عصر ایران؛ امیرعباس میرزاخانی ۱. درآمد
جهان معاصر با شتابی شگفتانگیز و گاه نگرانکننده، نظارهگر درهمآمیزی فرآیندهای سنتی تولید اندیشه با سامانههای پردازش خودکار متن و الگوریتمهای زبانی است.
تا همین چندی پیش، فناوری در خدمت پژوهشگر تعریف میشد؛ ابزاری کمادعا برای تنظیم مراجع، رسم دقیق نمودارها یا در پیشرفتهترین حالت، اجرای آزمونهای آماری بر روی دادههای خام آزمایشگاهی و میدانی. اما ظهور مدلهای زبانی بزرگ و سامانههای زاینده متن، نقطه عطفی ساختارشکن در تاریخ تعامل انسان و ابزار پدید آورد.
اکنون با پدیدهای روبهروییم که صرفاً به پردازش اعداد و دادهها بسنده نمیکند، بلکه گزاره میسازد، پیوندهای مفهومی برقرار میکند، استدلالهای بهظاهر منطقی میبافد و در کسری از ثانیه، متونی شسته، صیقلخورده و منطبق بر استانداردهای صوری آکادمیک تحویل میدهد.
این جهش فناورانه، موجی دوگانه از شیفتگی مفرط و اضطراب بنیادین را در میان اهالی اندیشه و سیاستگذاران آموزش عالی برانگیخته است. …
