خودروسازی آلمان، یکی از نمادهای قدرت صنعتی اروپا، با یک بحران جدی روبهرو شده است؛ بحرانی که حالا خودش را در قالب تعدیل گسترده نیروی انسانی نشان میدهد. فولکسواگن، بیامو، پورشه و مرسدسبنز در شرایطی قرار گرفتهاند که برای حفظ رقابتپذیری، کاهش هزینهها و افزایش بهرهوری، ناچار به حذف دهها هزار شغل شدهاند. فولکسواگن از کاهش ۵۰ هزار شغل تا پایان دهه و کاهش ظرفیت تولید خبر داده و پورشه و بیامو نیز برنامههای تعدیل نیروی قابلتوجهی در پیش گرفتهاند.
اما ریشه این بحران کجاست؟ یکی از مهمترین پاسخها، چین است. خودروسازان آلمانی بخشی از بازار بزرگ چین را به رقبای بومی واگذار کردهاند؛ شرکتهایی که با تولید خودروهای برقی ارزانتر و فناوری رقابتیتر، قواعد بازی را تغییر دادهاند. همزمان، تعرفههای تجاری در آمریکا و هزینه سنگین گذار به خودروهای برقی، فشار بیشتری بر صنعت آلمان وارد کرده است.
اما این اتفاق یک سؤال مهم برای ایران ایجاد میکند: اگر غولهایی با مقیاس جهانی، برای افزایش بهرهوری مجبور به جراحی ساختاری و کاهش نیروی انسانی شدهاند، وضعیت صنعت خودروی ایران چگونه خواهد بود؟
صنعتی که سالها از حمایت دولتی، انحصار و یارانههای پنهان برخوردار بوده و همزمان با مشکلاتی مانند زیان انباشته و بهرهوری پایین نیروی کار مواجه است، در صورت تغییر قواعد بازی با چه هزینهای روبهرو خواهد شد؟
بحران خودروسازی آلمان شاید فقط داستان فولکسواگن و مرسدسبنز نباشد؛ میتواند هشداری برای صنعتی باشد که دیر یا زود باید با مسئله بهرهوری، رقابت و نیروی مازاد مواجه شود.
