برای چندین دهه، متفورمین مهمترین داروی درمان دیابت نوع ۲ بوده است؛ اما پژوهشهای جدید نشان میدهد که هنوز چیزهای زیادی درباره نحوه عملکرد این دارو در بدن نمیدانیم.
به گزارش انتخاب و به نقل از sciencealert ؛ متفورمین که در سال ۲۰۲۳ دومین داروی پرمصرف تجویزی در ایالات متحده بود، نخستین بار در سال ۱۹۲۲ توسط دانشمندان سنتز شد و از اواسط قرن بیستم به طور گسترده برای درمان دیابت نوع ۲ مورد استفاده قرار گرفته است.
در تمام این سالها، متفورمین به دلیل توانایی بالای خود در کاهش قند خون شناخته میشد. اما مطالعهای که در سال ۲۰۲۵ در مجله Science Advances منتشر شد، نشان داد این دارو بخشی از بدن را نیز تحت تأثیر قرار میدهد که پیشتر تصور نمیشد: مغز.
«ماکوتو فوکودا»، عصبشناس دانشگاه پزشکی بیلور آمریکا، هنگام انتشار این پژوهش گفت:
«سالها این باور وجود داشت که متفورمین عمدتاً با کاهش تولید گلوکز در کبد باعث پایین آمدن قند خون میشود. مطالعات دیگری نیز نشان دادهاند که این دارو از طریق روده هم اثر میگذارد. ما تصمیم گرفتیم مغز را بررسی کنیم، زیرا امروزه میدانیم مغز یکی از مهمترین تنظیمکنندههای سوختوساز گلوکز در سراسر بدن است. بنابراین بررسی کردیم که آیا مغز نیز در اثرات ضد دیابتی متفورمین نقش دارد یا خیر و اگر دارد، این نقش چگونه است.»
فراتر از آنچه تصور میشد
در گذشته، دانشمندان معتقد بودند متفورمین با فعال کردن آنزیمی به نام AMPK (پروتئین کیناز فعالشونده با AMP) در سلولها باعث کاهش قند خون میشود.
اما با گذشت زمان، شواهد بیشتری به دست آمد که نشان میداد عملکرد این دارو بسیار پیچیدهتر از این است و احتمالاً بر بخشهای مختلف بدن اثر میگذارد؛ موضوعی که میتواند بر میلیونها بیماری که هر روز از متفورمین استفاده میکنند، تأثیرگذار باشد.
فوکودا و همکارانش در مقاله خود مینویسند:
«دههها تحقیق، به تدریج تصویر بسیار پیچیدهتری از نحوه عملکرد متفورمین ارائه کرده است؛ بهگونهای که دیدگاه اولیه مبنی بر تأثیر آن تنها از طریق AMPK و کبد، اکنون جای خود را به این ایده داده که این دارو از راههای مختلف و در اندامهای متعددی عمل میکند.» بررسی نقش مغز
برای …
