قیمت طلا امروز




 سایت عصرایران / ۱۴۰۵/۰۵/۱۸

ناترازی در گاز یا ناترازی در انرژی؟

تا وقتی شدت انرژی در ایران به سطح میانگین جهانی نزدیک نشود، هرگونه راهکار فقط به‌طور موقت مشکل را پنهان می‌کند و نه درمان. راه حل پایدار، در بهره‌وری نهف...
 ناترازی در گاز یا ناترازی در انرژی؟

عصر ایران؛ حمید خدری؛ دکترای مدیریت صنعتی  

پیش درآمد: نویسنده در این سلسله یادداشت‌های مستقل، می‌کوشد با نگاهی به پیوند توسعه و انرژی در ایران و جهان، زمینه‌ای برای آگاهی‌بخشی عمومی فراهم آورد. یادداشت پیش‌رو، دومین یادداشت از این مجموعه است.

ناترازی در انرژی امروز یک مسئله مهم و هشدار دهنده در تمام جهان و کشور ایران است. در این میان می بایست بین ناترازی انرژی و ناترازی گاز تفکیک قایل بود.

اکنون پرسش مهم اینکه؛ کشور ما با "ناترازی انرژی" روبروست، یا  "ناترازی گاز"؟

در نگاه نخست، نکته مهم تر این است که چگونه کشوری با رتبهٔ سوم جهان در ذخایر اثبات‌شدهٔ نفت (بیش از ۲۰۸ میلیارد بشکه) و رتبهٔ دوم در ذخایر گاز طبیعی (حدود ۳۴ تریلیون متر مکعب) – که از معدود دارندگان مزیت دوگانهٔ هیدروکربنی در جهان به‌شمار می‌رود – هر ساله با خاموشی‌های تابستانی، محدودیت‌های گازی زمستان و فشار مداوم بر زیرساخت‌های انرژی دست‌وپنجه نرم می‌کند؟

پاسخ در یک شاخص کلیدی نهفته است: شدت انرژی (Energy Intensity). این نسبت، مقدار انرژی مصرف‌شده برای تولید هر واحد تولید ناخالص داخلی را نشان می‌دهد. هرچه شدت انرژی پایین‌تر باشد، نشان از بهره‌وری بالاتر، فناوری پیشرفته‌تر و مدیریت بهینه‌تر منابع دارد.

بر پایهٔ آخرین داده‌های بانک جهانی و آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، شدت انرژی ایران بیش از دو برابر میانگین جهانی و چندین برابر کشورهای توسعه‌یافتهٔ اروپایی و ژاپن است. این فاصلهٔ معنادار، ریشهٔ اصلی ناترازی پایدار انرژی را آشکار می‌سازد.

به‌عبارت روشن‌تر، اقتصاد ایران با وجود برخورداری از منابع عظیم، نتوانسته است میان "ثروت زیرزمینی" و "بهره‌وری سطحی" نسبت متوازنی برقرار کند. نتیجهٔ این ناهماهنگی ساختاری، تبدیل انرژی از موتور توسعه به عنوان یک مسئلهٔ مزمن در حکم رانی است؛ مسئله‌ای که خود را نه در کمبود فیزیکی گاز، که در ناکارآمدی مصرف و زنجیرهٔ تبدیل انرژی به ارزش افزوده نشان می‌دهد.

تمثیلی برای بهروری متناسب شدت انرژی در کشورهای توسعه یافته

پیامدهای عینی: از خاموشی تا فرصت‌سوزی

محدودیت‌های فصلی برق و گاز، تنها نوک کوه یخ هستند. در پس‌پرده، مصرف بالای انرژی در بخش‌های غیرمولد (مانند حمل‌ونقل فرسوده، ساختمان‌های ناکارآمد و صنایع انرژی‌بر با فناوری‌های قدیمی) و نیز نظام یارانه‌ای که قیمت‌های واقعی را مخدوش کرده و الگوی مصرف را به مسیری هدایت می‌کند که هر واحد انرژی، سهم ناچیزی در تولید ثروت دارد. به‌بیان دیگر، به  نظر می رسد "ارزان‌فروشی" انرژی، انگیزهٔ بهینه‌سازی را از بین برده و شدت انرژی را در سطحی بالا تثبیت کرده است.

