
شهروز فلاحتپیشه رایزن فرهنگی ایران در توکیو، نوشت: کشور ژاپن با حمایت از استادکاران، انتقال مهارتهای سنتی و تجاریسازی صنایع دستی، حفظ میراث ناملموس خود را به اقتصاد خلاق و رقابت صنعتی گره زده است.
به گزارش عصر ایران شهروز فلاحتپیشه، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در ژاپن در یادداشتی که آن را در اختیار ایرنا قرار داده است با اشاره به اینکه در ساختار اقتصادی و فرهنگی ژاپن معاصر حفظ هنرهای سنتی و انتقال بیننسلی مهارتهای دستی تنها یک رسالت نمادین یا موزهای نیست، مینویسد: در شرایط فعلی حفظ میراث ناملموس با اقتصاد خلاق و رقابت صنعتی به بخشی جداییناپذیر از هویت کشور ژاپن در بازارهای جهانی تبدیل شده است. رویکردی که هسته بنیادین آن در مفهوم و مکتب «مونوزوکوری» و به عبارتی فرهنگ ساخت و تولید دقیق نهفته است.
اگرچه واژه مونوزوکوری در ترجمه تحتاللفظی به معنای «ساختن اشیا» است اما در ادبیات دانشگاهی و صنعتی ژاپن به یک نگرش ذهنی، تعهد عمیق به تولید بینقص، وقف شدن به حرفه و توانایی بهبود مستمر سیستمها و فرآیندها دلالت دارد.
این گزارش با استناد به دادههای مستند وزارت اقتصاد، تجارت و صنعت ژاپن، قوانین حمایتی دولت و آرای نظریهپردازان برجسته ژاپنی، ابعاد متقاطع اقتصاد هنر، چالشهای بازار و سیاستهای نهادی ژاپن در حفظ میراث ناملموس و صنایع دستی سنتی را بررسی میکند.
برای درک جایگاه امروز اقتصاد هنر در ژاپن بررسی مبانی فکری آن ضروری است. در اواخر دهه ۱۲۸۰ و اوایل دهه ۱۳۱۰ همزمان با نفوذ گسترده ماشینآلات صنعتی جنبشی فکری و هنری تحت عنوان «مینگِی» هنر مردمی در ژاپن شکل گرفت.
این جنبش به رهبری فیلسوف و زیباییشناس برجسته ژاپنی، مونهیوشی یاناگی که با نام سوتسو یاناگی نیز شناخته میشود بر ارزشهای نهفته در سادگی کارایی و میراث فرهنگی اشیای روزمرهای تاکید داشت که توسط صنعتگران گمنام روستایی ساخته میشدند.
یاناگی معتقد بود «انرژی تجسمیافته در صنایع دستی» از زیبایی زندگی روزمره سرچشمه میگیرد و باید در برابر تهاجم تولید انبوه صنعتی صیانت شود. این چارچوب فکری، مبنایی را ایجاد کرد که دههها بعد دولت ژاپن سیاستهای کلان اقتصادی خود را برای حفظ صنایع دستی بهعنوان داراییهای ارزشمند ملی بر آن استوار ساخت.
