مسلم است نساجی ایران امروز با مجموعهای پیچیده مشکلات از کاهش قدرت خرید مردم تا چالشهای تولید و سیاستگذاری روبهرو است. با این حال، اصلاح قوانین، ایجاد رقابت برابر و حمایت هدفمند از تولید میتواند به بازگشت این صنعت به مسیر رشد کمک کند؛ صنعتی که میلیونها نفر بهصورت مستقیم و غیرمستقیم با آن در ارتباط هستند.
00:00 00:00