تمثیلی برای بهروری پایین شدت انرژی در کشورهای توسعه نیافته مثل ایران

راهبرد ضروری: گذار از مدیریت سنتی عرضه به مدیریت هوشمند تقاضا

برای خروج از این بن‌بست، نباید تمام تمرکز را بر افزایش تولید، پالایش یا توسعهٔ شبکهٔ توزیع گاز معطوف کرد. آنچه ضروری است، گذار از رویکرد "تأمین هرچه بیشتر" به "مدیریت کارآمد تقاضا" است. این گذار نیازمند چند اقدام هم‌زمان است:

۱. بهینه‌سازی مصرف در بخش‌های خانگی، صنعتی و کشاورزی از طریق استانداردسازی

۲. نوسازی فناوری در نیروگاه‌ها، پالایشگاه‌ها و صنایع بزرگ با هدف افزایش راندمان

۳. تغییر فرهنگ مصرف از طریق آگاهی‌بخشی عمومی و مشارکت شهروندان

۴. تنوع بخشی به سبد انرژی در کشور و عدم وابستگی به انرژی گاز

تنوع‌بخشی به سبد انرژی کشور نقش تجدیدپذیرها و آمایش سرزمین را حساس تر می کند. ما راهی نداریم جزء اینکه سبد انرژی کشور را با منابع تجدیدپذیر (خورشیدی، بادی و... ) تکمیل کنیم، همچنان که بسیاری از کشورهای جهان حتی با ذخایر فسیلی قابل‌توجه، سهم رو به رشدی از انرژی پاک را در برنامهٔ خود دارند.

 برای نمونه، گفته می شود چین با وجود برخورداری از ذخائر عظیم ذغال سنگ، سهم این منبع را در سبد انرژی خود به 54 درصد محدود کرده و هم زمان با جدیت به سمت توسعه منابع پاک حرکت می کند. در ایران نیز، جانمایی نیروگاه‌های تجدیدپذیر در مناطقی با پتانسیل بالا (کویر مرکزی، سواحل جنوبی و ارتفاعات بادخیز) و همگام با برنامهٔ آمایش سرزمین، می‌تواند فشار بر شبکهٔ گاز را کاهش داده و ناترازی را تعدیل کند.

نمودار مقایسه شدت انرژی

ناترازی گاز، فقط یک علامت است

بنابراین، کمبود گاز در فصول سرد یا کمبود برق در فصول گرم را نباید صرفاً به مسائل تولید، پالایش، اشتغال یا شیوهٔ توزیع تقلیل داد. این ناترازی‌ها نشانه‌هایی از ناکارآمدی بنیادین در کل سیستم انرژی و ساختار اقتصادی هستند.

تا وقتی شدت انرژی در ایران به سطح میانگین جهانی نزدیک نشود، هرگونه راهکار فقط به‌طور موقت مشکل را پنهان می‌کند و نه درمان. راه حل پایدار، در "بهره‌وری" نهفته است؛ بهره‌وری که نیازمند ارادهٔ جدی در نظام حکم رانی، اصلاحات ساختاری، سرمایه‌گذاری در فناوری و مشارکت همگانی است.

ما باید بتوانیم انرژی را مانند بسیاری از کشورهای پیشرفته، به موتور توسعه تبدیل کنیم؛ پیش از آن که خود  به گره‌ای کور در مسیر پیشرفت بدل شود. پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر عبور ۵۶ نفتکش از مسیر عمانی تنگه هرمز خبر بعد نظرات کاربران خبر قبل اشتراک گذاری : پوسته‌پوسته شدن پا نشانه چیست؟؛ ۱۰ علت شایع و راه‌های پیشگیری بیشتر بخوانید: انرژی چه رابطه ای با توسعه دارد؟ ناترازی ؛ واقعیت های بحران انرژی در ایران تماشاخانه ساعت ۸:۱۵ ششم اوت ؛ هیروشیما / وقتی شهر در دیگ قیر می‌جوشید محمدباقر خرازی کیست؟روحانی جنجالی با ادعاها و ایده‌های تخیلی فیلم های دیگر عضویت در اینستاگرام عصر ایران ۱۵ سال پیش در چنین روزی این لحظه با حافظ گلستان سعدی آموزش زبان انگلیسی آپارات عصر ایران اپلیکیشن عصر ایران



