عصر ایران - در دنیای جانوران، اندازه معمولا با قدرت و توانایی بقا ارتباط مستقیمی دارد؛ اما تاردیگریدها نمونه ای هستند که این تصور را به چالش می کشند. این جانوران میکروسکوپی که به دلیل ظاهرشان به «خرس آبی» نیز شهرت دارند، تنها کسری از یک میلی متر طول دارند، اما می توانند شرایطی را تحمل کنند که برای بسیاری از جانداران دیگر مرگبار است.
تاردیگریدها از جمله مقاوم ترین جانوران شناخته شده روی سیاره زمین به شمار می روند. راز این مقاومت نیز در اندازه آنها یا یک «قدرت خارق العاده» نیست؛ بلکه در توانایی شگفت انگیز بدنشان برای ورود به یک وضعیت تقریبا خاموش و کاهش شدید فعالیت های حیاتی نهفته است.
تاردیگرید چیست؟
تاردیگریدها گروهی از جانوران بسیار کوچک هستند که معمولا طول بدنشان حدود 0.25 تا 0.5 میلی متر است. بدن آنها از چند بخش تشکیل شده و چهار جفت پا دارند که در انتهای آنها ساختارهای چنگال مانند قرار گرفته است.
به دلیل همین ظاهر عجیب و بدن نسبتا تپل، نام غیررسمی «خرس آبی» برای آنها رایج شده است. آنها در محیط های مختلفی از جمله خزه ها، گلسنگ ها، خاک و محیط های آبی زندگی می کنند و تاکنون گونه های متعددی از آنها شناسایی شده است.
با وجود ابعاد بسیار کوچک، ساختار بدن تاردیگریدها پیچیده است و همین جانور کوچک دارای دستگاه عصبی، دستگاه گوارش، ماهیچه و اندام های حسی است. راز اصلی مقاومت تاردیگریدها چیست؟
یکی از مهم ترین توانایی های تاردیگریدها ورود به حالتی به نام کریپتوبیوز (Cryptobiosis) است. در این وضعیت، فعالیت های متابولیکی جانور به شدت کاهش پیدا می کند و بدن وارد شرایطی می شود که در آن تقریبا هیچ فعالیت قابل توجهی مشاهده نمی شود.
یکی از شناخته شده ترین شکل های کریپتوبیوز در تاردیگریدها، انهیدروبیوز (Anhydrobiosis) است. در این حالت، جانور مقدار بسیار زیادی از آب بدن خود را از دست می دهد و بدنش به شکل فشرده ای درمی آید که اصطلاحا به آن تون (Tun) گفته می شود.
در این وضعیت، تاردیگرید دیگر شبیه جانوری فعال و در حال حرکت نیست. فعالیت های حیاتی آن به حد بسیار پایینی می رسد و بدن می تواند برای مدتی طولانی در شرایط نامساعد باقی بماند. …
