عصرایران- آب یکی از ضروری ترین نیازهای بدن انسان است و بدون آن، عملکرد طبیعی سلول ها و اندام ها مختل می شود. با این حال، این تصور که هرچه آب بیشتری بنوشیم، سالم تر خواهیم بود همیشه درست نیست. در شرایط خاص، مصرف مقدار زیادی آب در مدت کوتاه می تواند تعادل آب و املاح بدن را بر هم بزند و حتی به یک وضعیت خطرناک پزشکی منجر شود؛ شرایطی که به آن «مسمومیت با آب» یا هیپوناترمی ناشی از مصرف بیش از حد مایعات گفته می شود.
مسمومیت با آب زمانی اتفاق می افتد که میزان آبی که وارد بدن می شود از توانایی بدن برای دفع آن بیشتر باشد. در چنین شرایطی، آب اضافی می تواند غلظت سدیم خون را کاهش دهد. سدیم یکی از مهم ترین الکترولیت های بدن است و در تنظیم میزان آب موجود در داخل و خارج سلول ها، عملکرد اعصاب و فعالیت عضلات نقش دارد. وقتی غلظت سدیم خون به کمتر از 135 میلی مول در لیتر برسد، وضعیت هیپوناترمی ایجاد شده است.
مشکل اصلی زمانی آغاز می شود که کاهش سدیم به سرعت اتفاق بیفتد. با رقیق شدن سدیم خون، آب به سمت داخل سلول ها حرکت می کند و باعث تورم آن ها می شود. این اتفاق در مغز اهمیت بیشتری دارد، زیرا مغز داخل فضای بسته جمجمه قرار گرفته و افزایش حجم سلول های مغزی می تواند فشار داخل جمجمه را بالا ببرد. در موارد شدید، همین فرآیند ممکن است به اختلال عملکرد مغز، تشنج، کما و حتی مرگ منجر شود. چه زمانی نوشیدن آب خطرناک می شود؟
نکته مهم این است که نمی توان یک عدد مشخص را برای همه افراد به عنوان «مقدار کشنده آب» یا حتی «حد مجاز آب در روز» تعیین کرد. سرعت نوشیدن، وزن بدن، میزان فعالیت، مقدار تعریق، دمای محیط، عملکرد کلیه ها و برخی بیماری ها و داروها همگی در این موضوع نقش دارند.
برای مثال، نوشیدن چند لیتر آب در طول یک روز با نوشیدن همان مقدار آب طی چند ساعت تفاوت زیادی دارد. کلیه های یک فرد سالم توانایی دفع آب اضافی را دارند، اما این توانایی محدود است و اگر مقدار زیادی آب در مدت کوتاه وارد بدن شود، ممکن است کلیه ها نتوانند به اندازه کافی سریع آن را دفع کنند.
به همین دلیل، مسمومیت با آب در زندگی روزمره فرد سالم اتفاقی نسبتا نادر است و صرف اینکه کسی در یک روز آب زیادی نوشیده باشد، به معنی مسمومیت نیست. موارد جدی تر معمولا در شرایطی دیده می شوند که فرد در مدت کوتاهی مقدار زیادی …