۱ ساعت قبل / روزنامه همدلی

جغرافیای نفوذ، بن بست توسعه - همدلی

فرید بازدار

فعال رسانه

 

توســعه همواره با کمبود پول و اعتبار متوقف نمی شود. گاهی بودجه هست، پروژه هم تعریف شــده، مدیر هم پشت میز نشســته، اما کار آن طور که باید پیش نمیرود. علت را باید جایی بیرون از جدول اعتبارات جســتوجو کرد. جایی که مرز مسئولیت ها آرام آرام کمرنگ می شود و در کنار ساختار رسمی اداره کشور، مناسباتی شکل میگیرد که در شرح وظایف نیست ، امادر تصمیم ها اثر دارد.

در حوزه هــای انتخابیهای که چند نماینده دارند، تقسیم کار برای پیگیری بهتر امور نه عجیب است و نه لزومًًا نادرست. یک نماینده ممکن اســت مسائل یک شهرستان را بیشتر دنبال کند و دیگری بر موضوعی تخصصی تمرکز داشته باشــد.

اتفاقًًا هماهنگی میان نمایندگان می تواند به سود منطقه تمام شــود. نگرانی از جایی آغاز می شود که این تقسیم کار، از پیگیری امور عبور کند و به تقسیم حوزه نفوذ برسد. یعنی کم کم چنین تصوری شکل بگیرد که فالن منطقه، اداره یا حتی مدیر،به سهم سیاسی این یا آن فرد تعلق دارد.اکنون دیگر بحث بر سر یک توافق گذرا میان چند سیاستمدار نیست. پای کیفیت حکمرانی در میان است.

مدیری را تصور کنید که باید هم به وزارتخانه و اســتانداری پاسخ بدهد و هم نگران رضایت کسی باشد که تصور می کند در ماندن یا رفتنش نقش تعیین کننده دارد.از چنین مدیری چقدر می توان انتظار اســتقالل حرفهای داشــت. حتی اگر فردی ســالم و متخصص باشــد، نفس وجود دو مرکز قدرت، تصمیمگیری را دشوار می کند. به مرور ممکن است تخصص در کنار مالحظات سیاسی بنشیند و گاهی نیز جای خود را به آن بدهد.مشــکل فقط به انتصاب مدیران ختم نمی شود.

توسعه یک منطقه را نمی توان مانند نقشهایروی میز گذاشت و با خط کش میان افراد تقسیم کرد. آب از مرز حوزه انتخابیه عبور می کند،جاده چند شهرستان را به هم پیوند میدهد، آلودگی هوا پشت تابلو ورودی یک شهر متوقف نمی شود و اشتغال نیز مسئله یک بخش یا یک اداره نیست. توسعه، ذاتًًا به هم پیوسته است. اگر این واقعیت را بپذیریم، یک پرســش جدی پیش روی ما قرار میگیرد. وقتی هر بخش از یک منطقه در ذهن سیاســتمداران به قلمروی جداگانه تبدیل شود، چه کسی تصویر بزرگ تر را خواهد دید. همین جا یکی از پیچیده ترین مشــکالت حکمرانی پدیدار می شود.

موفقیت معمو ًلا صاحبان زیادی پیدا می کند، اما شکســت نه. اگر پروژهای افتتاح شود، افراد متعددی می توانند از سهم خود در تحقق آن سخن بگویند. اما وقتی همان پروژه سال ها متوقف بماند، مردم با زنجیرهای از پاسخ ها روبهرو می شوند. مدیر از محدودیت اختیار می گوید، دستگاه باالدستی از مشکالت اجرایی و نماینده از پیگیری هایی که انجام داده اســت. در نهایت، مردم می مانند و مسئلهای که هنوز حل نشده است.این ابهام، اگر ادامه پیدا کند، آرام آرام به سیاست هم سرایت می کند.

