هنگام بریدگی یا جراحت، لازم است خون لخته شود. این امر به توقف خونریزی کمک میکند. در بیشتر مواقع، بدن پس از بهبود زخم، لخته را تخریب میکند. اما گاهی اوقات لختهها بهخودیخود از بین نمیروند. در این صورت مشکلات سلامتی جدی میتواند بروز کند.
به گزارش زومیت، لخته خون زمانی تشکیل میشود که پلاکتها و پروتئینهای درون خون با همکاری هم توده نیمهجامدی را تشکیل میدهند. وقتی این توده درون سیاهرگها (ورید) یا سرخرگها (شریان) تشکیل میشود و حل نمیشود، میتواند مشکلات جدی را ایجاد کند.
اگر لخته خون درون سیاهرگ تشکیل شود، میتواند مانع از بازگشت خون به قلب شود. در این وضعیت، خون به داخل سیاهرگ برمیگردد و موجب درد و تورم میشود. لخته خون میتواند از محل خود جدا شود و به ریهها برود، در آنجا دربرابر جریان خون ممانعت ایجاد کند و به ریهها آسیب بزند و در صورتی که فورا درمان نشود، به مرگ منجر شود. در صورتی که لخته درون سرخرگها تشکیل شود، میتواند به قلب برود و در آنجا موجب حمله قلبی شود یا به مغز برود و موجب سکته شود. خون چگونه لخته میشود؟
چرخه زندگی لخته خون طبیعی به مجموعهای از فعل و انفعالات شیمیایی بستگی دارد. وبسایت وبامدی فرایند لخته شدن خون را به شکل مختصر به این گونه توصیف میکند:
۱. پلاکتها توپی (پلاگین) را تشکیل میدهند. پلاکتها (ذرات سلولی که در خون وجود دارند)، توسط محرکهایی که هنگام آسیب دیدن عروق خونی آزاد میشوند، فعال میشوند. آنها به دیوارههای آن ناحیه و به یکدیگر میچسبند و تغییرشکل میدهند تا توپی را تشکیل دهند که بخش آسیبدیده را پر میکند تا از نشت خون جلوگیری کند. پلاکتها وقتی فعال میشوند، مواد شیمیایی را آزاد میکنند تا پلاکتها و سلولهای دیگر را جذب کنند و مرحله بعدی را آغاز کنند.
۲. لخته خون رشد میکند. پروتئینهای موجود در خون که فاکتورهای انعقادی نامیده میشوند، به همدیگر پیام میدهند تا واکنش زنجیرهای سریعی را به راه بیندازند. این روند با تبدیل شدن یک ماده محلول در خون به رشتههای طویل فیبرین خاتمه پیدا میکند. رشتههای فیبرین با پلاکتهای درون توپی در هم میآمیزند و شبکهای را ایجاد میکنند که پلاکتها و سلولهای بیشتری را در خود به دام میاندازد. به این ترتیب، لخته سفتتر …
