رایجترین تقسیمبندی تاریخ فلسفه باستان، آن را به دو دوره فلسفه پیشاسقراطی و پساسقراطی تقسیم میکند. در این نگاه، سقراط نقطه عطفی است که پایان شیوه قدیمی اندیشیدن را رقم میزند. اما اگر دقیقتر به تاریخ فلسفه نگاه کنیم، درمییابیم که دورههای مختلفی در تاریخ فلسفه یونان وجود دارد.
به گزارش فرادید؛ یکی از مهمترین این دورهها، گذار از دوره کیهانشناختی به دوره انسانشناختی است؛ یعنی زمانی که موضوع اصلی فلسفه از بررسی جهان و طبیعت، به بررسی انسان تغییر کرد. این تحول با اندیشۀ سوفیستها و بهویژه پروتاگوراس آغاز شد. پروتاگوراس، گورگیاس و پرودیکوس: سوفیستها چه کسانی بودند؟
پیش از هر چیز باید ببینیم سوفیستها چه کسانی بودند. معمولاً میان سوفیستهای قدیم و سوفیستهای جدید تفاوت گذاشته میشود. گروه نخست شامل پروتاگوراس، گرگیاس، پرودیکوس و هیپیاس بود و گروه دوم شامل افرادی مانند کریتیاس و کالیکلس میشد.
سوفیستها نخستین آموزگاران حرفهای و دورهگرد در یونان باستان بودند. برخلاف فیلسوفان پیش از خود که معمولاً حلقههای غیررسمی از شاگردان داشتند، سوفیستها در برابر آموزش فن سخنوری، سیاست و فضیلت شهروندی از شاگردان خود پول دریافت میکردند. همین موضوع باعث نارضایتی بسیاری از مردم آتن شد، زیرا آنان نخستین کسانی بودند که آموزش فلسفه و دانش را به یک حرفه پولی تبدیل کردند. بزرگترین منتقد آنان نیز سقراط بود.
سوفیستها به دلیل توانایی فوقالعاده در سخن گفتن و آموزش شهرت داشتند. آنان سخنوران و استادان فن بیان بودند. در روایتهای تاریخی آمده است که به شاگردان خود میآموختند آنچه اهمیت دارد فقط محتوای سخن نیست، بلکه شیوه بیان آن نیز اهمیت فراوانی دارد.
این ویژگی بیش از همه درباره گرگیاس صدق میکند. او متفکری بسیار صریح و سخنوری برجسته بود و گفته میشود مردم از مهارت او در روایت کردن، ارتباط برقرار کردن و آموزش دادن شگفتزده میشدند. به همین دلیل او را بزرگترین سخنور زمان خود میدانستند. گورگیاس که اهل لئونتینی در سیسیل بود، هنگام سفر به آتن، شیوههای فراوانی برای متقاعد کردن مخاطب و هنر سخنوری با خود آورد. زندگی پروتاگوراس
درباره دوران کودکی، آموزشها و سالهای نخست زندگی پروتاگوراس اطلاعات چندانی در دست نیست. برخی منابع میگویند او حدود سال ۴۹۰ …