انتخابات قرار است میدان مقایسه برنامه ها، کارنامه ها و توان نمایندگی باشد. اما وقتی دسترسی به مدیران و امکانات به بخشی از قدرت سیاسی تبدیل شود، رقابت نیز ممکن است از برنامه محوری فاصله بگیرد. آن وقت به جای اینکه پرسیده شود چه کسی برای آینده منطقه برنامه بهتری دارد، این پرسش اهمیت پیدا می کند که چه کسی نفوذ بیشتری دارد.شــاید برای تشخیص مسیر درست، کافی باشد از انتهای راه به ماجرا نگاه کنیم. اگر ده سال دیگر منطقهای توسعه یافته می خواهیم، چه چیزی باید از امروز باقی بماند.

مدیران وابسته به افراد، یا نهادهایی که با تغییر افراد همچنان درست کار می کنند. پروژه های حاصل از چانهزنی، یا برنامهای که اولویت هایش برای همه روشــن است. پاسخ تقریبًًا معلوم است. توسعه زمانی ریشه میگیرد که نهاد از فرد قدرتمندتر باشد.ایــن نگاه به معنای کمرنگ کردن نقش نمایندگان نیســت. برعکس، مجلس به نمایندگان قدرتمند نیاز دارد. اما قدرت نماینده در تعیین مدیر یک اداره خالصه نمی شود. نمایندهای که بتواند وزیر را پاســخگو کند، بودجه یک پروژه اســاسی را به منطقه بیاورد، مانع یک تصمیم نادرست شود و مسئلهای محلی را به مطالبهای ملی تبدیل کند، در جایگاهی بسیار اثرگذارتر ایستاده است.

در نهایت، مسئله بر سر چند اداره و چند انتصاب نیست. بحث بر سر این است که منطقه را با قانون اداره کنیم یا با مرزهای نانوشته نفوذ.جغرافیــای سیاسی را می توان روی نقشــه دید، اما جغرافیای نفوذ روی هیچ نقشــهای ثبت نمی شود. خطر درست از همین جا آغاز می شود. جایی که قدرت دیده نمی شود، اما اثر می گذارد و مســئولیت وجود دارد، اما صاحب آن به آسانی پیدا نمی شود. توسعه در چنین زمینی دشوار است. توسعه به قلمروهای بیشتر نیاز ندارد، به مسئولیت های روشن تر نیاز دارد.


۴ ساعت قبل / خبرگزاری برنا

خوزستان با آماده سازی ۴۶ همت پروژه عمرانی طی هفته دولت در جمع ۱۰ استان‌ برتر کشور قرار گرفت

به گزارش خبرنگار برنا از اهواز، سیدمحمدرضا موالی‌زاده امروز ضمن اشاره به ارزیابی وزارت کشور اظهار کرد: قرار گرفتن خوزستان در جمع استان‌های برتر کشور، بیانگر حجم قابل توجه فعالیت‌های عمرانی و زیرساختی در استان و تلاش مجموعه معاونت عمرانی استانداری و دستگاه‌های اجرایی برای تکمیل و آماده‌سازی پروژه‌ها برای بهره‌برداری است.

او گفت: بر اساس گزارش وزارت کشور، در مجموع ۳۵ هزار و ۹۸۶ پروژه در سراسر کشور برای افتتاح طی هفته دولت آماده شده و خوزستان نیز با حدودا ۴۶ همت اعتبار پروژه‌های عمرانی قابل افتتاح، در جایگاه هفتم کشور قرار گرفته است.

استاندار خوزستان افزود: تکمیل پروژه‌های عمرانی و زیرساختی و بهره‌برداری از طرح‌های اولویت‌دار، از محورهای اصلی برنامه‌های مدیریت استان است و معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری با همراهی دستگاه‌های اجرایی، روند اجرای این پروژه‌ها را دنبال می‌کند.

موالی‌زاده در پایان تاکید کرد: قرار گرفتن خوزستان در جمع ۱۰ استان برتر کشور، حاصل مجموعه اقدام های انجام‌ شده در حوزه عمرانی و زیرساختی استان است و مدیریت خوزستان بر استمرار این روند و تکمیل طرح‌های اثرگذار برای ارتقای زیرساخت‌ها و خدمات عمومی تاکید دارد.

انتهای پیام/


۴ ساعت قبل / سایت صفحه اقتصاد

غول‌های هوش مصنوعی جهان چند می‌ارزند؟ / آنتروپیک و اوپن‌اِی‌آی در صدر رقابت میلیارددلاری

صفحه اقتصاد -

بر اساس فهرستی که توسط گروه تحقیقاتی رند آمریکا منتشر شده، شرکت‌های پیشرو در حوزه هوش مصنوعی به یکی از ارزشمندترین دارایی‌های اقتصاد دیجیتال جهان تبدیل شده‌اند. این رتبه‌بندی که بر مبنای آخرین ارزش‌گذاری‌های بازار خصوصی تا ژوئیه ۲۰۲۶ تهیه شده، نشان می‌دهد فاصله میان شرکت‌های پیشتاز با سایر فعالان این صنعت بسیار قابل توجه است.

در صدر این فهرست، شرکت آنتروپیک (Anthropic) با ارزش‌گذاری حدود ۹۶۵ میلیارد دلار قرار دارد. این شرکت که توسعه‌دهنده مدل‌های هوش مصنوعی مولد و رقیب جدی دیگر بازیگران بزرگ این حوزه محسوب می‌شود، توانسته جایگاه نخست بازار خصوصی هوش مصنوعی را به دست آورد.

پس از آن، اوپن‌اِی‌آی (OpenAI) با ارزش تقریبی ۸۵۲ میلیارد دلار در رتبه دوم قرار گرفته است. رشد سریع تقاضا برای ابزارهای هوش مصنوعی مولد، استفاده گسترده از مدل‌های زبانی بزرگ و سرمایه‌گذاری سنگین شرکت‌های فناوری از مهم‌ترین عوامل افزایش ارزش این شرکت‌ها عنوان می‌شود.

در رتبه سوم، شرکت دیتابریکس (Databricks) با ارزش حدود ۱۸۸ میلیارد دلار قرار دارد؛ شرکتی که در حوزه تحلیل داده، زیرساخت‌های هوش مصنوعی و پردازش اطلاعات فعالیت می‌کند و نقش مهمی در اتصال داده‌های سازمانی به سامانه‌های هوشمند دارد.

در ادامه این فهرست، شرکت چینی دیپ‌سیک (DeepSeek) با ارزش‌گذاری حدود ۵۰ میلیارد دلار قرار گرفته و پس از آن شرکت‌های دیگری مانند Moonshot AI با ۳۰ میلیارد دلار، Scale AI با ۳۰ میلیارد دلار، Reflection AI با ۲۸ میلیارد دلار، Cognition AI با ۲۶ میلیارد دلار، Mistral AI فرانسه با ۲۳ میلیارد دلار و Perplexity با ۲۰ میلیارد دلار جای گرفته‌اند.

بررسی این رتبه‌بندی نشان می‌دهد آمریکا با حضور چندین شرکت بزرگ، همچنان مرکز اصلی توسعه و سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی جهان است؛ با این حال، ظهور شرکت‌های چینی مانند DeepSeek و Moonshot AI نشان می‌دهد رقابت فناوری میان واشنگتن و پکن در حوزه هوش مصنوعی وارد مرحله تازه‌ای شده است.

رشد ارزش این شرکت‌ها تنها به دلیل فناوری نیست؛ سرمایه‌گذاران جهانی هوش مصنوعی را زیرساخت نسل آینده اقتصاد می‌دانند؛ حوزه‌ای که می‌تواند صنایع مختلف از خدمات مالی و پزشکی گرفته تا تولید، آموزش و حمل‌ونقل را متحول کند. به همین دلیل، رقابت برای ساخت مدل‌های قدرتمندتر و جذب سرمایه بیشتر، به یکی از مهم‌ترین نبردهای اقتصادی قرن بیست‌ویکم تبدیل شده است. مطالعه بیشتر: جزئیات اختلال گسترده جهانی در چت‌جی‌پی‌تی اعلام شد اخبار مرتبط circle ساعت بازی فرانسه و مراکش امروز پنجشنبه ۱۸ تیر (جام جهانی ۲۰۲۶) circle ادعای دانمارک درباره مشارکت در ماموریت اروپایی در تنگه هرمز circle زمان پخش زنده والیبال ایران و آمریکا در مرحله مقدماتی لیگ ملت های ۲۰۲۶ امروز پنجشنبه ۴ تیر ۱۴۰۵ circle رقابت‌های عجیب هفته دوم لیگ ملت‌های والیبال 2026 پیشنهاد سردبیر circle تغییر محاسبات دشمنان در برابر توان دفاعی ملت ایران circle تحلیل بازار ارز امروز ۳۰ مرداد و پیش بینی قیمت دلار فردا شنبه ۳۱ مرداد circle پیش بینی قیمت طلا و سکه فردا شنبه ۳۱ مرداد / گرانی بیشتر طلا در راه است؟ circle پیش بینی بورس فردا شنبه ۳۱ مرداد / بورس طوفانی صعود می کند؟




 فرهنگ می‌تواند زبان اتحاد ملت‌های جبهه مقاومت باشد
۲ ساعت قبل / سایت جوان آنلاین

فرهنگ می‌تواند زبان اتحاد ملت‌های جبهه مقاومت باشد

«رویای نیمه‌شب» قصه شیرینی است؛ مخلوطی از تضاد‌های مختلف بین زن و مرد، ثروت و فقر، حسادت و گذشت و فداکاری. اگر خوب دقت کنیم، می‌بینیم که مثل همه داستان‌های د...

 سردمداران ورود و خروج حقیقی‌ها - ۱۴۰۵/۰۵/۳۱
۴ ساعت قبل / روزنامه دنیای اقتصاد

سردمداران ورود و خروج حقیقی‌ها - ۱۴۰۵/۰۵/۳۱

k: خروج | ورود | حقیقی | سردمداران

 محکومیت خواننده‌ زن به 4 سال حبس
۴ ساعت قبل / روزنامه آرمان امروز

محکومیت خواننده‌ زن به 4 سال حبس

آرمان امروز : هیوا سیفی‌زاده که در جریان تک‌خوانی در «عمارت روبرو» در اسفند ۱۴۰۳ بازداشت شده بود، اعلام کرد در دادگاه بدوی برای او حکم چهار سال حبس صادر شده است. هیوا سیفی‌زاده که در جریان تک‌خوانی در «عمارت روبرو» در اسفند ۱۴۰۳ بازداشت شده بود، اعلام کرد در دادگاه بدوی برای او حکم [ ]

 انفجارهای مهیب انبار مهمات در لیبی - تسنیم
۲ ساعت قبل / خبرگزاری تسنیم

انفجارهای مهیب انبار مهمات در لیبی - تسنیم

گزارش‌ها از لیبی از وقوع انفجارهای شدید در یک انبار مهمات خبرمی دهند.

 مصداق شکست بازار
۴ ساعت قبل / روزنامه دنیای اقتصاد

مصداق شکست بازار

کالای عمومی کالایی است که منافع آن معطوف به غیر است؛ این کالا غیرشفاف است و نمی‌توان کسی را از مصرف آن مستثنا کرد. این کالا همچنین رقابت‌پذیر نیست؛ ازاین‌رو منحنی‌های معمول عرضه و تقاضا برای آن قابل استفاده نیستند و هزینه تمام‌شده آن نیز بر اساس چارچوب‌های معمول هزینه تمام‌شده در اقتصاد خرد محاسبه نمی‌شود. تولید و تهیه کالای عمومی یک هزینه کلی دارد و پس از تولید، همگان می‌توانند از آن استفاده کنند و هزینه تولید نهایی آن به صفر نزدیک می‌شود. همین که کالای عمومی، مانند نظم عمومی، تولید و عرضه شد، همه مردم، خواه‌ناخواه، از آن استفاده می‌کنند.

 افزایش تولید راه‌حل ناترازی نیست
۴ ساعت قبل / روزنامه دنیای اقتصاد

افزایش تولید راه‌حل ناترازی نیست

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران گفت: راه‌حل پایدار چالش ناترازی سوخت فقط افزایش تولید و عرضه نیست، بلکه باید از مسیر اصلاح الگوی مصرف، ارتقای بهره‌وری، سرمایه‌گذاری در بخش تقاضا و مشارکت همه ذی‌نفعان در تصمیم‌سازی محقق شود.